Skip to main content

Full text of "Veterum epistolarum hibernicarum sylloge;... 1632"

See other formats 


VETERUM 


HIBERNICAR VM 
SYLLOGE; 


Quz partim ab Hibernis, partim ad 
Hibernos,partim de Hibernis vel rebus 
Hibernicis ſunt conſcriptæ. 


IACOBVS VSSERIVS | 
ARMACHANUS Archiepiſcopus 


( ollegit & Fecenſuit. 


5 * DusLlINII, 
Ex Officina Typographica Secietatis Bibliopelarum: 
Anno MDCXXXILy E 


* 


— er renee 


—— if J—_ — 
"Do, fe. 


IMP” "il 


77 953. 


= 
- 
= 


Il ACOBY S. 
ARMACHANYVS 
Lectori S. 


BANG Yantum ad fidem rerum conferat Epiſlola 
MO \x 779 proprijs temporibus ſcriptarum diligens 
SEQ, inſpertio; cum ex aliorum Annalinm, tum 
ex Hiſtoria Auguſte ſcriptorum lectione, com- 
ertum habent eruditi. Hinc ego patriarum antiquitatii, 
Eccleſiaſticarum præſertim, penitiùs cognoſcendarum ſi u- 
dio dutius, ut Sedulij noſtri epiſtolas (quas intra CXL, 
aximos anuos adhuc extitiſſe, ex Io. Trithemisintelle- 
xeram) alicunde nanciſcerer, operaminprimisdedi. Verum 
quum neque illius, neque unius alicu jus & Yeterum illo- 
rum numero, juflum aliquod hujus argumenti volumes 
adipiſci poſſem 44 — TASY con ver ſus, quicquid 
ſparſim. inter chartulas meas eus gemeris col x 
rire potui, additoex libris editis ſupplemento, in unum 
literarum faſciculum conjeci. Vnde jam, pro unins alicu- 
jus aut alterius libris ſingularibus, multorum & diverſis 
ſibi atatibus ſuccedentium diſjectæ tabul e, uno veluti in- 
tuitu conſpiciendas ſeſe offerunt: ex quarum conſiderati- 
one , quantum ſeu in pietate ſeu in dottrina ſeculum 
quodque vel profecerit wel defecerit, licebit auimadrer- 
tere. Neque enim tam hic ſpettandum , quid you lo- 
qui ſemper debeat , quam quid quãque ætate homies di- 
vere aſſueverint. 
Id autem cumprimis memorabile eſt, quod in X 1115 
Epiſtels prodit Aldhelmus, de exterit ad capeſſendum 


2 ingenij 


* 


Præfatio. 


en cultum caterdatim in Hiberniam confluentibus: 
que ab illo ut Paradiſus quidam aut novus Circulus la- 
eus depingitur; diſcentium opulans vernanſq; paſ- 
cuoſã numeroſitate lectorum, quemadmodum poli 
cardines aſtriferis micantium ornantut vibtaminibus 
ſiderum Ed pertinet & Bede ille locus, Hiſtor. Eccleſia» 
ſlic. lib. g. cap. 2g. Etant in Hibernia multi nobilium ſi. 
mul & medioctium de gente Anglorum, qui tempore 
Finani & Col mani Epiſcoporum, relictà inſulà pa- 
trià, vel divinæ lectionis vel continentioris vitæ gta. 
tia illò ſeceſſetant. Et quidam quidem mox ſe mona» 
ſticæ conyerſationi facher mancipaverunt : alij ma- 
gis citedmeundo pet cellas magiſtrorum lectioni o 
ged. lib. a. ram dare gaudebant. Quos omnes Scoti libentiſſimè 
a rect. luſcipienies, victum eis quoridianum five pretio, li- 
eandem hiſto» bros quoque ad legendum, & magiſterium gratuitum 
am, bro i. de ptæ bete curabant. Vt ijs temporibus veriſimum fuerit, 
e Regum quod de cadem Hiberuid alibi pronuntiat idem gen- 
glor cap. 3. my a AL Daw 
Guilielmus tem fuiſſe innoxiam, & nationi Anglotum ſemper a- 
Nalmeſburien miciſſimam. 
— Me Huc etiamſpectat, quod de Agilberto Gallo, Occiden- 
nu3 hominum Halium Saxonum primum , deinde Pariſiacæ civitats 
ar yo rnd Epi ſcopo, apud eundem Bedam legimus. bLegendarum 
„enges gtatiâ ſcriptutarum in Hibernia non parvo tempore 
mel; woliews, demotatus en. & de Ædilvino: « Hiberniam gratia 
7 1. legendi adijt, & benè inſtructus pa tiam redijr, atque 
cap. y. Epi copus in ptovinciã Lindiſsi fad us, multo Eccle: 
* 1d-ivid cap. fi un tempote nobiliſsimè rexit; & de Altfrido Nor- 


410. in Carm. danhumbrorum Rege: 


* Scottorum quitùm verſatus incola tetris, 
8 Cœleſtem intento ſpirabat corde ſophiam 
TRE 204 : Nam 


UW ꝛ[—ͤ—à——— —ͤ—„——ꝛ 


Præfaio. 
Nam patriz fines haben g i atyaʒ 
Sedulus ut Domini myſteria diſcetet exul. 

In Hiberniam fiquidem ſcced en ¶ at libro r. de geſtis Re- 

gum Ang lor. refert Cuilielmus Malmeſb: eaſe J ibique 
magno otio litetis imbutus, omniPh iloſophii com- 

poluerat animum. x 

Allinus quoque qui & Alcuinus ( cujuse ſi ad Col- 
cum, lectotrem in Scotia ſive Hibernid, xV III. Epiſtola) 
de Willibrordo Vltrajectino ping: tle ot qui Falavos, 

Friſios & Antuerpienſes ad fidem Chriitt cuuvertit, ita 

ſcribit. I in Hibernia ſcholaſticam etuditionem 
viguiſſe audivit, etiam quorundam ſanctorum viro- 
rum,fama natrante, converſatione incitatus, & ptæci- 
puè beatiſſimi pattis & Epiſcopi Egberti, qui cogno- 
mento ſanctus vocabatut, necnon & Wicberti vene- 
rabilis viti & ſacerdotis Dei (quorum uterque ob cœ- 
leſtis patriæ amorem,domo,patria,cognation eque re- 
licta, Hiberniam ſeceſſit, ibique dulciſſimos ſupetnæ 
contemplationis ftuctus ſeculo nudus, Deo plenus, 
ſolitarii quotidiè hauriebat convetſatione:) horunr 
deatus adoleſcens æmulati cupiens religionem, cam + 
connivent ia ſui Abbatis & frattum, in Hiberiiam 
yeloci curſu contendit, przditorutn patrum ſe mi. 

liaritaticonjungens; quatenus, ceu ptudentiſſima a- 

pis, ex corum propinquitate mellifluos pietatis carpe 

ret flores, & in ſui pectoris alyeario dulciſſimos vittu- 
tum favos conſttuetet. Ibique duodecim annos inter 
eximĩos ſimul piæ religionis & ſactæ lectionis magi- 
ficos, futurus multorum populorum pradicator, eru- 
diebatut Nec in primo de vitã Willibrordi libro, Alcu- 
inus: & in ſecundi initio, 


T; Venerat 


Præfatio. 
Venerat octiduis quidam de finibus orbis, _*© 
Vir virtute potens,divino plenus amore, 

Ore ſagax, & mente vigil, & fervidus actuʒ 
Ad te bus Pippini, Francia felix- 

m tibi os uit foecundaBritannia mater, 

DoRaq; nutrivit ſtudijs ſed Hibernia ſacris; 

Nomine Willbrordus. 
atque iterùm in gg. capitulo - | 
Vt dudùm cecini, ſœcunda Britannia mater, 
Patria Scot torum clara magiſtra fuit. 
FbidoRi Hibetniam, & claram Scototum patriam, 

Caroli Magni temporibus eandem fuiſſe habitam,non ob. 
ſcure indicat. Viſquod de (ui cecinit © Pocta optimus, de 
noſttã Scotia mulig rectus poſit uſurpars. mes 

Hæc cam Latium quateret Mars barbarus 
Sola prope expulſis fuit hoſpita terra Camcenis. 
Hinc Sophiz Graiz, Sophiz decrera Latinz, 
Doftory tudis ſormatoteſque juyentz 
Carolus ad Celtas traduxit. 
Nam ex Hibernid traduttos fuiſſe Doclores iſtos, lucu- 
lenter confir mat, qui Vitam magni Caroli LX X. circiter 
poſt mortem ipſins anni ſcripſit, Notkerus Balbulus San. 
 gallen(is monachus garrationis ſue hinc duttoprincipis. 
n. Omnipotens * Regum diſpoſiror , ordinatorque 
; tegnorum & temporum, cùm illiusadmirandz ſtatuæ 
1. pedes ferreo: vel teſtaceos comminuiſſet in Romauig 
altetius non minis admirabilis ſtatuæ caput aureum 
per illuſtem Carolumerexit in Francis Qui cum in 
occiduis mundi partibus ſolus regnare cœpiſſet, & ſtu 
dialiterarum ubiq; propemodùm eſſent in oblivione: 
contigit duos Scotos de Hibernia cum mercatoribus 
9 Fi 9 82 Britannis 


Georg. Bucha- 
dan · in Siiyn. 


L 


— — 


Prefais. 


— 


Britannis ad littus Galliæ devenire, viros & in ſecula- 
ribus & in ſacris ſcripturis incomparabiliter eruditos. 
i cum nihil oſtenderent venale, ad convenientes e- 
mendi gratià turbas clamate ſolebant: Si quis ſapien- 
tiæ cupidus eſt, veniat ad nos, & acc ipiat eam; nam ve - 
nalis eſt apud nos. Quam tamen venalem ſe habere 
ptofeſſi ſunt, quia populum non gratuita, ſed venalia 
mercari viderunt: ut fic vel ſapientiæ ſicut czreris re- 
bus coẽmendis, eos incitarent ; vel ( ſicut ſequentia 
comprobant) per tale præconiũ in admitationem ver- 
terent & ſtuporem. Deniqʒ tam diu clamataſuntifta, 
donec ab admirantibus, vel inſanos illos putantibus, 
ad aures Caroli Regis, ſemper amatotis & cupidiſſunĩ 
ſapientiæ petlata fuiſſent. Qui ſub omni celeri: ate ad 
ſuam eos ptæſentiam evocatos intetrogavitʒũi vert, ut 
1 fam3 competit, ſapientiam ſecum haberent . Quj 
1 
gne 


etunt · Et habemus eam, & in nomine Domini di- 

quætẽtibus dare parati ſinus Qui cum inquiſiſſet 
ab illis, quid pro ipſa peterent, teſponderunt: Loca tan - 
tüm oppottuna, & animas ingenioſas, &, fine quibus 
petegtinatio tranſigi non poteſt, alimenta & quibus 
tegamur. Quibus i i, ingenti gaudio repletus, 
primùm quidem apud ſe utrumq; patvo tempore te⸗ 
nuit. Poſteà vetò, cam ad expeditiones bellicas urge= 
tetur, unum corum nomine CLEMENTEM in Gal - 
lia teſidere præcepit: cui & s nobilifimos, medi- 
ocres, & infimos, ſatis multos commendavir; & cis, 
prout neceſſatium habuerant, victualia miniſtrari 
precepir, habitaculis opportunis ad habitandum de= 
putatis. Alterum vero nomine ALB/NYVM in Itali- 
am direxit : cui & monaſlerium ſancti Auguſtini 
Juxtz 


— — 


Prefatio. | 


juxta Ticinenſem utbem delegavit; ut illuc ad cu 
ui voluiſſent, ad diſcendum congtegati potuiſſent. 
Audico autem Albinus de natione Anglotum , quan 
gratantet ſapientes vitos teligioſiſimus Regum Ca- 
rolus ſuſciperet, conſcenſã navi venit ad cum. & que 
equuntur. 
Eadem os exChronicis Metropolis Atelatenſis pro- 
f Vincent» Spe- Aucunt * alsj: ques Iobannes Roſſus Warwicenſis ſecutus, 
4 libro de Regibus ita rem narrat. Florentibus his die- 
ib-t3- a bus in Hibernis ſtudis liberalibus pre cætetis regnis; 
nin» Chronic. contigit duos Scotos monachos de Hibernii cum 
05140274 meteatoribus Britannicis ad littus Galliæ devenire. 
ep. Cum Rex Carolus teſponſum duot um mo- 
nachorum Hiberuenſium audiſſet; repletus gaudio, 
ambos ſecum retinuit. Tandem unum eotum nomi- 
ne Clement em, in Gallia Pariſiæ reſidere fecit. Hic 
vera Clemente Antiſiadoremſi Epiſcopo, atq; illo Bani facij 
Moguniini antagouiſta (cujus in NV. Epritola fit men- 
tio) tate poiterior & inferior officio; Clemens 
tus ile fuit, ad quem 4 Ratgario Fuldenſi Abbate Mode- 
ſtus & Candidus, cum alijs, Grammaticæ ſtudendi 
: Chiiftoph: gratii, in antiquo Abbatum Canoby illius Indice s miſſus 
Bower · in No. fuiſſe legitur. Eju ſdem Grammatica quad am Colleftanta 
Posada. . Atelch. Goldaito h citantur : neque alius videtur eſſe 
—— 1 Clemens, Vitæ Caroli Magni exarator , in Catalogs 
quit- Fuldeoſ. 24u8horumz ; quornm teitimonia a Wolfgango Lazio in 


— ah * Commentarys Reipublice Romana producuntar,nomi- 
X GoMaſt in mathe. Socium autem illius Albinum, ap Italas in urbe 
Notis ad Parr. T icinenſi five Papienſi à rege Carolo collecatum, ab Al- 
2 bino Anglo in loco jam citato clarè ſeparat Not terus: neq; 
«lum lIohanuem dum Albinum eſſe exiſtimaverim, 

cui 


—ů— r — K 22 WI. - — 
_— —  _— — 
unn... BAM 


Præfatio 


cusdthetorica precepra ta vidiſſe fe teſfatur i Ocor- | Buchanan» 
. —— 
vulgo tribuuntar. 1 
Neg; — Cuil. —.— uri erudi. 
tiſimu et candidiſſims, prerlarum hir teflimieniuns : | 
—— — ætate, in Hiberniam tan- — 
quam ad bonarum literatum meteatutam und ĩque 2 2 
confluxerum: unde de vitis ſans fapilime'in no- 
{tris ſcriproribuslegitur'y Amaadatus eſt ad Uiſcipli- 
nam in Hiberniam, Similia quoqut in Cambro-Brivan. 
nicorum Sancroram Vit ſubinde occurrunt + quibus e. 
tiam de Marco et Sulgeno Britannis, ifawiſum eft ad- 
jioerc. Stidenim in extremo libri t. de miraculis S. Ser ma- 
ni Capitalo, Eri cus Antiſciodorenſis de 1 gee" 
Qui natione Britto, educatus vetò in Hiberni®, poſt 
longa Pontificalis ſanctitatis exercitia, ultroneam ſibi 
petegrinationem indixit. Sic ttaductus in Franeiam, 
pijſimique tegis Caroli ( illius wempe qui Calvus ef 
dic tus) munificent ia illectus, apud beatorum Medardi 
& Sebaſtiani coeoobia anachoriticam exercet vitam; 
is noſtro tempote unicæ philoſophus ſanctt- 
tatis. De Sulgeno qui ſub nam royo. Epiſcopus Mene- 
venſis fuit, ipſius filius Tohawnes hunc in modum cecinis. 
lo patrum, commorus amore legendi, 
Ivitad Hi Sophia, mirabile,claros. 
Sed cum jam cimb4 voluiſſet adirercyeftus 
Famoſam gentem ſeripturis atque magiſttis: 
Appulit ad pattiam, ventotum flatibus actus, 
Nomine quam noto perhibent Albania longe. 
Ae remoratus ibi certè tum quinque pet annos 
Indefeſſus agit votum. cc 


14 His 


| mrs 6 
i war eg eee, , 
1 — mmenſam prtiola poadere a 
0 ; 
, fem —— — | 
—— remcans jamdogmateclarus 
Yen mmm nm nn, 


cunts latins wade cm. 
quem populi, Cleri, cunctique coloni, 
- Quanes unanunes venetantut — _ 
2 quo, \ tria ia notamula veniunt. I 

ae 6#4/4,. cxemplo patrum Aiilerni an — 
S444 more maſurum boc ab ide — 
1 2 ameſi ! Nor magienſcs graſſatores mano poſi 

eculs, duce T urgeſio, n ſalam hanc per anos. 


12. —-—-— incen- 
aq I rink © revixiſſe FAV Oar 7: ſcter ar un 
L . Hudia, & ſeculo adbuc undecimo habitam Hiber. 
& 166, niam (at in vita Florenty laquitur Frantiſcus Guilli- 
mann virorum ſanctiſſimotum du iſſimo 
officmam. III--4d lla pſa uſq tampora Hibernes — 


A Gex Scototum nomen retiuniſſe. Narrdt enim 
hic lobanucs, par. ſuo fwaſſe prepeſi tum, findends gratia, 


oj £ 


Hiberniam egere, 2 veciis illo pervenzre 
cog Ht aver te adt baaiam appwb;pe, 
ibidem q; qui | — demum ar- 
va inui 25 We XXIII. anno; ſacr aum Scri- 
1 vun lectioni mpen 


5 dance, a K 1 * XIII AAIra. 
Moos e In — 5 ſi quid bſewrifit, 
quod 


a — 


Præfatio. 


quod ex temporis hiitorid lumen aliquod deſideret; ei fa. 
cem, ex vetere memoria cumpuratam, preferre conali ſu- 
mus. Id tantùm jam monendum: ex ys que ab alys ante- 
hac ſunt editaæ, Plures epiſtolas I ic add; potuife. & ill ame 
nominat im, qua anno 742. 4 Papa Zacharia ad Witty 
vel Wittanum ſcripta, inter ®Remanorum Pontificum © = x, il Perret. 
« Bonifacy Moguntini epiſtolas excuſe proſtat. Qui cnim edit Rowe, 
Saxonico nomine Witanus five Whitus didtus cis, 4 N 
Lupo Servato & alijs Latino vocabulo, Albuinus eo- 131. 11 
dem ſen ſu eſt appellatus: is ipſe, qui egreſius ds Hibernia *Lup. ia Vie 
(vt notat v Trithemius) ptædicationis cauſa venit in [7 — w 
Thuriogiam ; «bi a Bonifacio primus Barbarene five t lo Trithem, 
Buraburgenſis eccleſie Epiſcopus eſt conſtitu tus. In cppi- — ms 
do enim Buraburg juxta Fritzlar, ſedi Epiſcopali nb. cap. 190. 
ſt ſuum receſſum ordinavit Epiſcopum Albuinum Vid. & lb.. 
diſcipulũ ſuum Hibetaienſem, monaſtetij urbis Mo- v 
nachum: cujus feſtum agitur II. Kalend. Novem- 
bris. quemadmodum ex MS. ſuo retulit Nicol. Scrarius, 
rerum Moguntiacarum libro 3. notat. 29. 
Ex ineditis vero plurime ſunt epiſtole qu. as, omni licet 
adbibna diligentiã, conſequi nequivimus: inter quas c- 
Regum noſtrorum ille ſunt, de quibus in Caroli Magni vi. 
ta Eginhardus. Scotorum teges fic habuit ad ſuam vo- 
luntatem per ſuam munificentiam iuclinatos, ut eum 
nunquam aliter quam Dominum, ſeq; ſubditos & ſer- 
vos eſus pronuntiatent. Extant Epiſtolæ ab ijs ad cum 
miſſæ, quibus hujuſmodi affectus cornm erga illum 
indicatut. Sed has, & ejus generis alias,illis qui in tranſ- 
marinis partibus degunt è tenebris eruendas relinqui 
mus; earum quas domi reperire potuimus editione hoc 
tempore contenti. 


3 


oA 
HiBmzRNICARUM 
SYLLOGE; 


* 


EPISTOLAI. 
eon . Romani PotRifics, 

| ad Epiſcopos Hibernix. — 

| 2 e Epiſcopic per Hiberwiam. 

= OR 1PTA veſtra fhnmdcam gre- Anno Chet 


XX 
NAY rufatione ſuſcepi: ſed erit in me 
7 rior valdè fzriria, ſi mihi de veſtrt 


—— —— — 


- 


Deterum Epiſtelarym 2 


Hebe 6. 


beatus Cyprianus dixit ) quia Martyrem non facit 

{ed cauſa. Dum igitur ita far, incongruum nimis eſt de e 
vos, quam dicitis, perſecutione gloriari , per quam vos 
conſtat ad zterna præmia minime provehi. Reducat ergo 
charitatem veſtram tandem integricas ſidei ad matrem, 
quæ vos generavit, Eceleſiam. Nulla vos animorum in- 
tentio a concordiz unitate diſſociet: nulla perſuaſio re- 
pendo vos a recto itinere defatiget. Nam in Syuodo, in 
quã de Tribus capitulis actum eſt, apertò liquet, nihilde fi- 


de convulſum eſſe, uel aliquatenùs immutatum, ſed ( ficut 


ſcitis)de quibuſdam illie ſolummodò perſonis eſt actita- 
tum: quarum una, cujus ſcripta evidenter a rectitudine 
Catholicæ ſidei deviabant, non injuſte damnata cſt. 
uod autem ſcribitis, quia ex illo tempore inter alias 
4 maximè flagellatur Italia: non hoc ad ejus de- 
etis intorquere opprobrium. quoniam ſcriptum eſt: 
Luem diligit Dominus, caſtigat; flagellat autem omnem fili- 
um quem recipit. Si igitur ita eſt, ut dicitis; ex eo tempo- 
re magis dilecta eſt apud Deum & modis omnibus appro- 
bata, ex quo Domini ſui meruit ſuſtinere flagella. Quia ve- 
re non ita ſit, quemadmodum vos in ejus inſultatione af- 
fir mare conamini, rationem attendite. Poſtquam recor- 
dandz memoriz Vigilius Papa in urbe regi4 conſtitutus, 
contra Theedoram tunc Auguſtam & Acephalos damnati- 
onis promulgavit ſententiam; tunc Romana urbg ab ho- 
ſtibus adita & captivata eſt. Ergo bonam cauſam habue- 
runt Acephali, & injuſtè damnati ſunt, poſt quorum dam» 
nationem talia contigerunt ? Abſit. Hoc. enim nec no- 
firm quempiam, nec alios qui Catholicz fidei myſterijs 
inſtituti ſunt, vel dicere, vel eq modo confiteri conve- 
nit. His denique cognitis,ab hac quandoque jam delibe- 
ratione recedite.. 
Vt igitur de Tribus un animis veſtris ablatã dubie- 
tate, poſſit ſatisfactio abundanter infundi;librum quem ex 


hac re ſanctæ memoriæ deceſſor meus Pelagine Papa ſeri- 
pſerat, vobis utile judicavi tr anſuuttere. Quem fi depoſit» 
to 


 Hibernicarum & age. 


to voluntariæ defenſionis ſtudio, puro vigilantique corde 
fzpius volueritis relegerez cum vos per omnia ſecuturos, 
& ad unitatem noſtram reverſuros nihilominus eſſe confi- 
do. porrò autem ſi, poſt hujus libri lectionem, in eã qua 
eſtis volueritis deliberatione perſiitere, fine dubio non ra- 
tioni operam, ſed obſtinatioui vos dare monſtratis. Linde 
iterù m habitã locutione, charitatem veſtram admoneo, ur 

uoniam Deo ſuſfragante) fidei noſtræ integritas in cau- 
1 ecpitulirum inuiolata permanſit; mentis tumore 
depoſito, tanto citiùs ad matrem veſtram, quæ filios ſuos 
expectat & invitat, Eccleſiam redeatis, quanto vos ab ea 
quotidiè exp ctari cognolcitis. 


— 


EPISTOLA 1 
EIVSDEM GREBGORIUI, 
ad Quirinum Epiſcopum. 


Gregorims, Quirins Epiſtopo, & cetoris Epiſcoph 
. in Hiberms ( atholicu. * 


LU IA charitati nil longe eſt; quos dividunt 
5 loca, jungat epiſtola. Lator itaque præſenti- 
aumad petri Apoſtolorum principis Eccleſium 

V yenicns, fraternitatis veſtræ ſe aſſeruit ad nos 
epiltolas acce piſſe, caſq; in Hieroſoly morum urbe cum re- 
bus quog; alijs perdidiſſe. In quibus, ſicut ipſe ait, ſtudu- 
iſtis inqui: ere, ſacerdotes ac plebes quæ Neforiane hære- 
ſeos ertore, confuſæ ſunt, cum ad matrem electorum om- 
mnium Catholic am Eccleſiam revertuntur,utram baptiza- 
ridebcaat, an certè ſolius vere fidei confeſſiont ejuidem 
| Aa 2 matris 


* 


— 
= 4. 22 
4 


o F id = 
-_ = WC. 
Þ N 4 
, — 
* — A 
4 


—— 


Veterum Epiſtolarumt 


7 ml: Ponoſfpach. 


eb 1:14, 


matris Eccleſiz viſceribus adjungi. ? 

Et quidem ab antiquã patrum inſtitutione didicimus, 
ut qui apud hæreſim in Irinitatis nomine baptizantur, 
cum ad ſanctam Eccleſiam redeunt, aut unct iont chriſma · 
tis, aut impoſitioge manus, aut ſols proteſſione fideiĩ ad 
finum matris Eccleſtz revocentur. Unde e:friovs per 
impoſitionem manus Ozcident, per unctionem verò ſancti 
chriſmatis ad ingreſſum tantz Eccleſiæ Catholicæ Oriens 
reformat, Monophyſitac verò be alios ex ſoli veri con- 
feſſione recipit: quia ſanctum baptiſma, quod ſunt apud 
hæret cos conſecuti, tunc in eis vires emundationis acci- 
pit, cum vel illi per impoſitionem manus Spiritum ſan- 
Qum acceperint, vel iſti per profeſſionem veræ fidei ſan- 
Qz & univerſalis Eccleſiæ viſceribus fucrint uniti. Hi ve- 
" —— i * gps — — 
icut ſunt * Bonoſiani & es (quia & illi Chriſtu 
Dominum ton — of A, iritum perverſo 
ſenſu eſſe quendam pravum hominem em credunt, 
quorum ſimiles — 2 ſunt) & alij tales, cum ad ſanttam 
Ecclefiam veniunt, baptizantur: quia baptiſma non fuit, 
quod in errore poſiti in ſanctæ Trinitatis nomine minime 
perceperunt. Nec poteſt hoc ipſum baptiſma dici itera« 
_ quod, ſicut di eſt, in Trinitatis nomine non erat 

tum. , 

Neſtoriani vero quia in ſanctæ Trinitatis nomine bapti- 
zantur, ſed eos Iudaicæ perfidiz ſimiles, incarnationem 
unigeniti non credentes, ſuæ hæreſeos error obſcurat , ad 

am Eccleſum catholicam venientes, de vere fidei fir- 
mitate & confeſſione docendi ſunt : ut unum cund 
Dei & hominis filium, Deum Dominum noſtrum leſum 
Chiiſtam credant, ipſum exiſtentem in dlvinitate ante ſe- 
tula, & ipſum factum hominem in fine ſeculorum : quia 
Verlusts faltam oft, habrmvit in wobic, Verbum ve» 
rh carne dicimus factum, non immutando quod erat,ſed - 
fuſcipiendo quod non erat. Incarnationis euim ſux my ſto- 
rio unigenitus patris noſtra auxit, ſua non minuit .- Line 
itaq 


we 


* » 8 => 
DS. | _ 


_— 


Hibernicarum Sylloge. 


ha 


iraq; perſona eſt Verbum & caro, ſicut ipſe ait: Ne a/cen- 
dis un cirlum nifs qui eſt in celo; Qui filius Dei in cœlo, erat 
filius hominis qui loqueba:ur in terra. 

Hinc loannes ait: Scima qu filius 
nobis ſenſum. Qui nobis q em ſentum dederit, illicò ſub- 
jungit : ar cagnoſcamus ver um Deum. m hoc loco ve- 
rum Deum inſinuat, niſi Patt tentem ? Sed quid 
etiam de omnipotente hlioſentiar, achungit . t awas i 
vero filio ejus Jeſs Chriſto. Ecceait verum Deum patrem, 

verum ejus filium leſum Chriſtum — verum ſilium 
quid eſſe ſentiat, apertiùs oſtendit: Hic it, inquit, verus 
Deu, & vim aterna. Si igitur, juxta errorem Neſtery, ali- 
us Verbum, atq; alius eſſet homo leſus Chriſtus; qui verus 
eſt homo utique verus Deus non eſſet & vita aterna. Sed 
unigenirus films Verbum ante ſæcula factus eſt homo. 
Hic eſt ergo ver Der & vim ate. 
Certè cam hunc ſancta Virgo conceptura eſſet, & lo- 


tohanzz. 13. 


Dei venit, & dedgt i · lohan. 3. 6. 


quentem ad ſe Angelum audirct, ait: Ecce ancilla Donn, Loc, - 38. 


fi as mubi ſicut dic. Quæ cùm eum concepiſſet, & ad CA. 
dabeth cognatam ſuam pergeret, ab eidem Elizabeth pro- 
tinus audi uit. Dude ego digna 
ad-me?Ecce eadem Virgo & avcifla Domini dicitu, & me- 
ter. Ancila enim Domini, quia Verbum arte ſecula unige- 
nitus _— eſt parri: er vero; quia in ejus viſceri- 
bus ex ſancto Spiritu ejuſq; carne factus eſt homo. Nec al- 
terius ancilla, alterius mater: quia dum unigenitus Dei 
exiſtens ante ſecula. ex ejus utero natus eſt hoino, inveſti- 
gabili miraculo facta 
& mater Dei per carnem. 
Non autem priùs in utero Virginis caro concepta eſt, 
& poſtmodum divinitas venit in camem. ſed mox ut Ver- 
| bum venit in urero,mox Verbum ſervatã propi ĩæ virtute 
naturz fa tum eſt caro. Et perfectus homo, id eſt, in veri- 
tate carnis & animæ ratio alis, natus cit per utcrum Vir- 
ginjs unitzenitus filius Dei. Und & unctus præ partici- 
pibus dicitur,ficut Plaliuuſta ait: Di te Dems, Deus rune, 
AAaz 91e 


, ut matey Domini mes venat Luc. 1144+ 


ancilla hominis per divinitatem, - 


Plalm» 45977 - 


OT 


* „ 


ere — — ———— —— ——— 


— 


confertibus n. IIa cdus quippe ef oleo, Je- 


— — — otti Has 


eſt, quia omnes nos prids peccatores homines exiſtimus, 


& poſtmodum per unctionem ſantti Spiritus fanRitica- 


mur. Ipſe autem qui exiſtens Deus ante ſecula, per ſan- 
Rum Spiritum in urero Virginis homo c eſt in 
fine leculorum, ibi ab codem Spiritu unctus eſt. ubi con- 
ceptus. Nec ante conceptus, & poſtmodum unctus eitzſcd 
hoc ipſum de Spiritu ſancto ex carne Virginis concipi, à 
ſancto Spiritu ungi fuit. 5 
Hanc crgd nativitat is cjus veritatem quicunque à per- 
—.— Neftory, revertuntur, coram ſancti — 
tatis veſtræ coagtegatione fateantur; cundera Me fferiam, 
cum omnibus ſcquacibus ſuis, & reliquas hæreſes anathe- 
matizantes. Venerandas quoque Synodos, quas univerſa- 
lis Ecclefia recipit, ſe recipere & venerari ttant : & 
abſq; ullã dubitatione Sanctitas veſtra, ſervatis eis pro- 
prijs ordini bus, in ſuo cætu recipiat : ut dum & per ſollici- 
oy ns occulta mentis corum diſcutitis, atq; eos per ve- 
ram ſcientiam recta quz tenere debeant deceris , & 
tem de proprijs ſuis ordinibus facitis; eos ab antiqui ho- 
ſtis ore rapiatis. Et tanto vobis apud omnipotentem De- 
um æterna — æ—-—— memory 
gitis, qui vobiſcum in Domino ſine fine gloriantur. Sancta 
— itas orantes pro nobis ful 2 cus 
at; vobiſq; in amote ſuo dona multipliaiora con · 


EPIST, III, 


EPISTOLA UL 


Tu Vita quantos decepiſti, quantos ſedux iſti, 

uantos ereilt "Qs, dum fugis, nihil es; 
; videris, ambra cs; dam exaltaris, fumus 
es. quæ quotidie fugis, & quotidie venis;quz 
veniendo fugis, & fugiendo venis:diſſimilis eventu; fimi- 
lis ortuʒdiſſimilis luxu, ſimilis fluxu dulc is ſtultis, amarz 
ſapientibus. Qui te amant, non te ſciunt: & quite conte- 
mnunt, ĩpſi te intelligunt. Ergò non es vera, ſed fallax, te 
oftendis quaſi veram, te teducis qua fallace m. Quid erg 
es humana Vita? via es mortalium, & non vita, a peccato 
incipiens uſq; ad mortem. Vera enim eſſes, ſi te peceatum 
primæ onis hamanz non interrupiſſet. & tunc 
caſabunda & mortalis deveniſti cum omnes tuos viatores 
morti aſſigniſti. Via ergd es ad vitam, non vita: vera enim 
es via, ſed non plana: alijs longa, alijs brevis; alijs lata,alijs 
anguſtaalijs læta, alijs triſtis; omnibus ſimi iter feſtinans, 
& irrevocabilis: via es, inquam, via es, ſed non omnibus 
manifeſt; es. multi emimte vident. ſed pauci te viameſſe 
intelligunt. Sic enim ſubtilis es, & lic ſeductrix, ut pauco- 
rum fit te ſcirt viam. Interroganda ergo es, & non creden- 
da nec vindicanda; tranſeunda non habitanda , miſera hu- 
mana Vita. Nullus enim in vii habitat, ſed ambulat; ut qui 
ambulant iu vid, habitnt in patris. e ergo tu morta- 


S. Cotunu gar — 


HIBERNL 


lis Vita habitaris,diligeris,vindicaris ? * Aficira es a per- * al. Diligerjs 3 
ditis,contemneris 4 ſenlatis, caveris à falvandis. Timenda A, 


iraq; es humana Vita, & multum cavenda;quz ſic fugitiva 
| | es, 


= _ th — A 
Veterum Epiſtolarum 


Lac. 16.785 


es, ſic lubrica,fic periculoſa, fic brevis, fic incerta, ut quaſi 
umbra aut imagoy aut nubes, aut nihil, aut inane , diſſolva 
tis. Dum erg nihil es: © mortalis Vita, niũ̃ viæ un- go, 
fugitiva ut avis, ut nubes incerta, & fragilis ut umbra, ut 
ſomnium: lic per te iter eſt, tam ſollicitè, tam 
cautè, tam expedite, ut viatorum more ad veram Patriam 
omnibus intelligentibus feſtinandum fir; de tranſacto ſe- 
curis,de eo quod reſtat ſollicitis. Nihil enim tibi prodeſt 
aſcendere, quod aſcenderis, niſi quod re ſtat, tvaleris. Via 
enim, & aſcenius — eſt Vita hæc. Non quæ- 
ramus in via, quod futurum eſt in patris . Labor cnim & 
fatigatio in itincrewerfarur; in parri4 requies & ſecuritas 

aratur. Cavendum eſt itaq; nobis, ne forte per viam ſi curi 
imus, & ad veram noſtram patriam non perveniamus. 
Sunt enim reverã nonnull i in hoc icinere ſecuri, deſides, li- 
vidi:ut non tam in vis, quam in parria eſſe videantur : & 
non tam voluntarij, quam inviti eunt ad patriam, nimi- 
rum jam perditam. Hic enim in vis ſunt parrid, & 
de brevi vit4 æternam mortem mercati ſunt: infelices de 
fruſtrato commercio læti ſunt;alicna caduca 9 

ropria æterna acglexerunt. Quapropter quamvis ſint læ- 
8 blands, quamvis fint ſpecioſa, aliena terrena 
devitemus,ut propria æterna non perdamus. Fideles in ali. 
en inveniamur , ut in ijs ac noſtris heredes e fficia- 
mur: donante Domino noftro Ieſu Chriſto, qui vivit & res 


gnat in ſæcula ſæculorum. Amen. 


— — ——— —— — — 


—— — 


EPIS T. III 


Hibernicarum & ge. 
E PISTOLA IIII. 


dem CoLuMBaANI, Rhythmica. 

Undus iſte tranfit, & quotidiè decreſcir : 

AB Nemo vivens manebit, nullus vivus tetrauſit. 

5 Totum humanum genus ortu uti tur pati, 

Et de ſimili vita fine cadit æquali. 

erentibus vitam mors incerta ſubripit: 

mnes ſuperbos vagos mœror mortis corripit, 

uod pro Chriſto largiri nolunt, omnes avati 

nportunè omittunt: poſt ſe colligunt ali. vid eſt, aberi 
7am ipft viventes Deo dare vix audent- 

orti cunAarelinquunt; nihil de ipſis habent. 

uotidie decreſcit vita præſens, quam amant: 

deficiens manet fibi pena quam parant. A, 

bricum, quod labitur, conantur colligere: 

hoc, quod ſe ſeducit, minùs timent credere. 

Klexerunt tenedras tetras magis quam lucem: lob 3· 29 

aitari contemnnnt vitæ Dominum Ducem. 

lut in ſomnis regnent, una hora lætantur: 

d æterna tormenta adhuc illis parantur. 

ci nequaquam vident quid poſt obitum reſtat 

ccatori impio quod impietas præſtat. 

' — convenit te hæc cuncta, Amice: 

dhe tibi amare hujus formulam vitæ. 

is caro ut fun, flagrans licèt florida: Efai-40:6+ 

qi 9u4fs flos fans omnis ejus gloria. I · Fet. 1:24» 

rto ſole areſcit fœmum, & flos deperit: lach. 1. 17, 

c eſt omnis juventus, virtus cùm defecerit. 

tus Chriſti radius præ cunctis amabilis, 

pis diligendus eſt, quam flos carnis fragilis. 

veto,Filiole,ſeminate ſpecies, 

23 mox ingredictur non parva pernicies. 

riq; perpeſſi ſunt peenarum incendiaz 

eluntatis lubricz nolentes diſpendia. 

dculum umpijſſimæ noli tu bibere; 

nde multos plerumq, vides l- _ ridere. 

B 


— 


e - £ 
— bd 
— 


Var Epiftelarum 


* al.in annie, 


Nam quoſc e videris ridere inaniter; 175 
Scito nov is qudd flebunt amariter. 
Conſpice, Chariſſime, ſic eſſe libidinem, 

Vt morſum mortiferun vincit dulcedinem, 
Noli pergere per vias mortalium e 
Quam multis — — — [ 
Perge inter laqueos cum ſuſpenſis pedibus: 

Per quos captos cæteros incautos competimus. 

De terrenis _ tui cordis oculos: | 

Ama amantiſsimos Angelorum popnlos: . 

Beata familia, quæ in pena uss 

Vbi ſenex non gemat,neq; infans vagiat: 

Vbi non eſuritur, ubi numquam fititur: 

Vbi cibo ſuperno plebs ceœleſtis paſcitur. 

Vbi nemo moritur, quia nemo naſcitur: 

Vbi aula regia ac J ccleſtis paſcitur. 

Vbi vita viridis veraque eſt futura: 9 

Quam nec mors, nee merroris metus, eſt conſumptur:. 
Læti leto tranſacto lætum Regem — = 
Cum regnante regnabunt, cum gaudente . 
Tunc ä — — 1— , 

Tunc Rex Regum , Rex mundus, à mundis videbitur. 


HE * — 
a * 


1 
» — * 


><. 


F 
£v oy 


PISTOLA V. 


Ejuſdem CoLumBanTadHuxartpun, 


C alibus innumeris decurruut tempora vitæ: 

-O mnia prztercunts menſes volyuncur* & anni: 
L abitur in ſenium e ætas. 
U t tibi perpetuam liceat comptendere vitam, 
M olles illecebras vitz nunc iperne caducæ. 
B lands luxuria virtus ſuperatur honeſta. 
A rdetavaritia cœ iq cupidine pectus. 
N eſcit habere modum vanis mens deditacuris. 
V ilius argentuq; eſt aui o v irtut ibis auum. of 
S wnmaquies,nil velleſaper,quam poſtulat uſus. 


H os 


N ey AL * 


— — 


_— 


H os ego verſiculos mifi tibi legendos: 
U 2 wet hy 


D a vcniamditQis;fuimus fortaſſe — 
mae quod ctaimium,ſcmper vitace memento- 


(ptimbous Hibernxs,Huneldo diſcipule 


———— 


1 


Deterum Epiſtolarum 


_— 


Sic baculo nitens artus ſuſtentat inertes. 


122 — 


uid triſtes memort m gemũitusꝰ quid tædia mentis 


Somnus abeſt oculis, illum ſonus excitat omnis. 
Quid tunc argenti, fulvi quid proderit auri 
Improba congeries multos collecta per annos ? . 


Munera quid procerum? ditis quid prandia menſæ? 


Quid meminiſſe juvat tranſactæ gaudia vitæ, 
Vcnerit extremi tandem cùẽm terminus ævi ? 
Hæe, dum vita volat, vigili qui mente retractat, 
Spernit avaritiam, vanoſque refutat honores. 
Quid mode te freuis mentes intendere curis 
Mortales cupiunt? quid turpia lucra ſequuntur? 
Semper avarus eget nummo, teſtante Potta, ' 


- Ws 


Creſcit amor — Ig ipſa pecunia ereſcit | 
habet qu 


Indiget inter opes, nec ha 
Ille domi ſolug nummos abſcondit in arcã, 
Divitias cumulans : dum ſeſe nefcitamare, 
Plus amat hæredem, ſervat cuĩ cuncta fidelis. 
O nimiùm felix, parcus cui ſuſſicit uſus, = 


Corporis ut curam moderamine temperet æque » 


Non miſerã capitur cæcaque cupidine rerum, 
Nec majora cupit, quàm que natuta repoſcit: 
Non lucri cupidus nummis marſuppia repler, 
Nec molles cumulat tinearum ad pabula veſtes: 
Paſcere non pingui procurat fruge caballos, 
Nec trepido tales volvit ſub pectoge curas, 
Ne ſubitis pereat colleQa ia lammis, 
Aut fractã nummos rapiat fur improbus arc, 
Vivitur argento fine, jam fine vivitur auro; 
Nudi ꝑaſcuntur, nudos queq; terra receptat. 
Divitibus nigri reſerantur limina Ditis, 

+ Pauperibuſque pijs ceeleltia regna pateſcunt. 
Temnere divitias monuit Salvator avaros: 


od habere videtur. - 


Quiſquis amat Chriſtum, ſequitur veſtigia Chriſti. 
New bravia & fragilis moviturz gloria carnis, 


Quicquid habet, rapidi velox fuga temporis aufert. 


Pulchr& 


Fulchre veridici cecinit vox talia Vatis. 


Tempora dinumerans ævi vitæque caducz: 
Omnia tempus agit, cum tempore cuncta trahuntur. 
Alternant clementa vices, & tempora mutant: 
Accipiunt augmenta dies nocteſque viciſſim, 
Tempora ſunt florum, retinet ſua tempore meſſis: 
Sic 1terum ſpiſſo veſtitur ine campus. 
Tempora gaudendi, ſunt tempora certa dolendi: 
Tempora ſunt vitæ, ſunt triſtia tempora mortis. 
Omnia dat, tollit, minuitque volatile tempus. 
Ver, æſtas, autumnus, hyems, redit annus in annum: 
Omnia cam redeunt, homini ſua non redit ætas. 
Hæc ſa — omni ſemperreminiſcitur hora, 
Atque domum luctus epulis præponit opimis. 
Vltima nunc — — — recatu; 
Sis memor ipſe mei, verſus citm . iſtos, 
Tempora ſic habeas optatæ longa ſenect x. 


EIVSDEM CorungAN f, 


AD FzD0L1uM. 


Ec eleſiaſt. 4:4, 


111115 


Mb 
EI 


FEE 


Wr · . 


1 


Temnora vitæ. 
Sufficit autem 
Iſtaloquaci 
N Nunc cec iniſſe 
Carmina verſu. 
| Nam nova forſan 
Eſſe videtur 


Iele genie 


Jure licebit. 
Ta modd, Frater 
Alme Fedols, 


& © — 
- * 1 
Arete 


„rb 


val. ter fenes,.. 


Cires Angiim 
614; 


Hzc tibi dictãram morbis oppreſſus acerbis, 
Corpore quos fragili patior, triſtique ſenectã. 
Nam dum przcipiti tempora curſu, 
Nunc ad Olympiadig * ter ſeuos venimus annos. 


Omnia prætereunt. fugit.1 
Vive, vale lætus, triſtiſque | 


LauReENTI11- Dorebornenſis Archi- 


epiſcopi, ad Scotos, Hiberniæ incolas. 


Dowinis, chariſſimic Farid, Epiſeapic vel U. 
Hella 


bus per wniver ſam Scotiam; Laurentius, 
1 & lata Epiſcepi, ſervi 
ſer verum Des. 


* 


_ . 


kd W W * - 
n , 
0 = 


grederentur Jn mogntrevernca e eb 
quam. Scotos venerati ſumus. Sed cognoſcentes Brito- 
— imus. — Vero per Da 


ga. memoravimus 
inf — & * — abbatem in Gallis venientem,'® epjus jam 
à Britonibus in corum converſatione di- provime par- 


8 copus ad nos veniens, non f 'Fpi- 
— . Gl ne in codem hoſpitio quo dal. 


ag . Paſebati tempore 
ſequrbamivr, defider aur. 


EPISTOLA VIII 


S. L1v1ix1 Epiſcopi & Mattyris, u c 
ad Florbertum Abbatem Mona- 
ſterij S. Bavonis. 


UDEO mita loqui; Solem finefumine vidi. 
0. — — 


R nie. ce ferend; 
— 


inpigbaberiee gens exagitata tumultu 
Hic Brarbentfurit,meqz cruentapetit. 
Quid tibi cle qui pacis nuntia porto? 


: — wr = — moves? 
de tu eritas ſors atriumphi, 
Tet it — ee murtyrij. 
Cu 1: 


1 e eee 


Attamen 


Attamen eſt aliquid mœſtæ ſolatia menti 
Quod dat, net penitùs me premit atra dies. 
Ganda parat gremium, quo me fovet ubere la to; 
Invitat, mulcet, nutrit amat, refovet. 
Hic eſt Florbortus quem virtus ore perornat, 
Cui probitas floret, ſios probitate viget. 
Forma gregis, decus Eccleſiæ, concordiatratrum;. —— 
Ipte ſuis medicus, & medicim ſibi. 
Quid referam pietatis opus? quòd me peregrinum 
Obſequijs lætis dum fov et. addit onus. 
Suſhcerer fratrum fraqem dixiſſe Livinum ;. 
Pontificis nomen pergravat & Domini. 
Egreſſus patriam,pompz mortalis honorem 
Sprevi, devoyi, ſpes Deus ana mibi. 
Attamen inveniet quod Chriſto ſedulus offert, 
Qugd lic ſum pauper, hoc ſibi nil minuet. 
plus — præſtat abſenti munere largo; 
Præſens — me fovet obſequijs. cel 
Hzc quoq; dum ſcribo, pro agitator aſeſli 
Muvere act alte psd la dn. 
Ruris delicias affert, cum lacte butyrum, 
Ovaq; , caſeoli plena caniſtra premunt. k 
Hoſpita quid reſtas ? effer jam ſedula gre ſſum 
Collige divirias,quz modd pauper eras. 
Fer vet olus ficcum; ſed. nunc condire licebit: 


* Ollula dura priùs, uncta ſuavis crit. 
— — ; * Holm villa — qui neſcis reddere fruturng 
— e. Vticas, lappas, cur bene culta refers? 


25 vecabals Ha Hec eſt quo recrear,quod habet paupercula tantum 
them dicica, Hoſpita quod mittit vel mihi Garda boni · 
hodicyauthem Er pius ille pater cum douis mollia verba 

mpg wag Mittit,& ad ſtudium ſollicitat precibus. 

rij en · a , . 

fs, tert mil. Ac titulo magnum jubet inſignire Bavonem; 


Jiari a Arq; leves elegos cfle,fdecustumunlo.. © ---! 
Gands, Gre Nec — up. ſiridet I Ea | my” 
— roi. Quod ſoleat raucum reddere wy Ps 


A. N. * 


\ 3 Sg 


Eau niet pauper quam vena miniſtrat | 
ſſo vix tenues unda miniſtrat opem. 
Sic . — . florente videbar 
curro equo. 
Et qui * — dict bar fonte madentem 
Dictæo verſu poſſe movere Lyram: 
Ca mine nunc lacero di ant mihi verba Camepz; 
Menſq; dolens,|ztis apta nec eſtmodulis. 
Non ſam qui fueram feſtivo carmine lætus: 
Qualiter eſſe queam, telacruenta y idens? 
Nec quid agom nov i mentis titor iſteprocacis 
Juem rogonon lædat, par dare nolle pati? 
Oihcio certare pari fi nempe recuſo 
Pecco qudd miguis reddere parva maror- , 
Magna milu prællat ſuꝑple x qui paryula poſcit; 
Et tamen invenior tardus ad offic:um. 
Acci er ſtudio, quʒ mis non v iribus 2quis; 
{t non poſlle ſevc, non renuiſſe bonum. 
he's titulum · rihens, ſanctiſſime B u, 
Qui a 0e duc, hund vale facio. 


Epitiphinm Santi Bavonis. 


Qui patriæ Wan an gentis,gloriazeghi; _ Py 
orum primus qui modò magnus eras. s 
Ine a eras, te gloria magna beatum, : 
Sed contempta decus gloria magna facit. 


Pro Chriſto p: h de . 
benen rev — 

pe tibi jura patere 
ä 3 ro ſti, quæ te tenet Bave, 


Eccleſiam ponies protege c tuis. 

Mat Faster 1 — mittens, 
—— lateri munus habere dedi: 

Ce 3 Vt 


Cxrmina conſervet obrutus iſta lapis. 


EPISTOLA IX. 


RO MANI Clen, ad Clerum 
Hibernicum. 


Dottyfſimic e fantti ſimie, Tomians, Colunb axe Cromang, 


A Dimao, & Baithano E piſcopis; Cromano, Ernianeg,, Z 
ane, Scellano, & Segens fret ter ** — 
Doftoribus ſen DA bbatibus Srotie: Hilarne archs 
byter & ſervans locum fanlte Sedis A peſfolica, No 
* Sevcriniin hannes diacona & in Dei wonmine * elefine items 
Romano Ex Johannes primicerihes. & ſervans lerum ſane 
— He Sedia eApoſtolica, & lohannes 
— ſeruns Dei — guſe 
= 
ee [ = Sw pt; perlatores ad fanctæ 
e e2. N Ys mcmoriz Severinum Papam addu- 
— 1 de luce co migrante)reci- 
— If 88. ca neg 
nt; ad Mibus reſeratis, ne 
dion} indi fa remaneret, repeti- 
— = iz veſtrz ,, contraorthodoxam fi- 
dem, novam ex eu ere Paſcha 
noſtrum, in quoimmolat buloſa caligine 
refutantes & * cum k dis celedrue 


itentes. 
8 * * Et 


- 
_—_— _— — — — 


 Hibervicarun Sylloge. 23 


th 
11 


NX NXNX NN N XXX N X 332 

Et. hoc quoque c mus, quòd virus ianæ hæ _ 
reſeos a ror bred — omnird r, — Paſt 
ut à veſtris mentibus hujuſmodi venenatum ſuperſtitio- << dow 2 quin- 
nis facinus auferatur. Nam qualiter ipſa quoq; execran- [ lung 
da hæreſis damnati eſt, latere vos non debet: quiz non o- 1 — 8 
lum per iſtos ducentos annos abolita eſt, ſed & quot idie 3 (hunta Niczne 
nobis perpetuo anat hemate ſepulta damnatur; & hoi ta- Synodi ſtatuta) 
mur, ne quorum arma combuſta ſunt, apud vos eorum ci — 
neres ſuſcitentur. Nam quis non execretur ſuperbum eo—- 
rum conamen & implum, dicentium. poſſe line pece⸗to 
hominem exiſtere cx propri4 voluntate, & non ex gratis - 
Dei? Et primim quidem blaſphemlæ ſtultiloquium eſt di- 
cere, eſſe hominem fine peccato; quod omnins nor, poteſt, 
niſi nu mediator Dei & hominam homo Chriftus lefas,qui 1. Tim. 
line peecato eſt cbncegtus & partus. Nam tæteri homi- | 
nes cum peecato originals na/centes, teftymoneumpreva- 
ricationis Adæſ etiam ſine actuali peccatoexiſtentes)por- 
tare noſcuntur, ſecundum prophetum dicentem:Ecce ci , 
> 6 6240 j a a 119. 
in 121981 uribas COncepris fun, is pescati- feperit we ma- 

V4 i11'4 © ' 


* 
F< 


rer . 


51 Z g 75 = > 3 2 | 
-BPISTOLA' X. 
* nnen wen ens . 7 
§. G x. us Hiberm, ad Deſiderium c. A. e 
Cadurcenſem Epiſcopurn. 


24 Veteran Bpiftelarun = 


quod abfar,perquamlibet occaſionem tantum malom i in 
urbem veſtram videatur inferre. Nam per ita contigua 
illis partibus loca cuſtodiz ſunt; ut nullus emendi 
aut vendendi aditem penitùs habeat. fi non ſollicitè co- 
es previdere; periculum mortis inſtat. Prætered 

bits veneratione ſaſatem mittens, quæſo ut in ſanctis 
precibus veſtris parvitatem noſtram 


ni, Domine, verids Pater. 


memorare digucmi- 


'EPISTOLA XI. 


CUMMLANa, Hiberni, ad Segienuw. - 
Huenſem, abbatem de Contro- 


vec Palchali. 


IN NOMINE v DEI VII F | 


eyclus quingentorum triginta duorum annorum à no- 
[ —— L205 i, {ed filui : nec laudare, 
nec vituperare auſus. utpote „Græcos, Latinos, 
(quas linguas, ut Hicromymw ait, in Crucis ſuæ titulo 
Chriftus conſecravit) ſuperare minime in ſcientiã me cre- | 
dens: deinde Apoſtolum interrogans dicentem , Omi The. f. an 


uod bonum eft renete; ante uſtarem, non fa» 
2 Hinc per annum —— Dei ingreſ- 
ſus, hoc eſt, ſcripturam ſacram, ut valui, involvi; deinde 
biſtorias, poſtre mb Cyclos, quos invenize potui. Et inve- 
ni primùm in Exodo de primo menſe eſſe inquirendum R 
ſecunddm Hebræos. Scriptum eſt enim: Menſs iſle vo- Exod. 12-3, 
bis initinm menſſum, primus crit in menſibus anni, Et in ſe- 
quentibus: Decimd di menſss hnjas accipiet nnn/quiſque ExOd. 13. 3,6, 
per ſamilias e dumos ſuns, & ſervabitis enn nſque ad 
2 umu diem menſir hujuu, id eſt, primi menſis: 
immolabitg, cum univerſe mul titudo filiorum Iſrael, a — 
| one Chri- 


* t invent hoc Apoſtolum de i 
non de reſurrectione commemoriſſe dicentem ; Ete- 1.Cor 5.75 
vim Paſcha noflyum immolatue eſt Chriſtus. Item in Exo- 
do: Er caſtodietis diem iſtum in genemtioues veſtras ritn ſem- Ani. 
pirerno, primo menſe, quartadecimidie menſis. In Levi- 
tico quoq;: $5 qi & mul eſt, & in itinere non ſrit, & 
ramen nom facit Phaſe, exterminabitur anima ills de populis 
ſau, quia ſaerrificiuns Domino non obtulit in tempore ſuo, hoc 
eſt, in primo menſe. Hoc timui, & inquifivi diligenter 
quid Hebræi, quid Græci, quid Latini, quid Egyptij de 
hoc tempore ſexvarent & ſentirent: quod in ſequentibus i 
de monſtrabo. Item in Exodo: Y 1 I. dicbus comedetis A- E115 
Dm ad diem X X }, & in tractatibus diligenter in- 
veſtigayi,quid ſentirent de X X 7, eruditiſſimi viri. quod 
Hieronymus pulchetrimè exp auat, dicendo: Paſcha imme. 
las populus, & alas celebrar feſtivitater. onus cÿus ſolenni- 
my die flit ur acta bo: rim « dies in 4 F. dies oh- 
veXX/. Item in libro Quæſtionum : 1 X1111. Zang, 
944 nobuc ſecundan le gem prima 4 rarionem Faſeba obſc 
* 


d vemus. 


Num s 1 


\. 


| {hi 


— — — — 


! 


1. Cor. 5.7, 


ven. Omnia enim plena Deus inſtituit: ideo a X11 11. La- 
n4 uſg,in IJ. bu V 11. diebus Paſcha nobis celebrare conceſ- 
ſumeſt; ut de ius V 11, aligqui dies 4 paraſcene uſg, ad reſurre- 
ctionem concludant ur: wt neg, X III. wn paſſione fit , neg, 
X1111. aut X 11, inreſurreitione : ne ante primam ſe- 
cundum nos Lunam pa ſſio Chriſti ſit, veg, reſurrectio ejus in 
primo die quo captas eſt mundiu. Hæc, 86. quæſtione. Item, 
91. Apeſtolus, inquit, falli non potuit, qui ait; Paſcha no- 


ftram immol atus ett Chriſtus: quod non num «t14, ſed legus eſt 


Lrod. 12. 26.2 verbum,dicente Moyſe; Et erit cùm dicent yobu fili veſtri 


” 91 
* 


uc. 22 15+ 


3 


Matih g. 1y. 


» 

Due eft deſervitis hac & dicetu, Immolatio eft hoc Paſcha 
Damini eſt. Quid amplids, inquit, neceſſariam ad teſtimo- 
um ? Lex loquitur, Apa ſtolus probat, hoc ſupereſt ut con- 
tradictor ab inc iatur ut per vicax. Mani ſtum eſt enim tranſ- 
tum poſt paſcha fuiſſe. Sanguis i gitur ſalutem praſtitit, non 
rranſitus: quia ut trauſitus non noc ere t, ob ſiſtit ſang uu. Hoc 
timuiʒ; & me perculit. Item perſcrutans inveni, & Orige- 
nem chalcenterum & vere adamantinum dicentem £&f 
quidem ſolennis dies in menſe primo, alia ſelennit as Paſc ha, 
alia ſolennitas acymorum, lictt jancta videatur ac. Pria- 
cipium namq; ac ymorum ad ſidem Paſc ha conjungitur: Pa- 
[cha autem ipſe ſilus dies appellatur, in quo agus occidita; 
reliqui verb acymerum ſept em dies appellantur. fic enim di- 
cit: Faties ſolennimtem azymorum ſeptem diebus. De inde 
Euangelio inveniemus. Inveni Dominum meum Icſum 
— — Defiderio defideravi hoc Paſcha man- 
ducare vobiſcum, antequam patiar. quod Hieronymus ex- 
planat: Fisem, inquiens, caruali feitrortari volens impono- 
re, umbrig, tranſcume Paſche reddere verimtem, complens 
legem, ſicut dixit; Non vent ſolvere legem ſed adimplere, 
hoc eſt, addere. Vnde ad paſſionem veniens , vetuſque 
conſummans teſtamencam & novum inchoans, quintz fe- 
ris, Luna XIV. primi menſis ( qui eſt apud Hebræos Ni- 

e apud Macedones Spanteriacos, Egyptios Par- 

woths; qui apud Latinos interdum Martij. interdum Apri- 


lis obtinet partem) veſperi procedente , accepto pane 
| : grarias 


Ä5 4 ©. 


GG a + 1 


gratias egit, benedixit, fregit, dedit diſcipulis man dicens; 


Hoc eſt corpus eum, & reliqua. Items Hic caliæ notum te. Luc · 2119,204 


ſtamentum in meo ſanguine. Mane autem facto, ſextæ vi- 
delicet feriæ, conſilium iuierunt hmnes principes facers 
dotum: alter autem die, hoc eſt, Sabbato Luna XV. con- 
venerunt principes & municrunt ſepulcrum. Vnã autem 
Sabbati, Lund XVI. ſolutis gemitibus inferni, ſurrexit a 


mortuĩs. Poſt vero dies octo. Lung XXIII. venit & ſte» 


tit in medio diſcipulorum, oſtendit manus & pedes & la- 10han 10. 16. 


tus, & dixit, Pax vobiſcum . Die autem XL, poſt reſurre- 
ctionem, à ſextadecimã videlicet Luna, non a quartadeci- 
ma, eduxit diſcipulos ſuos uſq; in Bethaniam, & ele vans 


manus ſuas benedixit eos, & elevatus eſt in ccœlum. Et cam AA. 3.1. 


compleretur quinquageſimus dies (à reſurrectione ſcili- 
cet in XVI. Lung, non à paſſione in XIIII.) Spiritus ſan- 
ctus ſuper Apoſtolorum ſingulos ſicut ignis ſedit. Vnde 
Orientalis tota Eccleſia tres hebdomadas tribus ſacratiſſi- 
mis ſolennitatibus Domini noſtri Ieſu Chriſti venerabili- 
ter, id eſt, paſſioni, ſepulturæ, reſurtectioni deputaverunt: 
paſſioni à XIII. in XX, ſepulturæ 4XV. in XXI. reſurre- 
ctioni à XVI. in XXV. Linam; ſeptimanam pro reveren- 
tia Dominici diei conſecrans. Quja ſi XIIII. Luna reſur- 
rectioni deputetur, (ut vos facitis:) XIII. in ſepultura, 
& XII. in paſſione præpoſtero ordine fict. Hic de re Sy- 
nodis in unum congregatis ob diverſitatem ſucceſſorum 
Apoſtolorum (dim Apoſtoli undique prefluris, ut legi- 
mus, acti & diverſis limitibus ſparſi ordinare cyclum-re- 
ulariter nequiverunt ) id eſt ſancti petri claviculari & 
ancti Tobannis peralici, alterius in circumciſionem, alte- 
rius in præputium prædicantis; inveni ſcriptum, excom- 
municandos & de Eccleſiã pellendos & anathematizan- 
dos cos, qui contra ſtatuta canonica quaternæ ſedis Apo- 
ſtolicæ ( Romanæ videlicèt, Hier oſoly mitanæ, Antioche- 
næ, Alexandrinæ ) veniunt concordantibus his in uni tate 
Paichz. Nicæna etiam Synodus trecenturum decem & o- 
cto Epiſcopotum eſt 1 de obſervati- 
N 2 one 


"28 


. Oeterum Epiſtolarum 
one Paſchz antiquum Canonem obſervandum; per quem 
nulla de reliquo orietur Eccleſijs diverſitas, omnibus ri- 
te diſpoſitis, & Eccleſiarum pax & fides (inquierunt) in 
Orientis & Occidentis partibus una atque eadem ſervare- 
tur. Item Arelatenſi Synodo ſexcentorum Epiſcoporum 
confirmante primo in loco de obſervatione paſchæ ut uno 
die & uno tempore per totum orbem terrarum à nobis 
conſervetur: ut univerſalis Eccleſa uno ore, juxta Apo- 
ſtolum, honorificer Dominum unum. Vnde — 
eſt, ut Hierony mus ait, nc extra um domum, contra præco- 
ptum legiogd eſt, extra Ecclefiam uni ver ſa lem agnum typicum 
comedamug. Ex que mani ſ tum eft ( inquit ) quod Indei &f 
haretici o onnia conventieula dogmatum per ver ſor um, qui 
agnum in ung Eceleſã non — Ry Wor cos agi Carnes 
gala 24g · medere, ſed draconis qui darn; oft, juuta Y ſalterium, in e- 
ſcam populis /£ thiopibuc. Et hoc vercor, ſed vos conſide- 
rate quæ ſunt conventicula quæ dixi : utrùm Hebræi & 
Græci & Latini & Ægyptij ſimul in obſervatione praci- 
ſolennitatum uniti ; an Britonum Scott 


a particula, qui ſunt penè extremi, & (ut ita dicam) menta- 
Matth-7, 8grz orbis terrarum; hoc mihi jadicate. Is quo enim judie 
cis judicaverith, judicabitur de vobis; & in periculo veſtro 

hoc pendet. Vos enim eſtis capita & oculi populi: qui ſi 

in errore m per veſtram obſtinatiam inducetur; is 

* ſtricto judici rationem de uniuſcujuſque ( juxta Exechie- 
& — * lem) ſanguine anime. Seniores verò noſtri, quos in vela- 
mine repulſionis habetis , 2 optimum in diebus ſuis 

eſſe noverunt ſimpliciter & ſideliter fine culpã contradi- 

Rionis ullius & animoſitatis obſervaverunt, & ſuis poſte- 

ber ris fic mandaverunt. juxta Apoſtolum: Omnia probate, uod 
_ e 27> ge off renete;ab omni ſpecie mala abftinete voi. Sed vereor 
ne accidat vobis ut univerſalis —— — 

mem regulam malam ſpeciem fore judicetis: abſit. 

Cololl 2. 16, n. Quid plura? venio ad Apoſtolum item dicentem : Fra- 
tr 07, nemo vor ſeducat in parte dies feſts, ant neemenia/ aut 

ſab bats; que ſunt nmbra ſutur orum, corpus antem Cbriſsi. 


- 4 - — 
Hibernicarum Sylloge: 5 


d venerandæ memoriz ſunctus ſtinus pulc hie 


fam Lac am, dicentem; eAppropinquabat autem dies fiſtus a- 
dymorum, in que neceſſe erat occidi Paſeira, Paſcha occidi- 
tur, veritas vivificatur. Pars aute m di ci feſti, XIIII. Luna, 
non totus dies, in quã ſeducimur, fed in parte, & ſabbato 
otioſo, & ncomen buccinatã: quæ ſunt umbra, non cor- 

us Chriſti. Vmbra occiditur : veritas viviſicatur. Et 
WW oblecro diligenter infpicite: ut mihi ignoſcatis, vel 
me dirigatis, verbis veſtris vel ſcriptis fortioribus & cer- 
tioribus prolatis, ad aliud melius intelligendum, ſi habe- 
tis; & ego ſuſcipiam gratanter, ut hoc ſuſcepi.Si vero non 
haberis; ſilete, & nolite nos krereticos vocare . Scriptum 


eſt enim: Ye qui dicitis bonum malum, & malum bo- Ei 5.20; 


num; porentes tenebras lucem-, & lucem in tencbras, 
Diei enim ſumus filij, non noctis n tenebrarum. 


& cas ere debetis quod de alijs dicitur: CAMorrifirabant avi- Exech· 13.196 


WAL qu non moriuntur, & uvificab unt anima qe non vi- 
vant. Non ergo nos vos odimus, fed nos veris defendi- 
mus. Hieronymus item adeſt auxiliator, dicens. Non et 
alia Romane urbis Eccleſia,alia totius orbis eftimanda eff. Et 


enmes barbare nationes unum Chriſtum adorant, wnam 0b(cr- 
vant regulam veritatis. $i au torit as. inquit, quæritur; erbis 
mor eft urbe. epiſropus Roma five Alexandria, &c. & poſt 


aliquanta. Hinc,inquit,preſidys fulm munds Arriana fremit 14. cit. 41. ad 
rabies: bine tres partes ſciſſa cc leſia ad ſe mpere f ſlinat bade 
* 


* . 


monachorum chorum circa commorantium. Antique,in- 
us me inſur git autoritas. Ego interim clamito: ſĩ quis ca- 
edre ſindti Petri jungatur mens oft ile. Aut ergo dus men- 
tiunter; aut e. Anguſtiæ mihi undiq;. Si ego hoc cla- 
mavero cum Hieronymo, divinarum Scripturarum inter- 
prete & omninm hæreticorum impugnatore; à vobis 
impugnor:ſi non clama vero, ab univeriali Eccleſi cat ho- 
licã excommunicor, cui alligandi ſolvendiq; auctoritas à 
Deo data eſt. His pericrutatis, venio ad Cyprianum, to- 
Dd 3 3 


explanat. Dies feſtus, inquiens, Paſeha eff, juxts Enageli- Luc 32,1,7, 


Hieronym, o- 
pifh.35.2d Fua: 
Callie, Britannia, Africa, & Peyſis & Oriens & India, & 8 


v . * « - 4» "4 * , 1 88 * 
A - : 1 N 
+ # 0 a 
30 Doeterum ; je 
3 ! — . ” 


tum (ut aiunt ) ſumendum; & invenio illum pens omnium 
de unitate Eccleſiæ graviſſimum: qui ait. Ah uno patre & 
ab unã matre in hunc mundum venimus , & fic in fut urum ve- 
Habere lan non diem. Qui non habet unam matrem in terra, nec unum 
pref? Deum patrem habebit in cœlo. Ideò poſt confeſſionem Trinita- 
parrem,qui Ec · tis, in quã eſt Pater cum Filio & Spiritu ſancto, ſubſequi- 
cleſem non ba tur unius matris pia confeſſio, dicens ſanctam eſſe Eccleſi- 
— 4 am Catholicam. Cur unus Adam fingitur, & una Eva de 
Rar. cc. laterc tollitur & in mulierem formatur? Nonne ſecundum 
Epheſ 3. 3ů · Apoſtolum my ſterium magnum eſt in C hriſto, & in Eccleſia? 
Non eſt ergo altera Chriſti de latere, ſed una eſt formata. 

Vnde unus eſt in latere Chriſti Ieſu lanceã militis myſti- 
Ioh. 19.34 cus locus, de quo exit aqua & ſanguis: quæ duo in ſigna u- 
* nius Ecclefiz. Vndeè una arca ſervatur in diluv io, nec alte- 
Voitate Eccleſ. Ta.“ # potuit evadere qui/quam| qui fuit extra arcam I Moc; & 
qui extra Eccleſiam forts fuerit,evader , Vnde unum taber- 
naculum in monte Moyſi & exemplar oftenſum eſt. vnde 
unus locutus eſt apud Deum, in quo Moyſes extrema ma- 
Exo · 33. ac / aa nus ſupremæ vidit, dicente Domino: Eft locus apud me, ſta 
23s in for amine petra, & poſteriora mea videbs. Petra aute m erat 
Chriſtus:poſteriora manus,incarnatio; foramen unum, una 

paſſioʒlocus unus, una Eccleſia figuraliter intelligi poteſt. 
Videte quòd non videtur dextra Domini niſi in uno loco, 
in una petra, in uno foramine. Vna Raab meretricis do- 
Ioſu:⁊. 1c 1. mus ab incendio Iericho ſub coccines fine ſalvatur. Vnde 
unum Templum à Salomone conſtruitur. Ecce quam bonum 
& quam jocundum, habitare fratres in num. Quz omnia 
uomodo de unitate Eccleſiæ explanata ſunt;bene(ut cre. 
6 )meminiſtis. His perterritus,ad alia me converti, & in- 
veni Auguſtinnm(qui dicitur aqua de nubibus )vcrſum de 
Plalm:121: 6. pſalterio explanantem hunc; Per diem Sol non uret te, neg, 
Luna per nottem.Per diem a Sole uritur, qui prava de Chri- 
5 {to ſentit; & per noctem à Luna, qui prava de Eccleſia ſen- 
— oY tit. Vnde ſcriptum eſt in lege: Qui maledixerit patri aut 
Math. e, 4tri,morte moriatur. Qui autem prav ius ſentiri poteſt 
Marc:. 10. de Eccleſia matre, quàm ſi dicamus ? Roma errat, Hic roſo- 
lyma 


Pſal-13 3.1. 


tec. cc 


— 


WIL, . 
Hibernicarum Sylloge. 


IF 4 


I ma errae, Alexandria errat, Antiochia errat, totus mun- 
dus errat: {oli tantùm Scoti & Britones rectum ſapiunt. 
Item Hieronymus: Moyſes, inquit, morient plangitur, Jeſus 
abſ q; lac hrymis in monte ſepelitur. In lege morientes, ſub 
XIIII. Luna Dominum crucifigentes, plangam: ſed cum 
Chriſto reſurgentes in Euangelio ſuſcipiam. Occurrit mi- 
hi item Auguſtinus ſanctus, ubi contra totas hæreſes ſub 
anathematis titulo diſputat;dicens. Teſſarescedecadite, id 
eſt,quartanz decimæ eſſe hæreſes eorum qui Paſcha XIIII 
Lung cum Iudæis faciunt. Item tractans Euangelium, de 
illis inquit. [Ex I languentib us ſaper piſcinam unum Jeſus 
elegit quem ſanaret: quia qui/quis preter unitatem fucrity licet 
venerit, ſanari non poteſt. Et hoc mihi horret, niſi me con- 
ſulatus veſtri fida ratig validiori & certiori ſententiæ per- 
ducat. Too plura? Ad Gregorij Papæ, urbis Romæ epiſ- 
copi (à nobis in commune ſuſcepti, & oris aurei appella- 
tione donati) verba me converti; qui etſi poſt omnes ſcri- 
ſit, tamen eſt meritò omnibus præferendus: & inveni 
Hum hunc locum apud Iob trattantem ; Auro locus eft-1n 
quo conſlatur, &c. Aurum eſt ſanctorum maſſa; locus confla- 
tionis, unitas Eccleſiæ: ignis, tribulatio martyrij. Qui ergo 
extra unitatem Ecclefiz uritur, conffari poteſt, purgari non 
poteſt. Vnde & Paulus ait: Si tradidero corpus meum ut ar- 
deam, charimtem autem non habeam nihil mihi pro eſt; & re- 
liqua . Item ad eundem ſenſum interpretantem & hunc 
verſum alio loco inveni. Efe mihi in Deum protectorem, 
& in locum munitum, ut ſalvum me facias. nec in cœlo ange- 
lis, nec interr{ hominibus locum munitum, id eſt, tutum 
invenit,nifi humilem unitatem; quem Archangelus amiſit 
& nunc diabolus eſt. & quem homo imitatus,illum amiſit, 
& nunc mortuus ct. Er hoc timeo: vos conſiderate com- 
patienter, fraties, ſi merito eſt, an iguav ia. 
poſtremò ad cyclorum computationem diverſarum, 
quid nnaquzq; lingua de curſu Solis & Lunz fentiret;con- 
verſus totus, licèt diver è alium in die, alium in Lund, ali- 
um iu menſe, alium in biſſcxto, alium in epactà, alum in 


augmento 


Gtegor, Moral. 
in lob. lib. $4 


lob. a8 · 1 · 


r. Corinth. 13.3 


Pfalm. 31.30 


- augmento Lunari (quod vos ſaltum dicitis: ) invent cy- 
clos contra hunc quem vos tenetis eſſe contrarios - Pri» 
mam illum y”—_ Aus .Patricius Papa noſter tulit & fa · 
cit;inquoLunz 4 XIII. uſq; in X X I. regulariter, & 
æquinoctiumà XII. Kalend. April. oblervatur. Securde 

* Delideratur Anatolium, quem vos extollitis quidem ad veram Pal- 

Nie aliquid:de che rationem numquam pervenire eos qui cyclum 

Wufrididifpu. LX XXII II. annorum obſervant. Terrio Theop 

tatio apud Be. ur Dionyſium. 2uines Cyrillum. Seætò Morinum, 

dum, lib 3.hi- Seprizyo Auguſtinum. Octave Victorium. News Pacomi- 

Nor, Eccleſiaſt: um monachum, Egypti coenobiorum fundatorcm; cui ab 

cap*25+ & Als Angelo ratio Paſchz dictata eſt. Decines trecentorum de- 

ftolas Ronifacij cem & octo Epiſcoportum decennovenualem cyclum(qui 
edit. Mogune: Grzce Enneacedeciterida dicitur)in quo Kalcnd, Ianuarij 
aw1605-p, 59, Lunzq; ejuſdem dici & initia primi menſis ipſiuſq; 
XI110me Lunz recto jure ac ſi m clariſſimo tra- 

mite, ignorantiæ relictis tenebris, ſtudioſis A cun- 

ctis temporibus ſunt adnotatæ, quibus Paſchalis ſollenni- 

* tas probabiliter inveniri poteſt. Hunc inveni valde buic 

(cujus auſtore m, locũ, tempug, incertũ habe mus, ) eſſe con- 

Exladnid ect trarium in Kalendis. in biſſexto, in epacta. in X IIIII. Iu- 

fiolz Cyrilli ad dd, in primo menſe, in æquinodio. Scraraminig,, ut Cyril- 

Synodum Car- luz ait, gu ordin.rvit Synodus Nicens Luna quartaudeci- 

thaginienſem m mm um gun un Per decemnovennalem c elm: ( que m 

—— Victorius per viceſimas & octavas vices cum Kalendis 

Petar. DX XXII. & biſſextis CXXX III. in id ipſum un- 

, Doria. de ortus eſt redire fecit) at non ſallamur in Luna primi men- 

tempoum, fs, & celebremus Paſcha in ſequents Dominico, & non facia- 

tom. u. pag. a1 in Lund X 11000, cam Indeis & heretichs qui dicuntu- 

. Teſſare:cedecadite. & conſtitutum eſt, quit, in omnibus 

Synrdureter Synetum Gangrenſem & Ceſarienſem, ut non 

* vid Dama. Hceret ala Eccleſia, 2 & 0815 regio contraria bus 

ſcineo in vit Je fat um ſunt de Paſtha in Niceno Concilio. Et ſi nn cri- 

Ifdcri . apud iſſet Synodus Nicena cyclum Lunar:m prom: menſis; ſuffices 

Photium, pag» ge; cyclus lapidus Selenitis in Perſi de ad exemplum ration 

_ 0 Paſchaluggnjm candor interior cum Liars prini menſis creſcit 
' CE 


32 


— 


— 


Hibernicarum Sloge. 33 


& decreſcit . ut non faciamus communem de emboliſmo, 
& emboliſmum de commune, id eit, brevem annum Lana- 
rem X 11. menſſum de longo, id eſt, x II I. in quo abot- 
tivam Lunam fallaciter cc lebratis. ut in primo menſe in 
unitate Eccleſiæ verum agnum veri Ifraclitz immacula- 
tum immaculati ia «n4 dom (ſicut præceptum eſt) come- 
damus. in quo menſe eduxit Caim Abel juſtum in cam- 
pum ut occideret eum; in typo Chriſti educti in prætori- 
um Pilati in ſexta ferii. quia in eidem die conceptus 
creditur in utero, & mortuus eſt in cruce ; dum in ſextã 
feri4 mortuus eſt Adam in animã pro peccato in paradi- 
ſo, & in eidem die obijt in corpore. 

Hxc probate / ſi vultis; ft non, renuntiate Catholicis to- 
ſtimonijs: fi nec utrumq; utriq; hoc dicamus. Omnes nos 2.Corindh- 5; 
wanifeſters oportet ante tribunal Chrifti ut referat nnuſquiſy, 1% 
propria cor pris. Et non judicemns ante rempur, donec vent. 1+ Cariath. 4354 
at qui illyminabit occulta tenebrarum, & manifeſt abit con- 
flia cordium. Et nolite judicare, ut non judicemini: in que Match. 5. et 
enim judicis judicaveritis, judicabitur de vob. Et quid u- Roms 14-4: 
ficas alienum ſervumꝰ Domino ſus ſi at aut cadit. Onus eft 
vobis,t video, quod dico: onus eit & mihi quod dicitis, 
niſi verbis Scripturz ſanctæ probaveritis. Onera erg o ne- Gala. 6. 8. 
ſtra invicem portemus; & fic adimplebimus iegem Chriſti, 

Si enim alter alterius percutiamus infirmam conſcienti- 1. Corinth 8. ia 
am, in Chriſto peccamus. fi ſanum ſapimus, vobis ſapi- 2. Corinth» 3. 
mus; fi mente excidimus, Deo: fi vivimus, Domino vivi- Rana 1 0b. 
mus; fi morimur, Domino morimur, quia Domini ſumus. 
Obſecramus vos pro Chriſto, ut non nobis improperetis 

cum matre noſtri: quia omnis ſoboles ſuæ mgrris ſpeciem 

imitatur. Vnde accipimus ſpirirum, inde ſpiramus: loqua- 

citatem noſtram veſt:a fiducia præſtat. 

Anno igitur (ut prædixi ) emenſo, juxta Deuterono- 
mion, interregavi patres meos ut aununt iareut mihi, majo- Deut. 327 
res meos ut dicerent mihi: (¶lucceſſores videlicet noſtrorum 
patrum priorum, Arlb-i Fpifcopi, Querani Col nienſis, 

Brendini, Neſſani, Lugidi,) quid ſentirent de excommuni- 
| Ee catione 


Exod, [246 


o 0 E %. 4 \ W '& * 3 - 
* 1 - Y o . * > * » 
= * 1 hk . . * — « 
- = . 9 
— dl - o 
- n { ©, * 
* - = 
J . 
2 
4 1 » * 
n 


nn. 


- augmento Lunari ( quod vos ſaltum dicitis: ) invent cy- 

clos contra hunc quem vos tenetis eſſe contrarios · Pri- 

we illum Enctus Patricjus Papa noſter tulit & fa · 

cit in quo Lui 4 XII II. uſq; in X X I. regulariter, & 

æquinoctiumà XII. Kalend. April. obervatur. Securde 

* Delideratur Anatol ium, quem vos extollitis quidem ad veram Paſ- 

— pi nor che rationem numquam pervenire cos qui cyclum 
— _ LXXXIIIL annorum obſervant, Terti0 Theop 

0 Se Dionyſium. Dintò Cyrillum. Seætò Morinum. 


dans 3-hi- Septimò Auguſtinum. Ofave Victorium. News Pacomi- 


* um monachum, Egypti cœnobiorum fundatorem; cui ab 


227K Angelo ratio Paſchz dictata eſt. Decims trecentorum de- 


— cem & octo Epiſcoporum decennovenualem cyclumſ qui 


edit. Mogune: Græct᷑ Enneacedeciterida dicitur) in quo Kalcnd, Ianuarij 


21605. 59, Lunæq; ejuſdem dici & initia primi menſis ipfiuſq; 


XIIII y Lunz recto jure ac ſi m clariſſimo tra- 

mite, ignorantiæ relictis tenebris, ſtudioſis quidul cun- 

Ris temporibus ſunt adnotatæ, quibus Paſchalis ſollenni- 

* l sas probabiliter inveniri poteſt. Hunc inveni valde buic 
(cujus auctore m, locũ, te mpus, incertũ habe mus, )eſſe con- 

Exladois eg. Trarium in Kabendis. in biſſexto, in epacta. in X IIIIA. Iu- 
Rola Cyrilli ad vd. in primo menſe, in zquinoQio. Scrarawinig,, ut Cyril 
Synodum Car- lus ait, 9, erdin. uit Synodus Nicena Lunas quartaideci- 
thaginienſem may ommum 4nunorum per decemmevennalew cyclum: (quem 
Victorius per vicelimas & octavas vices cum Kalendis 
Petar. DXXX II. & biſſextis CXXXIIL in id ipſum un- 

, Dodrin. de ortus eſt redire fecit) at won fallamer in Luna primi men- 
tempotum, fis, & celebremus Paſcha in ſequents Dominico, & non facia- 
tom. . pag. 211 „in Lund X 11010. cam Indeis & heretich qui dicuntne 
——ůp 28 Teſſarecedecadita. & conſtitutum eſt, Inquit, in omnibus 
Syndureter Syne um G angrenſem & Ceſarienſem, ut non 

RE ulla Eccleſia, . & 098146 regio cant raria bus 


vid. Dama- 


ſcineo in vita 944 fat u ant de Paſtha in Niceno Concilis. Et ſi non cri- 
Ifdcri . apud gſiſſet Synodus Nicena cyclum Luncrem primi m-nſis; ſuffices 
un, pag· ret cyclus lipidis Selenitis in Perſi de ad cxemplum rations 
oa halune jus cardir imerior cum Lund primi menſis creſeit 
pF CE 


— 


| Hibernicarum Sylboge. 5 8 33 


& decreſeit . ut non faciamus communem de emboliſmo, 
& emboliſmum de commune, id eit, brevem annum Lana- 
rem X 11. menſiumdelongs;ideſt,/X II I. in quo abot- 
tivam Lunam fallaciter cc lebratis. ut in primo menſe in 
unitate Eccleſiæ verum agnum veri Ifraclitz immacula- 
tum immaculati i «n4 demo (ſicut præceptum eſt) come- 
damus. in quo menſe eduxit Caim Abel jultum in cam- 
pum ut occidetet eum; in typo Chriſti educti in pretori- 
um Pilati in ſext4 feridl. quia in eidem die conceptus 
creditur in utero, & mortuus eſt in cruce; dum in ſextã 
feria mortuus eſt Adam in anima pro peccato in paradi- 
ſo,& in eidem die obijt in corpore. 

Hzc probate i ſi vultis; ft non, renuntiate Catholicis to- 
ſtimonijs: ſi nec utrumq; utriq; hoc dicamus. Omnes nos 2. Corinck 5; 
manifeſlari oportet ante tribunal Chriſti ut referat nnuſquiſy, 1% 
propria corporis. Et non judicemus aute rempur, denec yent. · Ctinih. 4 
at qui illyminabit occuita tenebrarum, & manifeſt abit con- 
filia cordium. Et nolite judicare, ut non judicemini: in que yg et 
enim;judicie judicaveritis, judicabitur de uobis. Et quid au- Rows 14-4: 
icas alienum ſervumꝰ Domino ſus (i at aut cadit. Onus eſt | 
vobis,ut video, quod dico: onus eſt & mihi quod dicitis, 
niſi verbis Scripturz ſanctæ probaveritis. Onere erg 0 0. Galat.6.a. 
ſtra invicem portemus; & ſic adimplebimus legem Chriſti, 

Si enim alter alterius percutiamus infirmam conſcienti- 1. Coriach 8. ia 
am, in Chriſto peccamus. fi ſanum ſapimus, vobis ſapi- W Corinth 3. 
mus; fi mente excidimus, Deo: fi vivimus, Domino vivi- Ramat. 
mus; ft morimur, Domino morimur, quia Domini ſumus. 
Obſecramus vos pro Chriſto, ut nan nobis improperetis 

cum matre noſtr{: quia omnis ſoboles ſux matris ſpeciem 

imitatur. Vnde accipimus ſpirirum, inde ſpiramus: loqua- 

citatem noſtram veſt:a fiducia præſtat. 

Anno igitur (ut prædixi ) emenſo, juxta Deuterono- 
mion, interrs gavi patres 1205 ut annuntiarent mibi, majo- Deuc. 32 
res meos ut dicerent mihi: (¶lucceſſores videlicèt noſtrorum 
patrum priorum, Aub ei Fpifcopi, Querani Colo nienſis, 
Brendini,Neſſani, Lugidi,) quid ſentirent de excommnni- 

| Ee catione 


Exod, [2:46 


— 


— 
© 


— - 


— x 


[ 
| 
I 
l 
| 
| 
| 


| 


— ww 


— — 


2 — 


catione noſtrã, a ſupradictis ſedibus Apoſtolicis fa ta. At 
illi congregati in uuum, alius per ſe, alius per legatum ſu- 
um vice ſug miſſum, in campo Lene ſanxcrunt, et dixcrunt; 
„ Deceſſores noſtri mandaverunt per idoneos teſtes, alios 
„ Viventesalios in pace dormientes, ut mcliora & potiora 
„ probata à fonte baptiſmi noſtri & ſapiẽtiæ & ſucceſſori- 
2 — Apoſtolorum Domini delata fine ſcrupulo humiliter 
ſumeremus. Poſt in commune ſurrexerunt, & ſuper hoc 
orationem (ut moris eſt) nobis celebraverunt, ut Paſcha 
cum uni verſali Eceleſiã in futuro anno celebrarent. Sed 
non poſt multum ſurrexit quidam paries dealbatus, tradi · 
tionem ſeniorum ſervare fe ſimulans; qui utraque non fe- 
cit unum, ſed diviſit. & irritum ex parte fecit quod pro- 
miſſum eſt: quem Dominus (ut ſpero) percutiet quoquo 
modo voluerit. De inde viſum eſt (cnioribus noſtris, jux- 
ta mandatum , ut fidiverſitas oborta ſuerit inter cauſam & 
canſam , & pariaverit judicium inter lepram & nou le- 
prom, irent ad locum quem elegit Domi; ut fi cauſe 
tacrint majores, juxta decretum Synodicum, ad capur ur- 
bium ſint : mi quos novimus ſapientes 
& humiles eſſe, velut natos ad matrem. & proſperum iter 
in voluntate Dei habentes, & ad Romam urbem aliqui ex 
eis venientes, tertio anno ad nos hes pervenerunt. & ic 
omnia viderunt ſicut audicrunt : ſed & valdè certiora, ut- 
pote v iſa quàm audita, iu venerunt. & in uno hoſpitio cum 
Grzco& Hebræo, Scythi & Ægyptiaco, in Eccleſia ſancti 
Petri ſimul in paſchã ( in quo menſo integro diſjuncti ſu- 
mus) fuerunt: & ante ſancta ſic teſtati ſunt nobis, dicen- 
,y tes her totum orbem terrarum hoc Paſc ha, ut ſcimus, ce- 
„ lebratur. Et nos in reliquijs ſanctorum marty rum, & ſcri- 
pturis quas attulerunt, probavimus ineſſe virtutem Dei. 
Vidimus oculis noſtris puellam cœcam omuinò ad has re- 
liquias oculos aperientem & paralyticum ambulantem, & 
multa dæmonia ejecta. 

Hæc dixi, nonut vos impugnarem, ſed ut me ut nycti- 
coracem in domicilio latitantem defenderem. Sed fi _—_ 


1 


Htbernicarum Sylloge. - 35 


forte impolitum vel vitioſum per immunda labia dixi,bi- 
— labij veſtri forcipe per igniferum — — —— Elai-646, 

i carbonem tangitez & præputium inculti logij bifaris 
rer is cultris Ben-Nun quinis denis agile hu- Tolu- 5-33 
matis cum plebis præcidite prioris præputijs. Nefas eſt 
enim errata tua non agnoſcere, & prolata certiora non ap- 
probare. Hzreticorum eſt propriè, ſententiam ſuam non 3 
corrigere malle perverſam quim mutare defenſam. Sci. Lob.. 5. 
enti ctenins bonne facere , c non facienti, peccatum off ili. 
Peceati vero ſtipendium mort : à qui nos divina Ma- Rom-6.23; 
jeſtas, & ſunplex trinitas, & multiplex apex, ( ſubtus quem 
nihil eſt, intra quem ni hil eſt, citra quem nihil, ultra quem 
nihil, ſupra nihil; ſuſtinens omnia line labore, pene- 
trans omnia fine extenuati one, circumdans omnia line ex- 
tenſtone,ſuperans omnia fine inquietudine) liberare dig- 


netur. Amen, amen. 
GRANDIS LABOR EST PRVDENTLE. 


= 2 W # 
* 
1 * » ; »#,< Ce g 
1 __ „ , . 5 98S 
„ — - . 


EPISTOLA XII. 

Scor i cujuſdam anonymi, ad Ad- 

belmum Malmesburienſem 
abbatem. 


Domine ſandto, ſapianti fſimee, Chriſto ts C. A. 6 
riſimo Alabelma, Scorus ignets nemins 


in Dio ters Sr. 


un tc preftancem ingenio, facundiaque Ro- 
Fön. ac vario flore literarum (etiam Græco- 
rum more) non nefciam; ex ore tuo, fonte vi- 
dclicet ſcientiæ puriſſimo, diſtere malo, quim 

cx 


Ee 2 


1 


* 


* 


= =_ —_— ” 
— - 


- — 


1 
T: 
| 


x 


o 
— —— a 


\ _ 
— 


— — — - 
. — — < 
CCC DE ES 


ex alio quolibet potare, turbulento Magiſtro præſertim. 
Hoc ſcito prænoſcens, quod idcirco te fiducialiter ita ob- 
ſecro ut me ſuſcipias, doceaſque: quoniam — ceu di- 
dum eſt) ſapientiæ præ multis in te fulget lectoribus, ac 
peregrinorum mentes cupientium ſapientiam diſcere co- 
gnoſcis; quia tu Romæ advena fuiſti, inſuper quod a quo- 
dam ſanto viro de noſtro genere nutritus es. Hæc com- 
pendij cauſi ſaificiant ; quia fi humiliter per charitatem 
volueris attendere, non minus per pauca verba, quam per 
plurimas ſermocinationes perſpicies. Hæc tibi quoque 
linceriter diſſero. Libellum quendam habes, qui non eſt 
major acceptorio duarum ſeptimanarum; quem ego lege- 
re cupio. Hoc autem breve tempus prædico non ev qu 
mihi plus non opus ſit, ſed ne hæc petitio faſtidium in tu 
mente creet. Miniſtrum quoque equoſque, ut opinor. adi- 
piſcar. In hoc autem tempore meſſis, lætum ate reſpon- 
ſum ſperabo. Orantempro nobis Beatitudinem tuam di- 
vina gratia cuſtodire dignetur. 


CHRIS TE potent rerum, redeumtis conditer avi, 

Vox ſummi ſenſuſ 7 Dei; quem fudit ab alta 

Mente pater, tuntig, dedit conſortia regni. 

Impia tu noſtre domniſti crimina vita, 

Paſſns cerpored mundum veſtire figura, 

2 palam popalos, hominemg, faters. 
uemg, utero incluſum Maria; mox numine viſe 


Uirgines tumuò re fonne; in mater 
Arcano ftupnit compleri viſcera parts, 
Aut horem paritura ſuum: mertalia corda 
Arteficemtexere pols, J repertor 
Par! fie human generis, latuitg; ſub imo 
Pettore,qus totum lat compledditur orbem. 
Et qui non ſþaths terra, non equoris ,, 
Nec capitur culo, par vos conflaxit in t. 
Bain & ſupplicy nomen nexuſq, ſubiſſi, 
Vun (whrigyres intho puertewy, fogeree - 


f % = WC” > WT .c 


Hibernicarum Sylloge. 
Morte tudt wor tthertas weer in aura, 
ug * repetens latum te luce parentens, ® repetis let 
Au cgus TUM ves: feſt ut [ape dicbus velinre p. 
Anna ſinceri celebret jejunia ſacri. 


—— —_—_— 


. 


EPISTOL A XIII. 
ALDHELM1 Malmeſburienfjs ab- 
batis, ad Eabfridum ex Hibernia 
in patriam reyerſum . 
Domino,uenerabili pravonio efferends & ſandt-- C. A. 680. 


rum meritls mag noperè honorando, C ah fri- nien 
do; Aldhelmus exigumns in Domino Forum, ubi 
eternants ſalut em. præter puti- 


dam Greciſmi 
RIMITVS ( pantorum procerum præto- affectationem 
rumq; pio potiſſimùm, paternoq; præſertim, (que in bac e- 
privilegio) panegyricum pot mataq; paſſim —— 
bproſatori ſub polo promulgantes;ſtridula vo- — Tier Þ 
cum ſymphonia, ac melodiæ cantilenæ q; carmine modu- incipiẽtes ac fi 
laturi, hymnizemus. przcipue quia tandem almæ editum à Pugnd porco- 
puerperz © ſobolem ( ob inextricabile ſons protoplaſto- '** Porcis pore 
rum ) piaculum priſcorumq; chirographum peccaminum —— 
obliteraturum, terris tantundem deſtinare dignatus eſt: lu ue intel 
ridum qui linguis «chelydrumtriſulcis rancida virulentaq; ligit. 
vementem per ævum venena torrendatetrztortionis in * Films, 
tartara trufit . Et ubi pridem ejuſdem nefandz e natricis e, an. 
f ermuli* cervuliq; crudũã fanis colebantur ſtoliditate — _ 
pud Ciceronem,in Academic · * for ad Exmenſul Saxonum ĩdolum hic alludit, cu- 
jus in Francicis Annalibus ad Annu 773.fit mentio; quod que Herma five Mercurio pu · 
tatur fuiſſe poſitum · Veteres enim Germanos Deren meximt Mercurines colubfſs, con- 
firm.at in Germaiũ ſoà Corn Tacitus Vid Rich Verſtegan, Reftirut. Antiquitar, An- 
= cap-3-& Gloſſarium D. Henr. Spelmanni noſiri in iyminſel. * De cervnlis vel 

vid · Auguſtin de Temp · ſerm. 215. | : 
Ee 3 profanis 


Dm rms . 
— r k 
. — — _— — —— => 
_ — — — - hd he ws 4 = 
— u— 
— N a _ — - . — — 


= 
— 
— — 
— 


— hs 
— — —— 


—ää—ö— — — — 
= — — — 
- — — —B—— —— * 
- — — —— —ͤUͤ ID <a> 
2 1 ( _— —— — ̃ ³r21 . 


Veterum Epiſtolarum 


profanis, verſã vice diſcipulorum a (imo almæ o- 
raminum ædes) arc hitocti ingenis fabre conduncur. | 
Fateor ( ſodalitatis fraternæ cliens, altiq; municipatus 
maniceps) po veltram em iſtuc ambroſi- 
am ex Hibernia brumoſis circionum —— — 
(ubi wi U een, unatum circu r iz ſu- 
gens metabarur ) territorij marginem ei ſoſpitem 
applicuiſſe, rumigerulis referentibus, comperimus: ilicd 
(ur flammiger flagranſq; flagitabat amor) ineffabiles alti- 
chrono grates, panſis in edito utrimq; volis, tripudiantes 
obtulimus. potiſſimum,qudd te exulem almus arbiter pri- 
ſcam paterni viſitantem clientelam ruris ( czrula ponti 
trans glauci, enor meſq; dodrantium glareas atq; ſpumife- 
ras lymphæ nemphz obſtirpationes, circili caring prosel- 
loſum ſulcante ſalum) reducere, ovante navarcho, digna - 
tus eſt: ut, ubi dudum incunabilis tyrocinj editus adibus 
adulto tenus pubertatis ævo adoleveras, nunc verſã vice 
(ſupernopitulanti przrogativ4affatim fultus) ab incola - 
tu externi ruris repatrians, præceptoris vocamine inde- 
pto ſortitoq; fretus fungeris. 
Illud æquè almitati Beatitudinis veſtræ ex penetrabi- 

libus præcordij 2 — promens diſſimulo 
reſ ad augmentum, Myſtiſq; ut reor tripudium, imò ad 


t Ae be- 8 derm onomath eyry )magnoperd inoleviſſe:quòd præco- 
xls, yloriew nie citra modum rumoris Srottic in ſolo degentium 
nominis Domi- (quorum contubernio parumper fretus es) cen tonitruali 


*% 


uodam boatu fragore nymboſo emergenti , auditusno- 
fir quatiuntur ; & per tot tantaq; telluris ſtadia lectionis 


opinio, pagis * divulgata,crebreſcit,Siquidem 
N 


tam creber meatus eſt (iſtinc illincq;, iſtuc illucq;) navi- 
gero zquoreas fretantium calle gurgites, velut quædam 
contribula apium germanitas nectar fabrè conficientium. 
Nam alternatim, reciprocã faceſſente no- 
Ris nebulã.mellifſuum examen ſemergente axe tenus æthe- 
re Titanz ) gliſcent ium culmina tiliarum per florulenta, ad 
crates graciles, ſarcinatum, flava bajulans geſtamina aſpor- 

rat; 


Hibervicarum Syloee. 


tat:eodem modo, ni fallor, luoonum conglobatio lecto- 
rum (oun ing cat fpob ) ac reſidua fagax diſcipulo- 
ram caterva, florigeris hagiographe ex at vis, non ſoldm 
artes Grammaticas at q; Geometricas bis ternaſq; omiſ- 
fas Phy ſicæ artis machinas; quinimòallegoricæ potiora 
ac tropologict diſputationis bipertita bis oracula (æthra- 
libus opacorum mellita in ænigmatibus problematum) ſi- 
ticuloſe ſumentes carpunt, & in alvearijs ſophie, jugi me- 
ditatione locotenus ſervanda condentes, abdunt . E 

rum catalogo tuam proficiſci ſolertiam , prædã onuſtam 
atq; torrente fluentis ſacroſancti propinatam redundan- 
temq;,excellens fama perctebuit. 

Quamobrem tuum affabilem diſcipulatum,ceu cernuus, 
fingultatim arcuatis poplitibus ſubnixiſq; precibus et fla- 
gito; ut obliteratà nequaquàm memoriã excedat, quod 
k Pacificus cœleſti ambroſiã præditus, (ſubrogatus i geni- » gatowen: qui 3 
tore jure hzreditanto, bis quaternis temporum luſtris If- pace nomen ob. 
raẽliticæ plebis imperij ſceptro ps, cs = auctus ſpi- tian. 
ramine prompſit, dicens. * Bibe aqua de ciſternd ud, of $0 my 
fuenti putei tui: deriventur fontes tui foras e in plates aquias Hayid or 
divide; ſolu habet eas, nec fint aliens participes tui. Qua- Proves verl, 
propter his ſacris imbutus ſagminibus, jugi conamine or- 15. 16. 15. 
thographiz aperito gurgitem, & ſitientia rigato arva men- 
tium:quatenùs germen æthralis extaſeos (vivis fœcundiſ- 
que in orthodoxorum, ſatoris ſudore, ſulcis farum. ) nullo 
torridæ obſtaculo ſiccitatis obtinente, pullulans gliſcat; & 
ubertim ſpiſſa, Dei ſuffragio, ſeges demum matureſcat. 

Nam idcircdſupplex tam obnixè hæc cemitur oramen 
ſuggeſſiſſe, qudd nonnulli ſupernã noſcuntur ſophiã prædi- 
ti, & arcana luce enormiter referti: attamen quod gratuit 
cœlitùs munificentiz, Deiq; dapſili deditione receptantes 
(proprio faceſſante meritorum queſtu)adepti ſuut, nequa- , ſccun· 
quam(gazophylacio ſcientiæ reſerato) plene promulgan- _—yYF 
tes, ſed particulatim lurconibus largientes. Nam ( cata tini epiftolis, & 
Euangelicæ experimentum anQoritatis J» nequaquam fla- apud Cypria- 
grans lychnus clancule fuſcatã tetræ occulitur latebrã ur _ 


nz, * Mantb-5.15- 


— EE re 
_ — ” = — — — - N 


40 


Veterum — 


Pu er 


Math. 5. 18, 


27,30 ; 
* greniut in 


Gildz cpiſtol4. 


nz, qui candelabriſummirate cunctis limpido lumine lu- 
cere decuit : necnon fruſtrà a talenti feenora ſubterraneis 
clanculantur obſtrufta o ſablonibus, quæ trape zi tarum nu- 
meroſis monetæ oportuiſſent numiſmatibus profligari. ne 
fortè ut iners adepto(ſegnitiã torpens ) manc ipium talen- 
to, ſupremos ergaſtulorum in ſqualores truſus præcipite- 
tur; ſed potiùs euax exgeg, ingreſſurus tripudium a proſa- 
tore pio promereatur. Vnde Plalmigraphus vates,ob hoc 

ropriz piaculi expians flagitium conſcientiz, ſacro præ- 
fagio orſus infit: Iuſtitiam tuam non abſcond; , & re- 
liqua, 

Tea hæc miſellus homuncio dictando volvens, ſcrupu- 
lo ancipiti extemplo quatiens angebar;cur (inquam) Hs- 
bernia, qud catervatim iſtinc lectores claſſibus advecti 
confluunt, ineffabili quodam privilegio efferatur: ac ſi iſtic, 
fæcundo Britannia in ceſpite, didaſcali Argivi Romanive 
Quirites repperiri minimè queant , qui cœleſtis tetrica 
enodantes bibliothecæ problemata ſciolis reſerare ſe ſci- 
ſcitantibus valeant . Quamvis enim prædictum Hibernia 
rus,diſcentium opulans vernsnsq;(ut ita dixerim) paſcu- 
oſa numeroſitate le ctorum, quemadmodum poli cardines 
aſtriferis micantium ornentur vibraminibus ſiderum: aſt 
tamen climatis Britannia occidui in extremo ferme orbis 
marg ine ſita(verbi gratia)ceu Solis flammigeri & luculen- 
to Luna ſpecimine potiatur. id eſt, Theodoro infals Ponti- 
ficatus fungenti, ab ipſo tyrocinio rudimentorum in flore 
philoſophicæ artis adulto; nec non & ejuſdem ſodalitatis 
cliente Adriano duntaxat urbanitate enuclcatã ine ffabili- 
ter prædito. 

Et audacter in propatulo conteſtans, pellaci falſitatis 
frivolo neglecto, æquã veritatis cenſurã trutinante diſcer- 
nam. etiamſi beatz memoriz Theo dorus, ſummi Sacerdo- 
tij gubernacula regens, Hibernenſium globo diſcipulorum 
(ccu aper truculentus moloſſorum cataſtz ringente valla- 
tus) ſtipetur: limato perniciter Grammatico dente ( ja- 
cturã dilpendij carcus) rebelles phalanges diſcutit, & ſut- 

pote 


Hibernicarum Sylloge. 41 
potè belliger in meditullio campi arciſter, legionum pha- 
langibus ſeptus æmulorum ſpiſſis.) mox nervoſis tenſo la- 
certorum volis arcu, ſpiculiſq; ex pharettã exemptis, hoc 
eſt, Chronographiæ opacis acutiſque ſyllogiſmis; tu ma 
ſupercilij typho turgens ( amiſſã ancilium teſtudine) ter- 
ga dantes, latebras antrorum atras (triumphante viRore ) 
przpopere petunt. 

Neu tamen hæc philoſophando, Scerrices ſciolos{quorum |, — 
gemmato tua ſagacitas dogmatum favoaliquantiſper 4 ab- Me — 
uſa eſt) ſugillaroà quoquam autumer; (quippe cum ſatage um enam 2» 
rem præconium cudens affabilitęr texere noſtrorum, non liqueties 
ſugillationem ridiculoſè cachinnans rumigerare veſtro- 
rum:) ſed potiùs, jociſtæ {; ritu dicacitate temera- 
rid loquentium,fraternz* ironia dilectionis obtentu * ca- Tignn's 
villabatur. Si vero quippiam, inſcitia ſuppeditante, gar- * T0enscormt- 
rul2 frontoſè convincitur pagina prompliſſe : ut Verhdi- ? 
cus ait, 

1D igna fiat fame glingio gur go fugax ſambuliʒ ' ad bane ben: 
New timeas ſcriptor terrentis Indicra lingua. — verſicu- 
Sic ſemper cu criptorum carpere chartas um apponitur 

Vt —ͤ— Any rh es Cn ; | = a 752. 
Nec tamen emendant titubantis gramma Poc be. — i 
, rpmrens 
ne D. . mer Alam » 5 range 
— ds marie expoſita, inter ſerasi enmtrivs, — es Mſn Pr” 
ali nemine Ie. Fante glingio, id eff, reg frame, vel alis qualihet amicy ; abs 
$96 fares il fugex page, fambulo,idefI,never fins, vel fine laberii. 


H EPIST. XIIL. 


C. A. 200. 


1 J 


na 


E PISTOL A. XII. 
ADAMNANI Huenſis monaſterij | 
Abbatis. 

In libros tres de vita &. (olumbe, ... 
PROLOGVS. 


Pas EATI noſtriPatroni ( Chriffo ſuffragante ) 
8 vitam deſcripturus, fratrum flagitationibus 
EFF obſccundare volens ; imprimis candem le ctu- 
A ros quoſque admonere procurabo, ut fidem 
dictis adhibeant compertis; & res magis quam verba per- 
pendant, quæ ( ut æſtimo) inculta & vilia eſſe videntur. 
meminerintque, i non eloquentiæ exuberan- 
tia, ſed in ſidei florulenti conſtare: & nec ob aliqua Sco- 
tica, vilis videlicèt lingur, aut humana * onomata , aut 
gent ium obſcura locoi umve vocabula (quay ut puto, in- 
ter alias exterarum gent ium vileſcunt linguas) utilium, & 
non {ine divinã opitulatione geſtarum, deſpiciant rerum 
pronuntiatione m. Sed & hoc Lectorem admonendum pu- 
ravimus; qudd de beatæ memoriæ viro, plura ſtudio bre- 
vitatis, etiam me moriæ digna à nobis ſunt prætermiſſa:& 
panca de plurimis, ad evitandum faſtidium le ctorum, 


crara ia ſint F caraxata. Et hoc ut arbitror) quiſque hæc lectu- 


Fern 


rus fortè annotabit, quod minima de maximis per popu- 
los famade eodem Beato viro divulgata diſperſerit ; ad 
horum etiam paucorum comparationem,quz nunc brevi- 
tex Caraxare diſponimus. 


EPIL Os. 


RO TE RY TOUT Og x 0.5 win wwH 


— 
* 


O. 


438.1 

wiz iT 
K 

8 I 


Flibernicerun Huge 


EPILOG VS. | 
P OST horum trinalium lectionem libellorum, cuiſq; 
diligens annotet lector, quanti & qualis meriti ſanctus 


{xpe ſupramemoratus ven $, quantæ & qua- 
lis apud Deum honorificentiæ fuerit eſtimatus ; quantz 


& quales Angelic æ apud ipſum & luminoſæ frequentati- 


ones fuer int; quanta in eo prophetalis grat ia, quanta diali- 
um eilicientia virtutum, quanta & quàm frequens eum di- 
vini luminis claritudo in carne mortali adhuc commoran- 


tem circumfulſerit · Quin etiam poſt * ingreſſum animæ de * ee 


tabernaculo corpotis Ianctiſſimæ ( ficuti quibuſdam ele- 

Qis oſtenſum, habetus ) locum in quo ipſius 

ſincta pauſaut oſſa uſyue. hodie esdem ceeleſtis claritas 

frequentare non ceſſat, & ſan c torum frequens viſitatio An- 

gelorum. Et hær etiam W de me moriæ viroa 

Deo non mediocris eſt collata gratia, quã nomen ejus non 
* Ng! 


tantùm noftram otrmium totius or- 
bis ————ů heya dtvu gari 


promeruit ( in bac parvs & extrem Occani Britan- 
nici commoratus inſuli) fed etiam ad trigonam uſque Hi- 
ſpaniam & Gallias, & ultri Alpes penminas Italiam ſitam 
pervenire, ipſam quoque Romimm Civ itatem, quæ ca- 
ut eſt omnium civitatum. Tantus & talis honor vocibi- 
eidem Sari o inter c#rers divine d 1s mu 
condotiatus ſcitur a' 


Deo. qui ſe diligentes amat 
nm magni ert e 
menſis ſublimat honotibus:'quieſt bercdn 


een eee cart 0 
nen ni u 435890 rsd: il 
Nin Admonitio Adamnani ad 
„„ ee 
nenen as fer”. ws MS tau: et 342th 
artes * 
e 
judi 


* u ine me 
Pe ul 


pe 
Fr 2 


}*1 ite 
1 | 


lorum;ut poſtquim diligenter deſcripſcrint, conferant & 

emendent cum omni diligentiã ad exemplar unde extra- 

xcrunt: & hanc quoque adjurationem hoc in loco ſub- 
ant. | | 


S + * 5 5 
4 — OOTY - * e 
— - * oy . . 


EPISTOL A ̃ ꝑXV. 


BoxNTAe II Moguntini archiepiſcopi , 
ad Zachariam Romanum Pontifi- 
cem, de cauſà Adelberti Galli 
& Clementis Scoti. 


Excellent ſſimo Patri atꝗ eApoſtolico Pomiſci, 
e audtorimto ſantti Petri, Principis Apoſtols- 
rum magiſterio frets, Zacharia Papa, J. 
wifacius exignss ſeryns ſer uorum 
Dein ile in Chriſta 
6 « 


"> FOSTQVAN me anteannos prope: iginta 
N 2 ſub Gnarieae & ſervitio Apoſtolice ſedi 
PW annucnte & jubente venerandæ memoria An- 


AC 745, 


5 
5 
3 
1 
— 


ciſtice icaGregorio, anteriore voto 
conſtrinxi; quidquid mihi lætitiæ vel triſtitiæ acciderat, 
Apoſtolice Pontifici ſolebam indicare, ut in lztis ſimul 


- 1 ejus * roborarer. 
Ita & nunc mihi liceat indicare, pietati veſtræ ico. 
nn Sicut ſcriptum eſt, later 1 tum o& — 
n ſeniores tas & dicent tibi. Notum enim fir paternita- 
ti vellta, quia poſtquàm indigno mii mandiſtis len 

ho * 


Teh) 


Ita 


EOS ENGTSH 


c 


Htlernicarum Sy loge: 


vincid Francorum, (ficut & ipſi rogaverunt) ſacerdotali 


Concilio & Synodali conventui præeſſe; multas injurias 
& perſecutiones paſſus ſum,maxime à falſis ſacerdotibus, 
ab adulteratis presbyteris ſeu Diaconibus, & fornicarijs 
Clericis. Maximus tamen mihi labor fuit contra duos hæ- 
reticos peſſimos, & publicos, & blaſphemos contra De- 
um, & contra Catholicam fidem. Vous qui dicitur eA/de- 
bert; natione generis Callus eſt; alter qui dicitur Clemens, 
genere Scots eſt; ſpecie quidemdiverti; ſed pondere pec- 
catorum pares. 

Contra iſtos obſecro Apoſtolicam auctoritatem ve- 
ſtram, qudd meam mediocritatem defendere & adjuvare, 
& per ſcripta veſtra populum Francorum & Gallorum 
corrigere tis: ut hæreticorum fabulas & vana pro- 
digia & ſigna præcutſoris Antichriſti non ſectentur; ſed 
ad canonica jura, & ad viam veræ doctrinæ couvertantur. 
& ut per verbum veſtrum iſti hæretici duo mittantur in 
carcerem ( fi vobis juſtum eſſe vĩdeatur, cùm vitam & do- 
drinam illorum vobis intimavero) & nullus cum eis lo- 
vel communionem habear, ne forte fermento do- 


ti vivant, & juxta dictum Apoſtoli, hujuſm 
Satans in inter itum carnis, ut ſpirit uus fit in die Do- 


mini. & juxta Euangelicum præceptum, dum Eccleſ- Matth 13.17; 


an nou andicrunt , nobis _ fient Ethnicl © Publica- 


Tur illorum fermentatug ali quis pereat : ſed ſegrega- 
od; adn 1:Corc$+5; 


1  donec diſeant non blaiphemars' , neg, ſcindere tu- 1. Tim. i. 0. 


nicam cbriſti. Propter iflos enim perſecutiones, & ini- 


micitias & maledictiones multorum populorum patior : 
& Eccleſia Chriſti imped imentum fidei & doctrinæ recta 


eras 


L Marth. 9-15.16 


46 


Veterum Fpiftolarum = 


2. Tim. 3-6, 


2082 veftr 
mad 
Alte 


yarn 


Angelus Domini, in in ſpecie hominis, de cxtremis fnibus 
andi, mira & tamen incertæ ſanctitatis reliquias attuliſ- 
let & exinde potuiſſet omnia, quæcunq; popolcerit,a Deo 
impetrare: & tunc demdm per illam fimulationem (ſicut 
Apoſtolus paulus prædixit) penctravit multorum domes, & 
22 daxit poſt ſa mulierculas oneratas precaths , que dx. 
ar vary rdefiderys , & multitudinem ruſticorum di- 
ccntium , qudd ipſe eſſet vir Apoſtolicæ ſanctitatis. & (i= 
gna & p gia multa feciſſet. Dciadeconduxit Epiſco- 
pos indoctos, qui ſe, contra præcepta Canonum, abſolutè 
3 — Tum demùm in tantam —_— clatus eſt, 
ut ſe æquipararet _—_— Chrifts:& in ail 
cujus honore Apoſtolorum vel Martyrum con- 
ſecrare.& interrogav it, quid voluiſſent homines viſitando 
limina ſanctotum Apoſtolorum. Poltea in proprio hono - 
re ſto dedicavit oratoria('velut veriùs dicam. ſordidavit) 
fecit erucictias & oratoriold in campis, & ad fontes, vel 
ubicunq; ſibi viſum fuit, & juſſit ibi publicas orationes ce- 
ſebrare j donec multitudines populorum, ſpretis cættrĩs 
Epiſcopis, & dimiſſis antiquis Eceteſijs ; in talibus levi 


converitus celebrabant, dic entes : Merita ſantcti Aideborts 


uV aunt nos“. We, ſuas & capillos dedit ad hono- 
candum. & portandum tum reliquijs ſancti Petri Prin- 
cipis Apoſtolorum . Tum demim,quod maximum ſcetus 
& blaſphemia contra Deum eſſe videbatur fecit. Venientt 
enim populo & procttato ite pedes eas cup ienti con- 
firertpeccata'ſua, dixit· S onni« perram veſſra, gut mi- 
hi cog nit ſat eccuito veſtra; ide von oft opus confiters ca. 
* ergo of #5oluts de peveatis d prererite, eit 
airs cum wir 


rm ;inceſſu, 


2 *X wee] — 


tholicam r — 


& rr &intellecus fm 
nit; Herein ke Oregon Fee Pede 


Fibernicarum Sylloge. ; 


4 


2 


bi in adulterio natos [ ſub-nomine-Epiſcopt Jeſſe poſſe le- 
gis Chriſtianæ — Indaiſmum inducens, judicat 
juſtum eſſe Chriſtiano ut. ſi yolueric,yiduam fratris defuny 
&i accipiat uxorem . Ipſe etiam contra ſidem tanctoꝛum 
Patrum contendir,dicens;qued Chriſtus ſilius Dei deſcen- 
dens ad inferos, omnes quos inferdi carcer detinuit, inde 
liberifler, credulos & incredulos, laudatotes Dei ſimul & 
cultores ĩdolorũ: & mula alia horribilia de Predeſtinarione 
Dei contraria fidei Catholicæ alirmat. Quapropter de hoc 
quoq; hæretico precor, ut per litteras veſteas mandare cu - 
tetis Duci Carelomanne,ut mittatur in cultodiam;ut ſemi- 
na Satanæ lat iùs non ſe minet, ne forſitan una ov is morbi- 
da totum̃ gregem polluat . Valere ſanctitatem veſtram, & 
proſperis profectibus gaudere in longitudinem dierum 


* 
# 


. 
ISS . 
2 
- 

2 


2 - 


». 


EPISTOLA XVI. 


* 


Zac HARIA Romani Pontificis, ad 
| Bonifacium; de cauſã Yirgiliy 
.  Hiberni & Sidonj, 


Coepiſcopo, Z acharias ſcrvus ſer vo- 


rum Dei. 
„„ H1 1 \ 4 3 40 4 ( 


I RG HDTV S&S religioſ viri, apud 
Jaioarioraꝶ provinciam degentes, ſuis nos lit- 
teris.vifir{rumt: per quas intimaverunt, qudd 
tua reverenda ſiaternitas cis injungeret Chri- 

OS 


&S& k 


jura ſpernens, proprio ſenſu aſſit mot, ſe,poſt duos filios ſi- 


Reverentifſoms c. ſanitiſims far Bovifacio A. c. 746. 


— I... At. 


Deteram Fpiſtelarmn 


—_— — 


ſtianos denud baptizare', Quod audientes, nimis ſumus 
conturbati, & in admirationem quandam incidimus, ft ha- 
bet, ut dictum eſt . Retulerunt quippe, quòd fuerit in ei- 
dem provinci4 faccrdos , qui Latinam linguam penitus i- 
— dum baprizaret, neſciens, Latini cloquij in- 
ingens linguam diceret ; Baptizy te in nomine Parria, - 
Filia, c Spirits ſantta : ac per hoc tua reverenda f aterni- 
tas conſideravit rebaptizare. Sed ( ſanctiſſime frater) ſi 
ille qui baptizavit, non errorem aut hærcſim introducens, 
ſed, pro ſolã ignorantià, Romanæ locutionis infringendo 
linguam, (ut ſuprà fati ſumus )baprizans dixiſſet; non poſ- 
ſumus conſentire, ut denuò baptixentur. Quia, ( tua 
bene compertum habet ſancta fraternitas )quicunq; bapti- 
zatus fuerit ab hæreticis, in ai e Patru,& Fiih, & Spi- 
rita fantts, nullo modo rebaptizari debeat, ſed per ſolam 
manus impoſitionem idebeat. Nam (ſanctiſſime 
frater) ſi ita eſt ut nobis relatum eſt, non amplius à te illis 
prædicetur hujuſmodi; fed ut ſancti Patres docent & præ- 
dicant, tua ſanctitas ſtudeat conſervare. Deus te incolu- 
mem cuſtodiat, reverentiſſime frater. Data Kalendis Iulijs, 
imperante Domino pijſſimo Auguſto Conſtantino, a 
Deo coronato, magno Imperatore anno viceſumo fex- 
— 28 ejus anno * quarto, Indiftione quarta de- 
c . a 


„. 
— 9 & n 
— 2972 . > + 


EPISTOLA XVII. 


EIVSDEM Zacnranrin,ad Bo- 
nifacium, de alijs quæſtionibus ab 
eodem Virgilio & Sampſone 


Scoto motis , 


Reveren- 


X- 
le- 


Elibernicarum Sylloge. 


49 


nm... 


Reverentifſime & ſauctiſſimo fratri Bonifacio 
Coc piſcepe, Zacharias ſer vus ſer vo- 
rum Dei. 


iſſe te quendam preſbyterum, genere Scetam, 
(DAE nomine Sampſon, errantemà via veritatis; di- 
ew ccntem & ailirmantcm, ſine myſteric4 invoca- 
tione aut lavacro regenerationis poſſe fieri Catholicum 
Chriftianum,per Epiſcopalis manus impolitionem . Hic 
autem qui hoc dicir, vacuus eſt Spiritu tanto, & alienus à 
gratis Chriſti, atq; aconſortio ſacerdotali abjiciendus- 


— 


PEE CRIPSIT revorenda fraternitas tua, repe- 
* 
8 


— 


A. C. 74. 


Quis enim niſi baptizetur, juxta præceptum Domini, is u- Mach. 22.196 


mine Patri, & Fily, & Spiritus ſancti, & ſic per manus im- 
poſitionem conſceretur, poteſt eſſe Catholicus? Hunc ne- 
iſſimum virum, talia icantem, ab Eccleſia Dei ſan- 

1 condemnatum expelle . Illos autem viros, qui ab ha- 
reticis baptizati ſunt, & dubie:as tenct , quod in n 
Puri & Fily Spiritus [arti non ſunt a er inqui- 
ſita rei veritate, ſi ab erroneis ſacerdotibus boprizatiſunt, 
hos ſine dubio ( juxta prædeceſſoris noſtri beatæ me mo- 
riæ G regem Pap r, & ſacrorum Canonum traditum tibi 


mandatum) * implere non omittas; ne in æternum peteant, * * 


ſed potius elicã conſecratione ſalventur. 
Intimatum eſt etiam a ſanctitate tuà, quod Vir gilius 
ille(neſcimus fidicatur preſbyter) malignatur adverſum 
te, pro eo quod confundebatur à te, etroneum ſe eſſe a C- 
tholicſ doctrinã: immiſſiones faciens Otiloni Duci B a104- 
rium ut odium inter te & illum ſeminaet: aiens quòd & 
a nobis eſſet abſolutus, unius defuncti ex quatuor illis E- 
piſcopis, quos tua illic ordinavit fraternitas, dicct ſim ob- 


ptinats 


permittm, 


tinere. Quod nequaquam verum eſt: quia wentits eff ini - Pam 37,12, 


quitas ſibi. De perverſã autem & iniqua doctrina, quam 

contra Deum & »nimam ſuam locutus eſt, fi clarificatum 

lug cic ya guin conſiteri, qudd alius mundus & alij homi- 
5 Ge nes 


* 


I tt — — 


50 = Venen Apes 


50g fab terns Ent; bunc accito Concilio, ab Ecclefis pelle 
honore privatum. Attamen & nos Rfibentes 

Virgibe mit- 

tone 


— 


cum, 


frateri ö 
obern, indrepaʒ nt covers 
mine corum; ſi vero in ii permanſbri 
Tit:3.16), N vocem .. 1481 


SED DOCTHRF PLS PPEELPISL 


— — <->» — 


— EI 


EPISTOLA XVIII 


ALBINI Magiſtri, ad ( olcum le- 
Qorena in Scotia. 


Benediho magiftro g pigs petri (olev a Aleuinę bus 
, Peres L 4.0% 


VDITA lanirate & pralperitate paternita- 
is veſtre, tytisſ at fareor) gaviſus ſum yilceri 
bus. Er —— | 


* 
runt;qui & ipſi ab exercitu Chriſtiano ſuperati & diſperſi 
ſunt. Etiam & ejuſdem Chriſtianiſſimi Regis duces & * 
Tribugi emtham porremn Hifjanie tulerunt 4 Saracens, 
trecenta milia in longum per maritinia. Sed heu 
| Gg 2 (proh 


52 


—— Gli: 


F 


. 


—— 


*— — 


(proh dolor) quod ijdem maledicti Saracens (qui & Ag- 
gæei) tots C Af majore, maxieat 
ex parte. De quorum egreſſione, tux pruden- 
tiæ dudùmſ ut æſtimo) ſcripſi. 

De cæteroſ Pater ſanctiſſime) ſciat reverentia tua, quod 
ego filing tuus, & loſeph vernaculus tuus(Deo miſerunte) 
fani ſumus: & tui amici toti, qui apud nos ſunt, in proſpe- 
ritate Deo ſerv ĩunt . Sed neſcio quid de nobis venturum 
fit. aliquid enim diſſenſionis, Diabolico fomento inflam- 
mante, nuper inter Regem Cl & Regem Offan exor- 
tum eſt: ita ut utrinq; navigatio interditta negotiantibus 
ceſſet. Sunt qui dicunt nos pro pace eſſe in illas partes mit» 
tendos: ſed obſecro ut veſtris ſacroſanctis orationibus 
manentes vel euntes muniamur wraps. a peccavi, 
quia tuz Paternitatis duleiſſimas litteras multo tempore 


non merui videre: tamen perneceſſarias orationes ſancti- 
tatis tuæ me quotidie ſentire credo. 

Miſi charitati tuæ aliquid de oleo, quod vix modo in 
Britanniã invenitum ut diſpenſares per loca neceſſaria K 
l. — piſcoporumzad * utilitatem hominum vel honorem Dei. 
benarn . 


Miſi ; inquagin ta ficlos fratribus de eleemoſ} 
[aroliRexis: ſecro ut pro eo oretis:) & de mei 
moſyn4 quinquaginta ſielos: & ad Auſtrales fratres Baid- 
bumnucga,triginta ſiclos de eleemoſynã Regie, & triginta 
de eleemoſyni meg, & viginti ficlos de eleemoſynã pa- 
tris familiz · Ireida, & viginti de eleemoſynã mes; & per 
ſingulos Anachoritas tres ſiclos de qe 6 ut ili 
omnes orent pro me, & pro Domno Rege Carols, ut Deus 
illum conſervet ad tutelam ſanctæ ſux Eccleſiæ, & ad lau- 
dem & gloriam ſui nominis . Exaudiat vos omnipotens 
Deus pro ſanRt ſua Eccleſiã intercedentes; & proficere 
fAciat in ſalutis æternæ proſperitate. 


EPIS T. XIX. 


WW WW a vqO=N Www BY" RN © Y' 5 Pw CS ww 


ſet exercitumʒ atq; abennte & diſcedente tug paternitate 
femper tui monaſterij portum: injunxiſti mihi, ut aliquod 


fakemad cumdem vos portum quietis *yideat pervenire. 


EPISTOLA XIX. 
CL aup1r Scoti Presbyteri, ad 
Ius run Abbatem. 
Ex Prefatione ( ommentario- 
rum in Mattheum. 
No oaingenteſimo decimo quinto Incar- 
N us ac mitiſſimus Princeps, S. Eccleſiæ Catholi 
SW ce filius Lade vita, anno ſecundo Imperij ſui, 


nationis Safraroris Ieſu Chriſti, pol quàm pi- 
ccelefſti fultus auxilio , adverſus barbaras nationes moviſ- 


4 

* 

7 
— 


ex palatio jam dicti Principis ad charum di tibi 


dignum memoriz opuſculum in expoſitione Euangelij ad 
legendum dirigerem Fratribus monaſterij veſtri. &c. Ad 

verd five per hoc ſive per aliud quodcumque 
opuſculnmnotiria nominis mer pervenerit;intercefionem 
peccarorum meoram ſupplex ab omnibus exquiro: ſubni- 
x4 prece dens, ut ita à miſericordiſſimo Domino no- 
fro flagitetis, ut omnibus delictis meis atque peccatis(o- 
mnibus opitulantibus vobis ) conſuetudinariã clementia 
& copioſd bonitate deletis, etfi non ad idem præmium, 


A. C. 815. 


— 
EPISTOLA XX. 


Ejuſdem CL aun ii, ad Droftes 
Abbatern. 


RES, ni fallor, & eo amplive jam per- 
eee, wes 2 
Myem nm, 0 ; 

. D 111 . 7774 3 


deren amm. 

tijs. In quibus tem 
_ multa deefſe — me ad alios libros — 
ti jam patris A uguſtinii & exinde eam, quæ in illis dee- 
rat — ſtudui ex — Nonnulla e- 
tiam, ut mihi viſum eſt, infra illorum locutionem, mea ſtu- 
dui conjungere verba;quz utramque expoſitionem abſque 
| ſcillione 


CO EU WET HIT WITT So. 


— 


Hiern Sar. 


ſciſñone conjungerent. & is exeroerent ſemſum, & 
ovans dirigere ſludeo ſanctitati : ut quotics 


tam manu tenueris & legeris, mei memor eiſe di ig 
in unum conjungat immenſa nbique praffens Chriſti cha- 
ritas, quos ſpatia terrarum diſſociant. De _citexis ver 

iſtolis, jam muita inmaibus nofiris tenentur excer- 


Deus, 
am. ad proftſtum ic ornatum Eeclefiz ſux, & annis an 
tiplicere dignetur, & meritis. Vale in Domino, vir Dei, & 
memento m 


EPISTOLA XXI. 


Sir, ad Nalauum monachum. 0 8 


Prafanis in bran de Compute. 
Din Fun Rebar nacb, Cildas 
eius feriptum in 
2 ents — | — 
de ei non poteſ comparars, I 3 - 
ter dileifſicme) grarias ago Deo,quirhi ejes 
amorem inſpiravit, cujus poſſeſſio mundi divitias conte- 
mnit; teq; reddit ſuo fulgore decoratum, & proximis tuis 
proſectaoſum. — — bes 
to propoſitionibus, carumque mi eee. 


aibns,quas mihi protuleras neſcio à quibus confe 


— 


5 bijs; * var: - 


n 


Vereren Betalen A 


lum adhiberem; — tibi lucidiores redderem. Feci 
quantum potui, ſed non eo ordine quo ibi pofitas 

ri: quia confuſa ſeries vim cognoſcendi abſtulit, & 
lectionis invexit. Pleraque crgd quæ mihi magis neceſla- 
ria videbantur addidi; & ordinem in ipſis rebus diſpone- 
re contendi. Inde quoq; evenit, dum brevitati ſtuderem, 
& tamen ipſarum rerum veritatcin patefacere vellem; 
qudd unius libri quantitatem de vitare non poſſem. Com- 
poſui quidem ex numero & temporum articulis quendam 
Dialogum, & nomini tuo ipſum dicavi. In quo neceſſa- 
ria mihi videbantur interrogandi , Diſeipali nomine, 
& quæ reſpondendi Nagiſtri vocabulo —— non 
hæc tantummodꝰ proprijs rationibus, ted etiam cx anti · 
quorum dictis, & fanftorum Patrum ſententijs, enotare 
curavi. Ided ( frater chariſfime) hæc legens, ſcias me 
non difficultati verborum aut ohſcuritati ſententiarum 
ſtuduifſe, immò magis plana quzque faciliaque collegiſſe; 
& quæ ex proprio inſerui, ad dilucidandam ipſam verita- 
tem laborkdſe. magis quam aliorum impexitiæ inſultaſſe. 
Nulli enim me przfecro; fed bend quærentibus, & fidemm 
catholicam rite ſervantibas , pro modulo meo comitem 
ſpondeo,ac junigrem ſubdo:quod mihi divinagratia con- 
cedat ut quandiu vivam ſervorum Chriſti ſervitor, & be- 
ne docentium auditor, & bene laborantium aliquantulus 
adjutor cxiſtam. DileQionem, tuam majeſtas Chriſti 
nunc & in perpetuum con ſervare dignetur, ſancte fratet. 
Me mortem te noſtri obſecro, ut quanto citiùs poſſis ex- 
emplar iſtius libri, quod tibi ad reſcribendum direxi, ab- 
ſolvas & mihi remittas. | 


EPIST. XXII. 


© $vws 1158 7 bh, f 


rum Regem. 
In OE aſi comer ſa, A:C.25t; 


ANC? libam,ſacro Grzcormm nectare fartam, * , be. 
Advena Johannes f — (i Ho — 
Maxime Frauei enim cui regia ſtẽ mata fulgentʒ ſ fort. ne, 
Munera — far op grata tui. 1 — 
Vog qui Romuleas neſcitis temwere technas 24%. 
„Atticane Pigeat lmeregymnalia, + ,.: ſigaucats 

Quorum fi quædam per me ſcintilla relucet 
 Vhbus Auſonijs, ſi libet aſpicite. 
Molleſtum ſi non noſtrum munire laborem; 

Fixmetur veltri pondere judicij. 
Si quid nodoſum duriimve notetut in ipſo; 

Parcite, Cecropidis Attica tela ſequor. 
At fi mendoſus declinet tramite recto; 

Mcllifiuo veſtro famine cortigite. 
Quod ſi quorundam mordetur dente ferociʒ 

Hoc leve, namq; meo contigit Hurony me. 
Vt vero ſtabilis maneat fundamine firms; 

Regali ſtathmo figere ſuiſicier. 
Crediderim multos tangentum ſumma ſophiz 
Non deſpecturos donula noſtra fore. 

x Hh Sudo- 


„„ and ZEA 


1 


Ly 


YT 4 © os: © 


dane, Epifolarin 


* 02 


— — 


dx opp woolen na 
1 re 203 


EPISTOLA XXIII. 


EIVSDEM IoAHANNIõ, ad 
In eadem Areopagitica FRO 


Ghiofiſfame ( atholicorum — 
Johannes ext f pb. 
tan alut c. 


virtu- 

2 virorum religiefidima ſollicitudo: i dum vi- 

tz humanz periculoks — — 4 

rumnis, fix4 tamen mentis intentione div inarum rerum 

laboriofis inveſtigationibus purgati, fructuoſis invenrio- 

nibus illuminati, perpetuis immutabilibulq; veritatis atq; 

divini amoris cbntemplationibus perfe&i;- non inter 

mortales habitare, ſed in ceeleſtem converſationem muta- 

ti penitùs eſſe judicandi ſunt. In quorum numero vos eſſe 

deal nullus rectè veſtros affects — du; 
tare 


gnum palkieinvadentibus ali, non tamen reꝑalis animi 
ſtadilitate 


B77 Fo 


ſabilicare dejecti { quab q == immobile | ſaxum No- 
rol limite naturaliter crilpiſſimos validiſſi- 
oſq; cerularum tumultus ſtabili duraq, trome repel - 
— mentis intuitu t cordis devotio- 
bebte * lecrets ( duceute _ rati · 
lumine ) inveſtigatis, inv eſtiganteſq; diligitis. Et non 
ſolum Lari — maximos — — 
perquiritis; verùm etiam in entum tionis 
Cacholicz des novis moderniſq; eclitionibus. in laudem 
„ Hellados 1 

2 


== 


ade 


nos fateri veſtræ — ultra . 
4 


tum, multis invium pauciſqʒ — non ſolum 
1 verùm etiam cœleſtium altitudinem my ol 


. præfatus Dionyſine fuiſſe diſci arg; 
— Apokoli, 2quo Athenienfium — 


„& Diony ſine Epiſ- Corinthi vir anti- 
yr beatus quoq; Polycarpwe in Epiſtola ad Eccleſiam 
benarum, Cuſebiu item Pamphili in Ecclefiaftici hiſto» 
ris; neenon etiam ſaucius Papa Gre — 
j 


— opus . Cujus & Lucas commemorat in Actibus AR, 17.345 
otum 


ubi breviter Angelorum ordines expoſuit. Hance eundem 
quoq;ʒ, non præfati viri, ſed alij moderni te mporis, aſterunt 
¶ quantum Vita ejus à fidelibus viris tradita teſtatur) tem- 
poribus Paper Clrnents (ſacceſſoris videlicet Feri A 
i) Romam veniſſe, & abco prædiciadi Euangelij gra- 
til in partes Galliarum directum fuiſſe; martyrum glo- 
riz coronatum fuiſſe, cum beatiſſimis ſuis conſortibus, Ra- 
fliro (cilicetatq; Cleutherio. | 
Hac igiturnoſtraqualiſcumq; tranſlatio; non quidem 
prdlixa indiget(utatbitror) dpologiz; cùm omnibus ei 
jus zmulis(quicung; & qualeſcunq; hint) facillimũ ung re- 
| ey poſſimus occurrere : Veſtræ videlictt Celſiu- 
ini neq; potuiſſe neq; debuiſſe non obedire. Si quis au» 
tem niinis tarde aut nimis ĩinuſitatæ redarguerit eloeutio- 
nis: attendat non me tantùm ſed & ſe ĩpſum nihil 
i. Cor. 18. ii · plus accipere, quam quod iple diſtribuit qui divider 
la propria prout vwlt. Sin verò obſcuram minuſq; apertam 
prædictæ interpretationis ſeriem judicaverit ; videatme 
operis hujus interpretem eſſe, non expoſitorem. ubi yalde 
* Vid. Henr, Pertimeſco,ne forts culpam fi di interprets incurtam. At 
Stephaui ache · fi aut ſuperflua quædam ſuperadjeRta eſſe, aut de — 
diaſm.lib,ts te Græcæ conſtructionis quædam deeſſe arbitratus fuerit: 
— recurrat ad codicem Græcum, unde ego interpretatus 
ſam;ubi fortaſſe inveniet ita ne eſſe nec ne. Hoc tamen mi» 
hi idoneum fore arbitratus ſumzomiſſis aliorum conjectu- 
ris, unius ſolius arbitrio ſuccumbere, cui oportet me ob- 
temperare. | 
$s crgd Dionyſu (ut prediximus) Arcopagite, ex 
vico videlicèt Ati denominatus, (Ares enim aGre- 
cis bellum vocatur:) primis juventutis ſuæ floribus Aca- 
demiæ itudijs eruditus; deinde divino atq; ineffabili mi- 
raculo Solaris Eclipſces , quæ facta eſt conſixo Domino 
noſtro Je Chrifto Crucis patibulo commorus. ipſe ſiqui- 
dem (ut in quadam Epiſtolarum ſuarum commemorat) 
dum eſſet juxta Heliopolim cum Polyrarpo Epilcopo , cx» 
rerilq; qui runc aderant, divinã procurante provideutid, 


VY- 5 © 66S 


7 4 #7. 


T ACM iE£zvEEIAACCS ESSE mts 


— 


2 rn—m—_— 
——— 


'  Hihernicaran Sylloge ec 


mirabilem in modum conſpexerat Lunani Soli ſubeun- 
tem, ac per hoc Solem defeciſſe. Moxq; ſanctiſſimum vi- 
rum, Apoſtolorum diſcipulum, Hierothewm videlicet epiſ- 
copum, ſecutus . cujus in tertio hujus Operis libro men- 
tionem ſacit, eundemq; Magiſtrum ſuum venerabilem no- 
minat, eæteriſque tunc temporis Coopiſcopis poſt 

ſtolos in Iheologiã præferre non dubitat: cum tis 
que alijs ſanctis in unum convenicntibus , Chriffum poſt 
teturrectionem corporaliter eſt contemplatus. Aderantq; 
ibi, (ut ipſe ait) Jacobus frater Domini, & Petru vertex 
Apoſtolorum . Talibus ac tantis admonitus, divinarumq; 
Scripturarum my ſterijs illuminatus, fcripſit hos libros, 
hortante atq; poſtulante ſancto Timothes, alijſq; quorum 
nomina in proceſſu hujus operis ſæpiſſimè decſarat, do- 


Arinamg; brev iter inſini at. Sed præſentis Operis inten» 
tionem brevites im i mate — wc cnn faci- 
lins Lector ſtudioſus ingrediatur;” 1 1? bg 
PRIMYV S itaq; liber, qui infcribizur de C wle Hie. 
rarchiã (quod nos, non verbum ſed ſenium exprimentes, 


mus Latinè dicere, de CalefirPaorcificers, ſeu de C- 

75 m ſacrrdotis) novem ccrleſtium virtutum diſpo- 
iones enumerat, ordi conjungit; carumque 
ſanctis theologis divinitùs manifeſtaras ſymbolicas (hoc 
eſt ſigai ficativas imaginationes myſticas) luculenter ex- 
— — — & ulti- 
mas. verò in terùas ter — — 
it primas ultimis;& ultimas primis, per medias; mirabi- 
— — medi rrionecoadenans. Dilſi 
m quoque formarum deſcriptiones in Propheticis 
vifionibus, plus quam ſimilium, ceeleſtes ſubſtantias ex- 
as infiquare conſirmat. j viſibilium ſen in- 
viſibilium naturarum, ab initio intellectualis creaturæ uſq; 
ad extremum terrenumq; vermiculum,nomind1i ; ex qua 
divina Theologia q ſimilitudinem ad ſignifican- 


dam omnium rerum cauſam ( DE VM vidclicet } non 
introducat. dun 103 $0.8 1 f 1 


Hh 3 SEC VN 


— 


SEC VND VS verd, cui eſt inſcriptio-d+ Eceleſiaſti- 
eñ Hicrarc hi, humanæ nature, (Salvatoris noſtri ſanguine 
rede mptæ) unitatem denunciat,& ſimilitudinem cceleſtis 
ſacerdotij, _— pg ell) mortalibus adbuc or» 
dinatam: cujus ſummus Pontifex ipſe eſt qui eam ſibi per 


— etiam totius Hierarchia, cœ- 
— & t — eſt, & _ 


um, & finis ad quem omnia 

Hicrarchiaifar cceleſtis rripartita eſt; in — He 
— ) —— nr quod in varij 

— vero c um; in varijs 

valdeq; bars is ſymbolis per plane 

cunii adhuc populo, litrræq; non ſpiritui ſervienti, di- 

ar ibutum eſt: cujus maximus character erat Tabernacu- 


lam illud in Arabic par ons. 

da verogque —— quod annc ell: 

ſiam dico novi Teſtamenti- , 14 qui 

tam, partim ſy mbolis viſibili 

tam. partim verd veritatis — 

—— , imitium vcrò ft 

chjzique eite. 

Con 

—— — 

nibus ſublatis. — veritatem perſpicus charitate con- 

templabitmur. = Ro preſensEcclefialtica — 

fut diximus media eſt inter 

Fade moans — — arr 

bolt peragit & viſibiliter conſiderat. ut legalis — 

(ed & ſpiritualem intelligent iam inveſtigare i inv 

nocyceſfar; rivecrieſtis fururas - Ji 
-TERTIV:S _ — ͤ— 

— Dise vocitatur; —— — 

co ſecretiſſima ſubtiliſſimaque reſerantur myſteria de 

nitate & Trinitate divinæ eiſentiæ: hoc eſt, — 

diſcretam, qua unitaui inſinuant Dciratem; —— 

Rs Filio conveniunt. N ſit unius ſ — 


— JS ; 


e 
1 


LOBE EE e EE EE BBS reer eff fern d f er eee 


«+ Hibernicarum Sylloge. 


— 


w quidem, in ſpecies, numeroſque v iſibilium & invi- 


ilium naturarum: ubi ſupernaturali contemplatione do- 


cere perſpicitur, plus ſimilia eſſe & appropinquare Deo 
ta quæ non ſunt quam quæ ſunt ( non tamen privat 
ſubſtantiæ, ſed ſuperexcellentii naturæ) quid diſtat inter 
caufas & cauſativas; malum nihil eſſe, neque in rerum na- 
tur ſubliſtere, neque ſubſtantiz,neque v irtuti, neque ope- 
rationi nocere: ea quoque quæ per privationem de Deo 
dicuntur,per exccllentiam in ipſo intelligenda eſſe. 

QY ARTVS de OMyſtica Theologr8, quantum coar- 
ior lit cxteris in ſermonibus,tant km largiot in ſenſibus. 
Vnde & in duas maximas Logicæ diſciplinæ dividitur 
partes; cataphaticaa plane & baten id c ſi, in cle, & 
non efle. ubi analyticæ arti regulis utitur, & uos præcla- 
riſlimè oommogtr , per privationem omnium quæ dici 
ſeu intelligi poſſunt, oportere ad vetitatem quæ eſt cauſa 
omnium quæ ub ea, & per eam. & in ca, & ad eam, & pro- 
pter eam cxeata ſunt, per excellentiam eiſentiæ rccurrere. 


LV MINE ſidereo Dim fue auxit Atheras, 


eAreopagites, ificuſque ſophos. 
Primò commotus — ſubeunte Selena, , Lans, 
LTiempore quo d ſtauro fixus erat Dominus. 2 
Mor ut con mirũ ſtupefactus eclipp; 
eng tur gaudens —— 
ui mox e : larus namq; magiſter g : 
Pneumatis — fonte rar us foot — 
Nec — On | "Oat 
Attidas edocuit, de quibus ortus adeft. —_ — 
Namq; ferunt Pai, qui Chriſtum ſparſit in orbem, | 
Ipſi felices impoſuiſſe manus. | — , 
Aft m x perfectus DoRoris © ſymmachus inſtans, 


Ns. Fen- 


Rexit Cecropidas pervigil i archiereus. 2 wfex 


—— et em. 


— 


Veternm Epiſtolarum - 


"—_ 


a nobis omni- 

ao roſtitui non 
et. 

eu, Cite 
as 

ru $4 . 


* 


CA,, 


depravatus; ut 


thenienſis antiſtes ( quem inter cætera conſtat induſtris 


Alta dehinc volitans Paule r allra ſecutus, 
Empyrei cceli tertia regna videt. | 
icit ad Sephis primos, ſanctoſqͥ: Cherabin, 

"yy A&A — ſedet ipſe Deus. 

. Poſt hos,virtares laminat atque potentes, 
Agminibus ſacris enitet ordo ſc quens. 
At 8 — — 
Dentibus ouraniis tertia i raxis ineſt. 
Hos igitur numeros terno ter limite ſeptos, 
prædicti Patris myſtica dicta docent. 


W 4; 
* 
— — 


> 4 $1, * SZ 1-2 
% . 


EPISTOLA XXIIII. 


A P AS 11 $11 Romanæ Eccleſiæ Biblio- 
thecarij , ad cundem Regem Carolum: 
de ijſdem Areopagiticis, & Iohan- - .*- 


ne Scoto eorum interprete. 


>< N TER cætera ſtudia, quz tam laudabilis a- 
2 ctio quam ſalubetrima commonitio, quin eti- 


am odorifera volans opinio de virtutum ac 

morum quantitate tuorum (6 Dictator incly- 

te) mortalium mentes excitat, & ad effodiendum ſapien- 
tiæ hortatut velut theſauros: illud quoque non mediocri- 
ter eſt admitatione ſtupendum , quod non ſolum Latinos 
patres, ſed & Grecesrimarinon ceſſas, & Romans lingua 


pollentes Pelaſ ſacis rerum non expertes. Tu quip- 


pe facis, qui ad faciendum ſuſcitas & hortaris : quia & nos 
ſæpè magnam domum feciſſe dicimur, non tamen mani- 
bus, ſecl aſtatibus. Beatus itaque eAreopagita Dionyſine A- 


rus, 


21 Ii 


—_ 


— 
— 


— — — 2 
HibernicarumSylloge. 


R. 


— 


— 


rug, ltanriflime rinelpum, in Romanum ſermonem 
— — entius noſti, ad intelli- 
gendum duſicilis , quantum ſermone ſublimis: immò 


quanto ditficilia ſunt intellectu & alta myſterijs, quæ ipſe 
perſerutatus, ſupern revelante gratiã, didicit; & arcana 
Theologiæ ( diving ſe ducente manu) ing re ſſus in ſan- 
ctuarium Pei, ablato velamine penetravit. 

Mirandum igitur eſt, quia pietas tua nec talia indiſcuſſ 
reliquit. Sed hic licèt in rerr4ambular, ta in celis 
converlans ambit? ita ut, veluti quidam ( ut ita fateamur) 
angelus vel cœleſtis ſanctorum ingredi con- 
templatione videaris, & ad abdita & adyta divinæ ineffa- 


dilitatis ile eſt mo rtalibus )acutis ſpiritu- 
— — — accepiſſe cre dar it. Min adum ; 


eſt quoque, quomodo vir ille ( qui, in finibus 
mundi „quanto ab hominibus converſatione, tan- 
to credi potuit alterius lingua dictione, longinquus) talia 
intellectu capere in aliamq; linguam tranſferre valuerit. 
Jobhawnem inquo Scotigesam virum, auditu comperi 
per omnia ſanctuni . Sed hoc eſt ille arrifex ſpi- 
ritus,qui huncardentem pariter & loquentem fecit. Niſi 
enim ex gratia ipſius igne charitatis flagrãſſet; ne qua- 
quam donum linguis loquendi procul dubio ſuſcepiſſet. 
Nam hunc magiftra charitas docuit, quod ad multorum 
inſtruſtionem & ædiſicationem patravit. 
Verùm c tſi ad menſuram datiis eſt ei ſpiritus i ipſe ta- 
men, paternis doctrinis imbutus, quantum potuit fecit, & 
prodeſſe proximis ultra vires tentavit . Siquidem ptætet 
illa quæ hunc latuiſſe probantur, ex his quz ſparſim a qui» 
buſcam de prædicti Patris ſermonibus & epiſtolts ante 
nos iuterprrtata inveniuttur, plurimum utiſitati ſubtraxitʒ 
quia tanto ſtudio verbum de verbo dicere procuravitt 
quod genus interpretationis ( licet & ipſe plurimùm ſe- 
_ ) quantumilluſtres interpreres vitent , tuaprofects 
olers expericntia non ignorat . eum non egiſſe ob 
diam caifam exiſtimo, nifi quia cim oſſat humilis Ipirĩtu, 
f non 


. 


aul. 


— 


Veteran Epiſtolarum 


æſumpſit verbi proprietitem deſerere ; ne aliquo 

— v ſenſus veritate decideret. Vnde factum eſt. ut tan» 

tum ne qui per ſe 1 ardua — 
ophiæ penetralia rimari propoſuit 

— — videbatur, intra eajuſclamlabiriochi 

diihicilia irretiret, & in antris profundioribus invifibilio- 


— * 
iſcunque ſw» 


quid 

pres ſenſerit, quid ſcholion inſinuet indifficulter 
& verba interpretis ſcholio inſerui , & qualiter ea ſcholij 
compoſitor prætulerit, innui . Sed &. ſicubi oportunum 
fore conſpexi,ex me quoq; ( quomiam eſſe aliter aon po- 
gait Jpauciſſima quædam, & quæ facilius ab intelligente · 
cnoſci poterant, interpoſui. | | 
. 1 Pratcreanotzdum. eſt, quòd lice tantæ glorie tay 

14 24, 


on 


live 


BE TPRESTRF AD 


LPR HTO PREKS riert 


[ 


— —— es * 


— 


: Hibernicaruon Dur- 


_ 


tæq; ſcientiæ live antiquitatis iſte ſanctus Ds fue- 
rit, nunquam tamen aliqua opuſcula eum die Fail fal- 
lor) quæcumque Orthodoxorum ſeripta traditio prodit, 
priuſquàm Romani Pontiſices (videlicet Gregarine, are 
rinns,8& Agatho)ditorum ejus in conſcriptis tuismentio» 
nem fecerint, & ea per hzc ilia judicantes admiſe- 
rint . Gregorius ſcilicèt in homeliã capituli Euangeli de 
centum ovibus & decem dragmis z Minus in Sy nodo 
ſua quam Romæ contra hæreticos celebravit;& Agarho in 

Epiſtold quam ad Sextatu Smodum deſtinavie. Vnde ego 

veram eſſe Grzcorum opinionem comjicio, perhibentium 

— ejus à prioribus wn rms — donec longo 
pdſt tempore ex opuſculis cjus codex qui nunc 

tur, eſt Rome repertus, czteriſq; ende in 

Grzciam aſportatus . Edidit enim alios, ut ipſe innuit, 
libros; quos nec Græcus quiſquam nec adbuc potuit in- 
vente Latmus. 


P. 155 Dienyſins ptr rr K 2 ” Ae 
mi dunt: qua nih me oblivio fallat) 
omninò non — Wer M Je ctedendum 
etiam illud, quod nemo probabilium Tractatorum ( ficut 
eis moris eſt priorum dia exponendi , & ſuis opuſculis 
inſerendi is ipſius utitur, aut horum cujuſpiam re- 
miniſcitur. vir magnus & Apoſtolicæ ſedis præ- 


— * Conftantinas philolopþus, qui Romam ſub vene- # ge que 
ilis memoriz c une juntoti Papi veniens, S. Clawen- Azaſtafi) hu- 
ti corpus ſedi ſuæ teſtituĩt (quique totum codicem ſæpe jv*Prafar. in 


Et 5 5 Luca in Actibus Apoſtolorum , Enſebiu/5, A2-17.344 


Ade 


Octavam 37 


memorati & memorandi Patris memoriam commenda- un — 
bat, & quantum utilitatis medulla ejus habebat, auditori- , carl. gene- 
bus commendabat ) ſolitus erat dicere: qudd ſi ſanctos, vi- tal edit. Roan 


delice privres inſtitutotes noſtros, qui hæreticos vix & part. a. pat 


quodammodo cum fuſte decollaverunt, are, vr, conti- 81.) 


illet habere ; cum acuto illos gladio proculdubio truci- 
gaſſent. innux ns prefe to hujuſmodi dicto, quia quonin 
v5 laboriofits & fortd rardids obituxerunt , fact art 
tins Mts. Ii 3 acuti 


— — 


* 
— 


tiùs five velocius ( ofv qui & acutum fignificat & 
— Jobmwreſcere cotgiſſent — N ſan- 
Aorum ſedis Apoſtolicæ præſulum memoriam, tam Sep- 
nin & Ov Synodas, quim Latini sc Grzci DoRores, 
7 quia venerabilis hic — — 

& teſtimonia ex Scripturis ejus umunt 
ut ſcilicet ſenſus ſuos & dicta tanti viri reddant auttori- 
tatis pondere gravida, & cunctis mortalibus approbanda 

& ſectanda. 


Deus omnipotens diet tuam à tetrenis ad ccleſte 
quandoquc. | 


regnum 


-- 


EPISTOLA XXV, 
* DuyBLINTE NUM, ad Linfroncum | 
and antuarieufs Selig. eee 
9 D & 2 Eecls 
|  Dablinenſ1 debicam ane. nw. 
n- ESTRA Þ '*1 ibi eff, cogni "TI 


ti 
EO 


—— 


— — — — 
: . 0 
E Ne. 5 


us,auftore Deo, n= 
— ie ſalubriter militare poſ- 
ſalus eſt ſubdi 


tot um: 
— —— , ee 


& ubi 
ctrinæ. 


EPISTOLAXXVI. 
LANFRANCI 2 WE 
epiſcopi, ad Gotbricum re · 
gem Dubliniæ. 


au *, ſed Dei Are 
tions I 5 


oo 


F OED 


Tir 

veſtra ftudia no- 
eee 
to clariùs lucer, & major efficitur, fic vera virtus veris 
913 1 & in melius augmentatur. 


igitur . ficur rogari oportet pretioſum ſancta 
en, quatentls Fidem rectam, ab ipſo 222 


*I. 3: 


A. C 10 


——_— — 


Veterum Epiftolarum = A 


ſaactis ejus Apoſtolis atque orthodoxis Patribus tradi- 
tam, cum omni mentis finceritate inv iolatam — Ei 
dei congrua opera, in quantum vires —— , exhibea- 
tis: ſupetbis auſteram, humilibus placabilem veſtram Cel- 
—— my . — veſtt o perhibentur bomi- 
eu de proprid, ſeu de mortuarum uxorum parenteliã 
— alij legitim ſibi copulatas pro arbitrio 
& voluntate relinquere; nonnulli ſuas alijs dare, & aliorum 
[ commutatione recipere. Hzc, & ſi qua unt alia 
crimina, propter Deum 8& animam veſtram in terra pote- 
ſtatis veſtræ corrigi jubete: taleſque vos cum divino ad- 
jutorio veſtris ſubditis exhibete, ut & amatores boni bo- 
na ampliùs diligant, & appetitores mali pravas actiones 
exercere prælumant. Hoc enim facientes, & 
diutiùs cum rerum temporalium felicitate in terri regna- 
bi as. & poſt terrenum regnum fine fine regnaturi ad c- 
leſtia regna migrabitis. 

Plura & prolixius vobis ſcripſiſſem: ſed habetis vobiſ - 
cum prædictum Antiſtitem veſtrum, monaſticis inſtituti- 
—— ray foe ——— 
rum! in Orpaments 
(in quantum cognoſci a nobis — — 


natum. Quem de animi veſtr{ vobis ſæpius loguem 

N corde audieritis, andientes ut patri, (in 
isquz ad Deum pertinent) obedietitis. liIentes 5a, 

quæ vobis ab eo prolata fuerint, in arts fl: Nen 


repoſueritis; ſ per milericordiam Dei, quia neq; 
vos perniciole errabitis, neque ſubditos vobis in prava- 
rum actionum pertinacia ſtare din permiferitis, Omnipo- 
tens Dominus contra inimicos mentis & corporis bra- 
chio virtut is ſux Excellentiam veſtram defebdat e 
longam hujus ſeculi vitam, ad eam, quæ finem non habet, 
feliciter vos perducat. rd at 


4 


— ;à 


— — 


- EPIST. XXVII. 


= xs 4a © «©. 


+ x1 DB oo © > 


» Wii: we Do #- 3Ouvl...9 431008 


EPISTOLA XXVIL 
EIVSDEM Lanfranci, ad Terdelvas 
cum Flibettuæ Regem. 
Lanfrancus peccator & indigene. Doreber- 
e 


& orationibus., 


.V L LAM Deus majorem terris miſcricerdis 
2 
tores ad animarum ſeu c | 


po tunc collatum fuiſſe prudens 
pector intelligit , quando omnipotens Deus Excellen- 
tiz veſtrz jus regiz tis ſuper illam tertam conceſ- 
fit. Tot enim tantaq; bona! de magnitudinis veſtræ 


circa omne hominum genus diſcretiſſima æquitate, frater 


& Cołpiſcopus noſter Pu isius narravit; ut quamv is vos 


nunquam viderimus, tanquam viſos tamen vos diliga · 
mus, & viſis & bene cognitis vobis ſalubriter 
oonſulere, & finceriflime ſervire cupiamus. 


bonos pig humilitate, contra — ſeveriears, 


Verum inter multa quæ placent, relata nobis ſunt — 


&C 1974] 


. —_— — 
* . a — 


PRI 
"— 


_ — 


dam quæ —— idclicet qudd in regno veſtro quiſq; 
pro arbitrio ſuo legitime ſibi copulatam uxorem, nulla ca» 
nonicã cauſã interveniente, relinquit, & aliam quamlibet, 
ſeu ſibi vel relittæ uxori conſanguinitate propinquam, 
ſive quam alius ſimili importing deſeruit, maritali ſeu 
fornicariã lege, punienda ſibi temeritate conjungit. Quad 
Epiſcopi ab uno Epiſcope conſecrantur . Qued infances 
bapriſmo ſi mate conſecrato baptizantur. Quod la- 
cri ordines per pecuniam ab Epiſcopis dantur . Hzc o- 
mnia, & fi qua ſunt familia; contra Euangelicam & Apoſto- 
licam auctoritatem, contra ſanctorum Canonum prohibi- 
tionem, contra omnivm orthodoxorum Patrum, qui nos 
præceſſerunt, fieri inſtiturionem; nullus qui ſacras litte- 
ras vel mediocriter legitzignorat. 9 — in conſpe- 
cu Dei Sanctorumq; ejus ampliàs rrenda, tanto 
ſtudiofids veſtri Fo nt fine aliqus dilatione juſſionibus 
prohibenda ; & niſi prohibita corrigantur, diſtriftiſſims 
terroris veltri ſeveritate punienda. Nullum enim Deo vel 
majus vel gratius munus offerre poteſtis, quàm ſi divina 
& humana debitis legibus gubernare ſtudetiz. 
Memores igirur div ini judicij, quo de commiſſo vobis 
regno rationem reddituri eſtis Deo, Epiſcopos & religio- 
ſos quoſq; viros in unum convenire jubete, ſacro corum 
conventui præſentiam veſtram cum veſtris optimatibus 
exhibete, has pravas conſuetudines, omneſq; alias, que à 
facrislegibus improbantur, A regno veſtro exterminare 
ſtudere:quatenus Rex Regum,& Beminus domuiantium, 
cum viderit Regiam majeſtatem veſtram præceptis ſuis 
in omnibus eſſe ſubjectam, ſervis quog; ac fidehbus ſuis 
pro timore & amore ejus manſuetam, inimicis diving re- 
igionis div ino zelo infeſtam ; ipſe quoq; vos veſtroſque 


fideles clamantes ad ſe e exaudiat, hoſtes con- 


terat, pace mq; vobis in 


oc ſæculo ftabilem, & in futuro 
ritam æternam concedat. | 


92 75 


EPIS T: XXVIIL 


w ww $# vw ., 


”" =  *# _ FF FF FF Wy Mm a 


Pr f — WW WT" 1 


5 


EPISTOLA XXVIII. 


EIVSDEM Lanfranci ad Dom- 
naldum Hiberniæ Epiſcopum. 
indi £ | celt= 
yen — ä — ofwn 1 


D. un ibs litter as tranſmſerunt, 
Salutes & benediftzonem-, 


N itinere pofiti, & i civitate in qui nobis ſh: 
des Epiſcopalis eſt longe ſepofiti cramus; 
quando litteras veſtras , nuncio veſtro defe- 


ſaltem paucis diebus nobiſcum maneret ; quatenus per- 
ificis libris, congruum pro captu noſtro ad conſulta vo- 
reſponſum vobis referret: petitioni noſtræ effectum 
negavit, & ſe diutiùs non poſſe morari multis aſſertioni- 
bus allegavit . Itaq; dulciſſimam nobis fraternitatem 
veſtram paterni charitate monemus , ne indignum vobis 
fir,quod de tant2 re tam breviter reſpondemus. 

Reverã & procul pulſã omni ambiguitate ſciatis, neq; 
tranſmarinas Eccleſias, neq; nos Ingles, hanc de infanti- 
bus tenere ſententiam quam putatis. Credimus enim ge- 
nemliter omnes, ommbus ætatibus plurimum expedire, 
tam viventes quam morientes Dominici corporis & ſan- 
guinis peret ptione ſeſe munire. Nec tamen ſi, priùs quam 
corpus Chrifts & ſanguinem ſumant, cont ingit baptizatos, 
ſtatim de hoc ſæculo irexullatenùs credimus eos quod De- 
us ayertat)propter hoc in _—_ perire . Alioquin ve- 

ritas 


4. C1681} * 


rente,ſuſcepimus .. Quem chm rogaſſemus ut 


74 


— 
— . _ 


" Oeteram Epiſtolarum 


— — — — 


Vu 16.16 rita$ non eſſer verax,quz dict: Deu & . 


ELech. 36. 23. 


t. bet 3.214 


Salat 3. 27. 


Lok. 6. 14. 


tus ſuerit, ſal vas erit. & per Prophetam: Effunden: ups vos 
Aquan mundam, & mundabiming ab * 
veftris, quod de baptiſmo eſſe dictum, omnes hujus ſen- 
tentiæ expoſitores concorditer aſſeverant. Et Petru A 
ſtolus: t vos nanc ſimili forme 1 facit baptiſma & 2 
las Apoſtolus: Duorquer in Chriſto baptizati eftis, Chriſtum 
iudui ſtu. Chr i ſtum eit enim induere, habitatortm Deum 
per remiſſionem peccatorum in ſe habere. | 

Nam ſententia illa qui Dominus in Euangelio dicitz Vi 
manducaderitis carnem Filij hominis, & biberitis ej u {ang u- 
nem non habebitis vitam in vobis; quantum ad c N 
oris, non poteſt generaliter dicta eſſe de omnibus . Pleriq; 
etenim ſanctonim — — ante baptiſmum quoq; di- 
verſis excruciati penis de corpore migraverunt. Eos ta- 
men in numero martyrum computat & ſalvos credit Ec- 


Matth, 10.33; cleſia per illud teſtimonium Domini, quo dicitur: Yui we 


* de 0 
Ab. tap. 16 


confs [ue furrit eoram homiuib uus, confitebor & ego cum coram 
Parre meo qui eft incelo . Infantem quoq; non baptiza- 
rum, fi morte imminente urgeatur,a fideli laico, fi preſby« 


ter defit,baptizari poſſe Canones przcipiunt; nec eum ta - 
men, fi ſtatim moriatur, à conſortio fidelium ſejun- 


nt. 
S Necelſe eſt ergo ictam Domini ſententiam fic in- 
telligi, quatends fidelis quiſq; divini myſterij per intelli- 
gentiam capax, carnem ¶ hriſti & ſanguinem non tolum 
ore coporis ſed etiam amore & ſuav itate cordis comedat 
& bibat: v iĩdelicèt amando & in conſcientiã pura dulce ha- 
bendo, quòd pro ſalute noſtrã Chriſtus carnem aſſumpſit, 
pependit, reſurrexit, aſcendit; & imitando veſtigia ejus, 
& comm micando paſſionibus ipſius, in quantum humana 
infirmitas patitur & divina ei gratia largire dignatur. Hoc 
eſt enim vere & ſalubriter carnem Cbrifts comedere & 
ſanguinem <jus bibere. 

Quam ſeatentiam in libro de Doctrinã Chriſtianã bea- 


ede, 
. rus Augnſtinas exponens,lic ait · Facinus ve fru - 
en 


"AC 


IF ECP 


Br, 


mA 
z w 


77 


7 


FRO te 77 


Hure Syllge PP 75 


— — AM 


brre videtur. Figuraorgo oft, preci Noni Dominica 
communicandum eſſe, & ſhaviter * IOWA re- 
cond ende, quod pro nobis caro cjus vulucram & crucifixe 
i. ¶ Figuram vocat figuratam locut ionem · neq; enim ne- 

t veritatem carnis & ſanguinis Chrifts : pleriſque 
chiſmaticis viſum eſt, & non ce ſſat videri. ) & Do- N 
minus in Evangelio : Qi menducat carnem mean, bi- Loh. 6.37. 
bie ſamguinens menm,jn me manet & ego in c. Quod expo- 
nens Beatus As ait: Hoe eff nawg, carnim ( brifti Augufiis.iz 
2 ter comod ere ¶ bibere , in (hriſts ma. Tuaagei. lo» 
nere, & ¶ briftnns in ſe manentim habere. Nam & Ida qui bam uad. a6 
Dominum tradidit, cum cæteris Apoſtolis ore accepit: 
ſed quia corde non comedit, jadicium fibi æternæ damna- 
tionis accepit. 

.Quzftiones ſæcularium literarum nobis ſolvendas miſt. 
ſtis : ſed Epiſcopale propoſitum non decet operam dare 
hujuſmodi ſtudijs . Olim quidem juvenilem ztatem in 
cedentes ad paſtoralem curam, abre· 


his detrivimus: ſed ac 
nunciandum cis decrevimus. 


EPISTOLA XXIX. 


GxtcoRr1i VIL RomaniPonti- 
ficis ad Hibernos. 


Kk 2 Gregorio 


—  - " 
- — 


—— = 


— — 


"> 


— 9 2 
= 
- - l 
_ . Veterum 
I 


- 
— n N DTT aan — 


3 Dara. 
Aeg . a;T 


A N 
Chriſtianis berview inha- 
, SFalutem & Ape- 


ftolicaw benediftjovem.. 


ER orbem univerſum Domini Ieſu doctrina 

refulfit. quoniam-is qui 4e thalamo ſao mnquanm 

Fponſus — ſum in Sole _ 
rwit; dc nemo oft, qui caloric ejus fulgorem 
re poſſit. Hujus auQoritas ſanctam Eccleſiam in ſoli 

tra fandavitʒ & beato PETR O, à perr4 venerabile 24 

— en habenti,cju jra commilit, quam etiam ſuper omnia 

undi regna c ituit: cui principatus, & poteſtates, & 

quicqi in ſeculo ſublime videtur eſſe, ſubjecit. illo Is 

Wat Go. completo Oraculo. Yerient; inquit, ad te quidetrabe- 

th ban tibi; & Aalen moſtigis pedam tuorum. —— 2 
mr PETRO EI {AY ( inter quos 

noſtram 2 One 


divina I 


bis univerſus obedientm —— 
quam mente devots ſancte Romanz Eccleſiæ exhibere 

reminiſcimini. Vos autem (ut chariſſimos filios ) cxhor» 
Catholicam Eccleſiæ pacem 


Plaim.19.4,5,6 


—— — 
= — 


EPIST. XXX. 


{ 


"- 


EPISTOLA XXX, 


GiLLEBERTI Lanicenſis Epiſcopi, 
ad Epiſcopos Hiberniæ. 
De ſu Bccleſiaſtico. 


D, & precbyteris totius Hibernia p , 
* praæfulum Gille Lunicen- f G 


„it in Chriſto W | 


= | 

OG AT V, necnon & præcepto multorum 
> ex vobis ( chariſſimi 2 
l ſuerudinem in dicendis horis & peragendo 

totius Eccleſiaſtici Ordinis officio ſcribere 
cc onatus ſum, non præſumptivò, ſed veſtræ 
cupiens parere pijſſimæ juſſioni; ut diverſi & ſchiſmatici 
illi ordi ibus Hibernia pen tota deluſũ eſt, uni Ca- 
tholico & Romano cedant Oiicio. Quid enim magis in- 
decens aut ſchiſmaticum dici poterit, quam doctiſſimum 
unins Ordinis in alterius Ecclefi4 idiotam & laicum fieri? 


— 


debeat morum unitas ſervari à ſidelibus, quamvis ex 
* 2 Kk ; No multis 


ts, ejuſque vicatio beato Petro Apoſtolo, 

A fubjici & ab eis 

mani i. Hæc tandem przmia pro tantulo 

opere a vobis omnibus expoſtulo; ut ficut hic Deum uno 

corde & ore laudare debetmus, fic ei, veſtris precibus ad- 

jurus,unk vobiſcum pſallerc in cceleſtibus yalere merear. 
Amen. 


Subjiciebatur in MSS. quibus hic uſi ſumus 
cxemplaribus, Eecle _ image (cu- 
jus in ſuperiori Pr elt mentio, 
& in proximo &be/lo ſequitur explicatio, 

hc circumdata migyegy, ARCA 
gram Muni babuit: fubt enim tricamer a- 
ta . In faperioripatte erant aves, mn 
e In medio erant Homines 

exlictt Note, & familia tjus ) tung in 
boc Mundo. 4 4 & 4s, 
Mnquan Anime in Inferno, Verim , ob 
Chalcographicorum typorum defectum, 
Schema illud coacti fiunus hic omittere. 


GILLEBERTUS LVNICENSIS 
EPISCOPY 8, 
De Statu Eccleſia. 
MAG O generalis Bocleſiæ ſupra notata, 
primas nominum litteras pro ipſis nomi- 
nibus idc ircꝭ continet; quia ſpat ium ſeri- 
8 bend ipſa aomina tota non habet. Infima 
tamen linea tria hæc tota vecabula deſcri- 
| bir, Menialer, ee, vel ee. 


CO OOETTY.0 


TS > 0 WW > ,e>&A Ws 


illis tantum ſuperioribus perfecta eſt; 


Fl 22 8 7 


— formana prevendic; 
1 


Be cors-quidem 
erius ampla carrales & conjugat os rexipitʒ 
— ubi arctam viam — 


& ordi- 
natis proponit. Nec ſola generalis forma its arfia- 
rur; ſed & fingulares formulz , quas ipſa continet, in ſu - 


PrimdergdPyramide ( quam in ſiniſtrs parte reſpicis,P. 
Trabi nominant: quæ in ſummo . 


ſubſcriptum) 
cerdotem habet, & ſub ipſo Diacomum, tertium Swbdiace- 


num, quartum ¶ Acolitb um, quintum C xorciſſ an, ſextum Le- 
derem, ſeptimum Offs eAmelarins tamen novem 
dicit gradus Eccleſæ; addens Yan & Epiſcopum, 
Sed ramen Epiſc eh, Arthiopsſcopus, Parriareba, & Pro- 
Ecclefizgradus ſunt: ſingularis vero ided 
; in bapriſmate 
Domini veniam largiendo, Fiios ſuos fidelcs 
patriam tranimittit. Quia verd quilibet de 
choro ſoli juiſione preibyteri officio A 
fungi , pſallere ſcilicèt ſive cantare; in numero graduum 
Eccleſiæ P/a/mrft«s non ponimus. Septem gradus 
à ſeptiformi ſpiritu ſingulis collati ſunt Eccleſijs: quia 
quamvis ſingulæ in eis perſonæ non ſerviant; omnes ta- 
men ſeptem gradus ſuſtinens ſolus Sacerdos, Omni poten- 
ti gratanter miniſtrat. : 

i autem ſub his gradibus,intra finum parochialis Ec- 
cleſiæ continentur,trifarie dividuntur. Ex quibus ſupe- 
riores in Pyramide Oratores intellige: & quia quidam ex 
eis conjugati ſunt, ideò vitos & foeminas nominavimus. 
Siniſtrales verò in Pyramide Aratores ſunt, tam viri quàm 
feminz. Dex / rales quoque Dellatores ſunt, viri atque 
feeminz. Nec dico fœminarum eſſe officium orare, ara» 
re, aut certe bellare: ſed tamen his conjugatæ ſunt atqʒ ſub- 
ſerviunt, qui orant, & arant, & pugnant . Nec ſejunctas 


& c 
ad 


ab Eccleſi4 putamus præſenti, quas ¶ vriſtus cum matre ſug 


collocat in cœleſti . Et hos tres legitimos ſidelium ordi- 
nes ab initio admittit Eecleſia: ut pars in ca (Clerus 5 . 
et 


. Ecclefiv eu & ipf 
ww ){ubjetas poſſidet Portsficalis Ecc & iplay 
in modum Pyramidis, ad baſics daabus minoribbs ampla, 
in ſupremo acuitur, & ſubſcribitur Epiſcopatze , pro eo 
Epiſcopo in ſummũ ſede dirigitur. Cui, pro parvi- 
tate ſpatij, parvula punctis notata ſupponitur nis; ut 
— Fenpen; in Eccleſi4 propriæ ſedis 
eerdotes & cæteros ſex gradus, & tres ſupradictos ſideli- 
um ordines: quod ex numero punctorum patet . Nec id- 
circd duæ tantùm Eccleſiæ Ponrifici ſubjiciuntur, quòd 
duabus poſſit eſſe contentus : ſed per unam omnes Pare- 
cbias, & per alteram omnes Abbatias, quas regit, obtinere 
ſiguratur. Obtinet enim ut minimum decem Eccleſias, ut 
plurimùm verò mille. 

Hoc eodem ordine duas — — Pe- 
cbhiam videlicèt & — o ſuppofitas Eps/- 
cops conſtat . Qui rurſùm duo Epiſcopi, cum ſuis Eccleſijs, 
uni Archiepiſcopo ſubjunguntur . Cujus Eccleſia ſubſcribi- 
tur Diecefi; : & habet in proprii ſede ſeptem gradus, & 
tres ordines fidelium. Habet ergo extrà Parochias & Mo- 
naſterium : & ut plurimùm viginti Epiſcopos regit, ut 
minimdm verò tres. Ad eundem modum alij duo Epiſ- 
copi ſubnectuntur alteri Arc hiepiſcepo. Sed & duo Archi- 
epiſcopi cum ſuis Ecclefijs & Epiſcopis obediunt uni 
Primati . Cujus Eccleſia ſubſcribitur Prim: & habet 

in 


SITY RR 77 


IS KS 7 38 FFI 


 Hibernicarum Sylbge. 


— — 
2 «tw. 


in proprid ſede ſeptem gradus & tres ordines fidelium, 
extra verd Puroc hiam & Monafterium; & ut plurimùm o- 
bediunt ei ſex Archiepiſcopi, ut minimum unus. code m 

; modo alteri primati in ſecundã paging, obediunt 
uo Archiepiſcopi cum ſuis Epiſcopis quatuor. 

Qui um duo Primates (erviunt uni & ſummo 
Romano Pontifici P: cujus Eccleſia ſubſcribitur gere- 
ralu, & habet Parochiam,Monaſtcrium, Epiſcopos, & Di- 
exccles. Nos etiam ſecum in ſummum Arcæ refidet: quia 
ſicut Ne Arca precrat inter undas diluvij; ita R 
Pemifex regit Eccleſiam in fluctibus ſæculi. Quibus u- 
iſh — Crit: qui utriuſq; Teſtamenti legiſ- 

or 
cubantes fideliter in hoc tabernaculo honoritice coronat 
in regno. Conjungitur autem Imperator Papz, Rex Pri- 
mati, Dux Archipontifici, Comes Epiſcopo, Miles Sacer- 
doti: quia iſtz perſonæ pares illis ſæcularibus jure decer- 
nuntur. 


Expeditis ergo in communi ſpeculatione figuris , & 
membris & capite Eccleſiz: nunc quid ſingulis ordinibus 
conveniat explicemus . Cewwgatorum eſt, nullam uſq; in 
ſextam vel etiam ſt ptimam progeniem ſanguine ſibi con- 
junctam, aut illi quam habuerit aut quam habuit ſibi pro- 
ximus,vel commatrem ducere uxorem: cum quibus enim 
ſemel juncta eſt Eccleſia, cum eiſdem itetum replicare illi- 
citum * dicit Eccleſia. Conjugatis etiam præceptum eſt;ur . 
& ipſi domum Domini frequentent, ibiq; Drum ſuppli- 
eiter adorent & precentur: primitias, oblationes, & deci- 
mas ſuas fideliter perſolvant; mala ſolerter devitent, bona 
— inquirant, & omnind Paſtorzbus ſuis obe- 

ant. 

0 ftiariorums vere cſt,certas horas obſervando defignare: 
& Eccleſiam, cum his quz in ca recluduntur, fervore; ut 
nullus Indzus,vcl Gentilis, five catechumenus, hora ſa- 


erificij interſit, nec omnind canis aut aliquis immundus 


LI kve 


& wirag, fecit nnnmw;flummus Paterfamilias,qui.ex- Epheſe2,14, 


dai: 2 


_ ——— 


— vaenun Epiftlarun 


five ſanguinolentus in eam intret, cavere, excmmunica- 
tos elimmare. Ledlerum autem eſt, apertè & diſtinctè in 
Eccleſiã omnia, præter Epiſtolam & Euangelium, legere. 
Exerciſtarum eſt ctiam.fiducialiter adjurando & imperan- 
do in nomine Domini, de obſeſſis corporibus dæmones 
effugare;live catechumeni ſint, five bapt1zati « Ace/y tho- 
rum eſt, luminaria certis horis accendere & extinguere; 
alcaris & ſacrificijnecefaria ad manum Subdiaconi præpa- 
rata habere . Atq; hi quatuor Ordines in oihcijs ſuis 10- 
tent indui ſuperhumerali, albà & cinguloz& tamen poſſunt 

perfrui conjugio. f 

Sub diaconoru m eſt, Epiſtolam legere, aquam & vinum 
calici infundere, oblatam patenæ imponere, & ſic ad altare 
Diacono deferre: & idcircd caſtes eſſe. cum ſupradictis 
autem veſtibus, in ſiniſttã manu fannonem, & m 
tergendi altare & quoddam onus Demi leve portant; & 
tunicam ſtrictis manicis in ſollennijs induumt· Diaconerum 
eſt dicere; Exeant qui non communis ant; &, Humiliate ves 
ad benedittionem; &, Humiliate capita veftra Dea; &, Jie 
wiſſa eſtj & Benedicamus Doms; & Evangelium legere & 
pronuntiare;(acrificia ſuper corporalis ſtatuere, Sacerdoti 
miniſtrare, Paſchalem cereum benedicete; & in abſentia 
Pre ſbyteri — horas celebrare : ſiolam et iam ſu- 
per ſiniſtrum m ferre, indui Dalmatica in ſallen- 
nibus, id eſt, tunici amplis manicis . In feRivis autem 
Quadrageſimæ induuntur Diaconus & Subdiaconus caſu- 
lis in tori Miſſa, ni cum legunt. 

Sacerdotus autem ſunt quatuordec im officia, præeſſe, 
tudeſſe, orare, oſſerre, prædicare, docere, bapti are, benedi- 
eere, excommunicare, reconciliare, uagere, communicare, 
animas Deo commendare, corpora ſepelire: de quibus ſin- 

ulis pertractandum eſt, Preeſſe ergò Sacerdotis eſt; ju- 
è de ſingulis ſubjectis diſcernere, peenitentiam tectè & 
miſericorditer mjungere, & præci pere manſuere . Subeſe 
vero eſt, Epiſcopo ex — & ſervire . Offerre 
autem ejus eſt; panem & vinum cum aqua ſingulis diebus 


— 


„ ® 
4 . 


OO  Þ we 


EE . 24>_65.-0.4/ 


Nee 


— 


—_— 


grifiear, & ante facrifiemm thus tupcr & circa altare & ſa- 
crificium incendere. Diaconus enim ante Euangelium in- 
cenſat altare . One ipſins eſt ſuppliciter Deum a- 
dorare (ut factura ſua) & pro admirandis operibus landa- 
re, & bencdicere, pro perceptis beneficijs gratias agere, & 
ro percipiendis deprecari. quod cotum max imè in cele- 
dis Horis & Miſſa peragitur: de quibus, quia breviter 
non poteſt, in ſequentibus tractabitur. Pradirære etiam e- 
jus eſt; Gentiles, Indzos, infideles vel catechumenos ad 
gratiam Baptiſmi vocare, & hæreticos ad Catholicam fi- 
Baptizare ejus eſt; exorcizatos credentes, & ſanctam 
Trinitatem confitentes, ſub trina merſione ſacro fonti in- 
i Quad. ſicut & Miſſa, in Eccleſia deber fieri; niſi 
rohibeat neceſſitas .. Et facrificium quidem corporis & 
— Domini ſzpe fit, ob recordationem paſſionis e- 
jus,ficut ipte præcepit dicens: Hor eſt corpas meam, & ſan- 
29% mens hee facite, quotieſcunq; ſumitis, in mean comme. 
mmionem. Baptiſina vera non iteratur, ne invocatio ſan- 
Az Trinitatis exinanita putetur: quia Chriſtus pro procaris 
neftris ſemel mortuas et. Dozere ejus eſt; baptizatos qua- 
liter contra ſupetbiam humilitate, contra inanem gloriam 
dejectione, contra inv idiam benevolentii, contra iram 
modeſtia, contra triſtitiam hilaritate, contra avaritiam lar- 
gitate, contra abſtinent ia, contra luxuriam caſtitate 
muniantur, inſtruere. Hzc enim octo vitia, & omnia que 
ex eis naſcuntut, quamvis peccata non fint; tamen ſemper 
peccare ſuggerunt, ipſis videliceèt conſentire · quamdin 
namq; non conſentit eis animus, ne tranſgredi- 
tur, ſed potius coronatur. Docere etiam ejusʒ ſingulis Do- 
minicis, quibus in hebdomadã diebus abſtinere & feriare 
ſideles debeant, prædicate. SEL, 
Benedirere poteſt præſente Epiſcopo,aquam & ſal in Do- 
minicis Sacerdos; & prandium, & f ; 
lecturos lectiones præter —_— „& *aquam jud 
2 


imtmolare, & in ſollennijs Te Deum, & — Pk | 


1. Cor. 1c. 24,7 
t. Pet.z. 1 1. 


* Vide Tureti 
lum, & ſponſam, & Oblerrat, ade. 


——— 
— pt, 74 Ironis 


Ucterum Fpiſtolarum s RE 


vel pancm & cætera. In abſeari4 vero Epiſcopi;poteſt be · 
——— coronam clerici & velum viduz, novos fructus, 
candclas in Puriſicatione Santz Matiæ, Cineres in Capite 
Iejunij, Ramos in Dominic Palmarum , & peregrinatu- 
ros, & lecturum Euangelium, & m cùm dimittitur: 
aquam benedictam aſpergit , ad benedicendas novas do- 
mos & cætera nova. Excommunicare ejus eſt, criminibus 
lapſos, ſemel bis & tertiò re vocatos; & non pœnĩtentes à 
communione fidelium eliminare, ut nec in victu nec in lo- 
quelã quiſquam eis communicet . Resonciliare ejus eſt; 
penitentes prope mortem de criminalibus, ex conſenſu 
tamen Epiſcopi, ad unitatem fidelium tecipere. Vngere 
poteſt que mlibet fidelem ſemel in quolibet gravi dolore: 
quia untie ſanta non ſolum animæ, ſed & corporis ſzpe 
medelam tribuit. Communicare ſtatim debet baptizatos, 
= —— ter in anno (in Paſchs, in or vm & 
ini) & prope mortem poſitos, fi quzſierint 
verbo vel on teſte fideli quod prius quæſiſſent. 

C debet orando animas fideles de corpori- 
bus egredientes, & earum memoriam in Miſla & orationi- 
bus frequentare . p_ caim promiſſafir indulgentia 
peccatori quacung; peenitercr, tamen pœna peccan- 
tem — expeRar ; Furgatorius videlicet igius, qui 
corpore ſtatim egreſſos & minus per lamenta pœnitentiæ 
purgatos ad plenitudinem recipit purgandos. Quod ergo 
pro eis hic fit in orationibus & eleemoſynis, it eis 
ad purgationem: quia ſudor vivorum requies ct mortuo- 
rum. Sepelire corpora fidelium, ultimum <> Sacerdatis 

ium-ipſe enim tertiò terram ſuper corpus cum foſſore 
infundit, dicendo: De terra plaſmaſti n. Adjacent etiam 
cæmiterijs ſanctorum alia loca, in quibus ſubmerſorum & 
ecciſorum fidelium carpora conduntur, quis iplorum ani- 
mæ Deo commendari non probibentur . Nam inſidelium 
& ſceleratorum corpora longe ſunt 4 fidelium projicien- 

d: quibus enim vivis non communicamus;nec mortuis. 
Enumeratis autem atq; deſcriptis Sacerdotis — 
uus 


TG HS GOTO STT 5: DH 7 


ſunt, quibus Sacerdos —— if 
— —— veſtes quibus ordinatur; indumen --4 
num amicta,aiba,cingulum,fannon,ftola — Et cæ- 
tera quidem omnia officia fine caſulã, & cum ſtolã ſold ali- 
quando poreſt . Quotidiana ad Miſſam, ut pauciſſima, ſunt 
— camiſia, tunica, femoralia, calccamenta . addunt 
tamen Amani caligas. Dicitquoq; Amel arius, Sacerdotem 
debere indui fandalijs & Dalmaticã : ſed Pontifices apud 
nos his utuntur. 

ORo ſunt ergo quibus ſuſtentatur Sacerdos; parochia, 
manſus, atrium, cœmiterium. templum, altare, calix cum 
patenã corpus cum ianguine: quia ſingulæ ſibi, ſubjcttis 
quaſi quibu dam gradibus, honore & dignitate præferun- 
tur. Parochiam appello populum, primitias, oblationes 


& decimas perſolventem. Manſum dico terram aratri, - 


quam ad minus deber habere Sacerdos, atrium cum do- 
mibus ſuis clauſuram. Hæc autem ſunt utenſilia Sacerdo- 


ti oportuna , quz ſine — ain ng fuihciunr ; 
Is _ 


— — cum vino —— 
aqui, pelvis ad manu: cum manutergio, truncus 
aut lapis cavus ubi aqua unde ſacra lavantur c ffunditur, 
abſconſa etiam ſub — oy libro. 


ptem præſulis ofſicia: — benedicere, abſolvere, 


Synodum tenere, dedicare, conſecrare, ordinare. (onfir- 
mare cjus eſtʒ frontes fidelium baptizatorum chriſmate 
ungere. Benedicere autem dico Præſulem ca quæ non 
fant utenſilia Ecclefiz; conſecrare verd ipſa utenſilia. Be- 

113 nedicit 


— — Sicur cr- 


eee. 


—_——— 


Ver Epiſtolaran 
nedicit ergo Pontifex Reginam & Virginem cum vela. 
tur, & quemtibet fidelem benedici — & totum 
populum ante pacem: benedicit etiam ſupramemorata, 
— non licet Sacerdoti in ejus preſcntia. Abſelvit præ· 

populum de venialibus in capite Icjunij, de criminali- 
bus in Cœnã Domini. Tenet quoque Syd bis in an- 
no; in æſtate & in autumno. Hoe modo congregatis o- 
mnibus Preſbyteris totius Epiſcopatus, perſcrutatur Epi · 
ſcopus, ne quid alicui corum deſit in omni ordine, velu- 
tenſilibus Eccleſiæ, neve quiſquam corum alteri quicquam 
fecetit injuriz: quod tribus dic bus fit. Pacatis itaque o- 
mnibus, abſoluti permittuntur abire in pace. 

Dedicat etiam Pontifex atrium, templum, altare, tabu- 
lam altaris. Dedicare enim eſt locum Deo offerre, bene - 
dicere, & ſanftificare. ¶ vnſecrat autem Epiſcopus utenſi- 
lia Ecclefiz ( quæ fere omnia Sacerdotibuy ſunt commu- 
nia: ) veſtimenta videlicet Sacerdotalia & Pontificalia, al- 
tc is velamina, calicem, patenam & corporalia, vaſculum 
Euchariſti — & — — thus & thu- 
ribulum, baptiſterium, arcam vel ſcrinium reliquiarum, 
cimbarium (id eſt, altaris umbraculum) crucem , tintin- 

vide Gloffa- nabulum,& * ferrum judiciale.Ea enim tantùm conſecrar, 
_ —— quz a communi uſu in cultum divinum ſeparantur. Ordi- 
(orrfrum af 348 Epiſcopus Abbatem, Abbatiſtam, Sacerdotem òt cæ- 
zuous) in teros ſex gradus. Vtitur etiam Epiſcopus, pro dignitatis 
Ordalis. D. honore,baculo & annulo, chirothecis & mitra, baltheo, 
— A Dalmaricd, & ſandalijs. Oportet autem eum ſacram Scri- 
cho — 17 Pi. pturam & traditiones Patrum habere, ut poſſit de ſingulis 
thei Capi- ous difcernere ; & quælibet quareatibus- rationabiliter 
+&c, | | 


eAfrchiepiſcopo omnia ſupradicta conveniunt : infuper 
pallio honoris induitur; quia ipſe , adjurus ramen ab 0- 
maibus Diacefi: ſux Epiſcopis, ordinat Epiſcopum. Si 
uis enim ip orum ordinationi adeſſe non pole ; litteris 
is ſe excuſans atque legatis, aſſenſum ſuum in ordinan- 


dis facere con firmat. F quoqut & ipſe Archicpiſco- 
a pus 


— 8 


$eſt: nec ipſe Archiepiſc ordinat. utrumque e- 
— mem ow oportet Roma ab A- 
poſtolico ardinari,aut 3 Rom eis à Papd pallium atferri, 
* qui Coepilcopis ſublimari : qua tune rantum datur li- atque a 
cent a, ſi forts infirmitatis vel belli aut aliqua alia cauſa ne- 
ceſſaꝛ ia interceſſerit. Eo tantùm ergo præeſt Primas Ar- 
chicpi:copo : quod cum multi ſint in eãdem regione Ar- 
chicpiicopi. ſolus ex eis qui Regem ordinat & in tribus 
ſollennitatibus coronat, & apud quem Concilia pro veri- 
tate peraguntur, ipſe eorum Primatum tenet. 

Locum itaque quem apud Orientales Parriazcba poſli- 
dent, hunc apud nos Primazes modo obtinere vi- 


dentur: utrique Romano Pontifici primo if 

nuntur. Sed quia Parrierche ſedibus —— apoRo- 

bela (ut Hieroſ/yms — Gmanbinw) ic- 

circd Archiepilc inant, & pares — — 

Romano — Soli tamen Petro di eſt: Tu es Matik · 26. 18. 
Petr, & ſuper hanc petram adiſicabo Ecclefams mam. 

Papa ergo ſolus univerſali præeminet Eeclefiz: & ipſc o- 


mnes ordinat & judicae; & ab omnibus ordinatur, quia ex 


conſenſu totius Eccleſiæ Romani eum ſublimant. qui quo- 
tidiꝭ chlamyde coceineã induitur, ut ſemper marty ria pa- 
ratus ptoberur. | 


1 1 Ls , 
- 
— 


- - * - % = 
TY | £4. be n N 
v7 * 1 


EPISTOLAXXXI. 


Ejuſdem Gilleberti, ad Auſelmum Cans 
tuarienſem archiepiſcopum. 


Auel 


— 


— 


Ueternm Ppiſtolermm 


tt. 


GA, 1084 


— 


Anſelnms Dei gratia 4nglorun eArchi-yreſuls, 
Gillebertna Dei queg, muſericordia Luni- 
Senſis Epiſcogea fidele ſervitium 


Oo eratsones, 


| V DIENS, Pater, certaminis veſtri laborem 
boris victoriam; ſubditas cſſe videlicet 
Tod) indomitas Nermezrerws mentes Regularibus 
SB {antorum Patrum decretis , ut legaliter fiat 
— præſulum electio & conſecratio: immenias 
ivinæ clementiæ refero gratias, & poſſum Dro pre- 
ces effundo,ut perſevetaitiam — tanti laboris præ- 
mium largiatur. Munuſculum pauperratis meæ & devo- 
tionis tranſmitto, XV. margaritulas inter optimas et vi- 
liores: et rogo ne ſitis imme mor moi in orationibus ve- 
ſtris, in quibus poſt divinam largitatem contido, 


EPISTOLAXXXII. 


ANSELM 1 Cantuarienſis archiepiſcopi, 
ad eundem Giltebertum. 


Anſelmus ſeruns Ecclea Cantuarienſsr, Gilles 
berto Lunicenfs Epiſcope Salutem. 


RATIAS agoReverentiz veſtræ, quis læta- 

ri ſe fignificat in litteris ſuis, qudd Deus in Ec- 

clefi4 fui ad religionis per me di- 

natur aliquid operari . Quoniam autem olim 
— invicem cognovimus, 1 — 
ociati 


nos apud 


* 


— 


Fabre Hage 


ſociati ſumus, & nunc cognoſco vos ad Epiſcopatus digni- 
tatem gratiã Dei profeciſſe: confidenter audeo vos obſe- 
crare, & ſecundum quod intelligo opus eſſe, vobis conſu- 
lere. Sublimaxit Deus in Hiberw@ veltram prudentiam 
ad tantam dignitatemz & poſuit vos, ut ſtuderetis ad reli- 
yr vigorem & animarum utilitatem . Satagite ergo 


ollicitè ( ſicut ſcriptum eſt; Qui preeſt,in ſobicitadine,) in Rom. ta l. 


illi gente, quantum in vobis eſt, corrigere & extirpare, & 
bonos mores plantare & ſeminare. Ad hoc etiam (quan- 
tum in vobis eſt) Regem veſtrum, & alios Epiſcopos, & 
quoſcung; is ſuadendo , & gaudia quæ patata ſunt 
bonis, ac mala quæ expectant malos, oſtendendo attrahite. 
Et de veſtris, & de aliorum bonis operibus præmium me- 
reamini à Deo accipere . Grates refero pro munere ve- 


tro, quod mihi benigne miſiſtis. Orate pro me. 


= — £ . _ —_ 
- W — ® = Os 
e% 7 5 . IC — 
# * 
n « 


EIVSDEM Anſelm; ad Epiſco- 
pos Hiberniæ. 


eMAvſelmus ¶ ant uariemſis Ecclefie Metropolitan e Au- CA. 10954 


tiftes; rewerendis Coc piſcopis, ſeniors Domnaldo, Do- 
nato, ac cætenis in Hiberniæ Inſald Pontificali mi- 
nentibus di gnimte, a Deo Parre & Ie Chri- 
ſto filis cjus unico Salute, & perpetue 
hereditatis benediftionem.., 


DOREM religionis veſtræ plurimis indi- 
cijs agnoſcens, calamitates quas patior decre- 
vi potiſſimùm vobis aperire : ut quanto vici- 
W nids aſſiſtitis Creatori, tanto familiarius 7 2 


Mm 


— — 


$8 . Veternm Ppiſtolarmm 


— 


. Labels. Dei gr tia Avchi-preſuls, 
Gul . De . P lis 7 . 
Fenſis Epiſcogen ele ſervitium 
alen. 


AQ V DIENS, Pater, certaminis veſtri laborem 
boris victoriam; ſubditas cſſe videlicec 
V indomitas Nermezrerws mentes Regularibus 
ſnctorum Patrum decretis , ut legaliter fiat 
— electio & conſecritio: — 

ivinæ clementiæ refero gratias, & poſſum Dro pre- 
ces effundo, ut perſevetaiitiam — tanti laboris pre- 
mium largiatur. Munuſculum pauperratis mez & devo- 
tionis tranſmitto, xX V.margaritulas inter optimas et vi- 
liores: et rogo ne ſitis immemor moi in orationibus ve- 
ſtris, in quibus poſt divinam largitatem couſido. 


ny 


EPISTOLAXXXII. 
AxsE TM Cantuarienſis archiepiſcopi, 
ad eundem Gillebertum. 


Anſelmus ſeryns Eccleſa Cantuarienſsr, Gilles 
berto Lunicenfs Epiſcope Salutern, 


RATIAS agoReverentiz veſtræ, quia læta- 
go _—_ in litteris ſuis, quod Deus in — 
— religionis per me di- 

natur aliquid operari . — olim 
— invicem cognovimus, 1 — 
ociati 


nos apud 


= — e 


— Sil 


» 


89 


ſociati ſumus, & nunc cognoſco vos ad Epiſcopatus digni- 
tatem gratiã Dei profeciſſe : confidenter audeo vos obſe- 
crare, & * 1＋.— intelligo opus eſſe, vobis conſu- 
lere. Sublimaxit in Hibernis veltram prudentiam 
ad tantam dignitatem & poſuit vos, ut ſtuderetis ad reli- 
a vigorem & animarum utilitatem . Satagite ergo 


ollicitè / ſicut ſcriptum eſt; 77 preeſtin ſoliciendine,) in Rom. 13 f 


ill; gente, quantum in vobis eſt, corrigere & extirpare, & 
bonos mores plantare & ſeminare. Ad hoc etiam (quan- 
tum in vobis eſt) Regem veſtrum, & alios Epiſcopos, & 
quoſcung; is ſuadendo , & gaudia quæ patata ſunt 
bonis,ac mala quæ expectant malos, oſtendendo attrahite. 
Et de veſtris, & de aliorum bonis operibus præmium me- 
reamint à Deo accipere . Grates refero pro munere ve- 
ſtro, quod mihi benigne miſiſtis. Orate pro me. 


— I 1 5 
17 . 4 
= - - 
{- - C -, 


= « 
— _ - 


— 
_— 
UP —> 


EPISTOLA XXXIII. 


EIVSDEM Anſelm; , ad Epiſco- 
pos Hiberniz 


Anſileus (antwarienſs Ecclefie Marrepolitans e Au- C. A. 10954 


tiftes; reverendis Coepiſcopis, ſeniors Domnalds, Do- 
WACO AC cætenis in Hiberniæ Inſald Pontificali mi- 
nentibus dignimate, à Des Pate & lei Chri- 
fte filis cjus unico Salutem, & perpetue 
hereditatis benedictiomte m-. 
DOREM religionis veſtræ plurimis indi- 
cijs agnoſcens, calamitates quas patior decre- 
vi potiſſimùm vobis aperire: ut quanto vici- 
-nids aſſiſtitis Creatori, tanto familiariùs 


Mm 


Veterum Epiſtolarum 


» — 


ſtias meas in conſpe tu c jus valeatis indicare, & indican 
tes compaſſionis gemitibus ipſius miſericordiam mihi 
impetrare « Defuncto beatz mi moriæ prædece ſſore men 
Lanfraxco Archi. piicopo, cum in Noi mannia Beccenſir 
monaſterij abbas cx itiſſ m ( unde & præfatus anteceſlor 
meus ad regendam Eccletiam, cui Deo auctort præſideco, 
ante me proceſſcra ) occulto Dei judicio, proutuitatibug 
Eccleſiaſticis in Angliam vcni . Qud venientem tom Kex 
quam Pontifices regni q; optimates, ad Cathe tem Ponti- 
ficalkem,non voc ndo, non rogando(ut ficri aſſolet) immd 
violenter rapiendo pertrabunt: Cicro & populo acclaman- 
tibus in id ipſi inʒut nec unus, cui quod gecebatur diipli- 
ceret, viſus fuerit intereſſe. Deniq: cùm adhuc id nolle, 
nec aſſentite me debere occlamarem, quad de poteſtate 
Norman _ qudd de ſubjectione —— politani &. 
thomag uit, ipſis ignorantibus ereprus eſſem, ( quorum 
jure 2 — Jeorandem præfati videlicet Ducis 
& Archicpiſcopi przcepro , onus oſicij coaftus & obe- 
diensaccepi . Quo pacto in gradum Pontificalem ſubli- 
matus, ideircò aſſ-nſi,qudd contraire non potui. 

proinde infulatus,ſedule quid Chriſto, quid ejus Eccle- 
ſiz(proloco,pro oiicio) deberem, cogitare cœpi: & pa- 
ſtorali regimine vitia teſecare, præſumptores cotrcere, & 
quæq; inordinataſ ut meã intererat) ad ordinem debitum 
volut revocare. Qui cauſa, quos adjutores me oportuerat 
habere in cauſã Dci,terribiliter offenſos patiorz& que pet 
me creſcere debuerat, me præſente deperit cauia Dei. Vn- 
de (Reverendi Patres gemebundè vobis loquens fateor) 
invenerunt me amariſſimæ tribulariones; dum & re quiem 
frutuoſom me reminiſcor perdidiſſe, & infructuoſum pe · 
riculum me conſidero incurriſſe. Ita etenim peccatis meis 
facientibus actum eſt, ut qui noſtrz ſeſponte ſubdider. nt 
dirioni4 noſtrã ſponte reſiſiant ditione & qui illis amabi- 
lis extiteram, omnibus ferme odioſus exiſtam. Quapro- 
pier (venerandi Fratres, filij cheritatis xrernz) obſecro 
vos in nomine ejus qui ſuos inimicos redemit ſanguinc 
ue, 


 HlibernicarumSylloge. 


ſao, orate ut in omnibus Deus pacem nobis tribuat, ini- 
micos noſtros in gratiam convertat , & ſecundam ſuam 
voluntatem nos vivere faciat. 
prætet ed, q rectè viventem recteq; ſapientem, 
i ſollicitudine fraternitatem veſtram monere com- 
lor, quatenus viriliter ac vigilantiùs agat in doctrinã 
Bei 5 canonic ſever itate, ſi quid contra Eccleſiafticam do- 
ctrinam in Provincijs ſuis inventum fuerit, compeſcens & 
ſecundum Dei voluntatem cuncta diſponens. Si 0 
vero ſeu in conſecrationibus Epiſcoporum, ſeu in Eccleſi- 
—_— rgotl = cauſis, ſeu quibuſlibet alijs rationi- 
aliqui ſacram religionem pertineat inter 
vos ortum — vos canonice — — 
charitatis oibicio id — noſtram perferti com- 
monemus; quatenùs a nobis potiùs conſilium & ſolatium 
accipiatis, quam prevaricatores mandatorum Dei in judi- 


cum e jus incidatis. Iterium, Charifſimi,rogamus vos;orte 


nobis, erigite nos de tribulationibus noſtris manu 
træ orationis, pijs fletibus pulſantes aures clementiæ 


Dei. Dominus, qui jwſſit de rewebris lucem plendeſtere, 2,Corinth,4.6, 


mentibus veſtris infundat lucem ſapientiz ; ut quæ jubet 


intelligatis, intelligentes opere compleatis. 


$44 © 


EPISTOLA XXXIIIL 


WATERFORDI1ENSIUM, ad u- 
ſelmum Cantuarieaſem archi- 


epiſcopum , 
Mm: eAr/eims, 


—j 


a 


Veterum Epiſtolarum a 


A. C. 1096. 


eAnſelmo, Dei gratiã. In hon Avchiepiſcopo, & 
omnibus — s ſue Epiſcopis ; Clerus & populns | 
eppidi Watafordie , cum Reg Marcherta- * 
cho & Epsſcopo Domnalde, ſalu- 


tem in Domino, 


ATER ſanQe,cacitas ignorantir nos diu de- 
trimenta ſalutis noſtrz ſuitinere coẽgit; quia 


clegimus ſerviliter Dominicoj = 
— quam liberaliter Paſtoraliobedi- 
entiæ ſubeſlc . — 22 — paſtorum 
cura cognoſcimus, cum aliarum rerum ſimilitudines ad 
mentem revocamus : quod fine regimine nec Exercitus 
bellum , nec Nav is mdtinum audet attentare 


— 
yterum Malchum, — — ae 

— —— ſufficientiſſimè cognitum, 

& moribus nobilem, Apoſtolicã & Eccleſiaſtica Apa 

imbutum, ſide Catholicum, prudentem, docibilem, patien- 

tem. moribus temperatum. vitã caſtum, ſobtium, humilem, 

affabilem, miſericordem, literatum, in lege Dei inſtru- 


venire noſcatis; huic Decreto Canonico — 
— ſinguli manibns ptoptijs roborantes ſubſcri- 


* 


A. 


EPISTOLA ITY 


Ars N! Cantuatienſisar 
ſcopi, ad Muriardachum "Is 
bernle Regen... 


| al ne 
Miniardicbs therief 

| Auſelaus [erone 

þ $177, Salute cum er at ianib u, * Dos 

— | 

44 181 0 4 AER 2 M 

— RATIAS Dev de boats multi, qui 
4 Y ee — Eran rp eſt 
wa quia gentem regni in pace 

bw 14 facitis vivere, — — audi» 


ni 3 — = — 47 ; 
nam voluntatem us, qu ant ſine is 
— ———— Vade 3 
per quam Deus eo certiſſim magnam retributio- 
Lf ab ye no ge agr. . 
ceft alia qu: Eccleſiaſtica exigit, æ· 

Precor itaque bonæ voluntatis conſtanti- 
am,quatenus conſideret, ſi qua ſunt in regno veſtro corri- 


Anz 


1 (7 k | EAitzes 


— 


— 


c 


; ; 8 ; A 

auler Comngere Poe, quanto potentiores — 
ut corrigantʒ tanto diſtrictiàs exigit ab illis Deus , ut ſe- 
int & factant,” Quod maxim videtur ad Reges pertine- 
re: ipſi cognoſcuntur majorem poteſfatem, & cui 
minus contradicitar, inter homines obtinerc. Si autem 
non omnia ſimul poteſtis; non debetis propter hoc, quin 4 
melioribus ad meliora ſtudeatis proficere: quia bona pro- 
penny bonosconmatas Nens ſolet benignè perſicere, & 
4 plenicudine retribucre-Auditur apud nos, quia con- 
jugia in regno veſtro fine omni ratione diſſolvuntur , & 
eommutantur: qui ati five ſub nomine conjugij five 
alio modo, palam, fine reprehenſione, contra canonicam 
+> prohibirionem» comtailceri- non vereantur. Epiſcopi 
quoque (qui debent eſſe forma & exemplumalijs Canons 
ce religionis) inordinate.ficut audimus, ant 4 ſolis Epi- 
ſcopis aut inlocis ubi ordinari non debent, conſecrantur. 
Hzc, & alia quz Magnitudinis veſtrz prudentia in Hi- 
4 corrigenda cognoverit, precor, obſecro, & conſulo 
2 „& cus per o- 

mnia defidero; quatenùs conſilio bonorum virorum & ſa- 
pientium regni veſtri corrigere ſtudeatis : & Deum oro, _ 
ut de reguo terrenoad regrum cœleſle xranſcatis. Amen, 


EPIS T. XXVII. 


EPISTOLA XXXVL 
EIVSDEM, adcundem. 


Aturiardac ho glorioſs Regi Hibernia, An ol 
Avrehi-piſcopme, ſeruns Ecelefie Cantnariene 


1041 OF per regnan Fear eununng- 
| rers caleſte. 
SIO VONIAM multa de veſtri Excellentii præ· 
0 9 dicantur,quz Regiam de cent dignitatem. val- 


autem, qu 


icitudine 
emendetis. Ad hoc enim Deus in Regali ſublimitate vos 
conſtituitʒut virgi æqu tatis ſubditos 5 
& quidquid in eis juſtitiz ad v erſatur.eidem virgã 
tiatis & amoveatis . Er — — — — in 
ipſo populo, quein m ſuice pĩſtis, quod magnope- 
1 corrigendum eſt. quia Chriſtianalt reli ioni ommmodis 
contrarium eſt. Dicitur enim, quod viri ĩta libe:re & pu- 
blicè uxores ſuas uxoribus aliorum commutant. ſicut qui- 
libet equum equo, aur quamlibet aliam rem re aliã ab illo 
commutatʒau pro li ĩtu, & fine ratione relinquunt. Quod 
lit, omuis qui Chu ĩſtianam legem novit, in- 
telligit. 


8 8 — 


= 
— 
n *— 
- © „ 


Vettram Eyiſtelarun 8525 


0 expeticic, vel, 
ex i. 


telligit. Si igitur Excellentia veſtra divinarum Scriptu- 
rarum ſententiaꝶ qu huic inſami negotio obv iant, per ſe 
legere non vals; precip ilcopis &religioſis Cleri- 
cis, qui in veſtro regno t eas vobis edicant:quatenus 
eis coguitis, quo ſtudio vobis invigilandum ſit, ut hoc ma- 
lum corrigatur,cognoſcatis . Item dicitur, Epiſcopos in 
tertã veſtrã paſſim cligi , & fine. certo Epiicepatus loco 


conftitui: art; abuno ifco ſicut quemli- 
bet — — 3 — lacris Canoni- 
bus omuinò contrarium eſt; qui eos, qui taliter inſtituti 
_ —_— ordinati, cum ſuis — oribus ab Epiſcopatus 
otticio precipiunt . Epiſcopus nam certam 
parochiam & i ſuperintendat, habcat, conſti- 
tui ſecunddm non poteſt : quia nec in ſæcularibus 
nomen vel oificium Paſtoris habere valet, qui gregem, 
quem paſcat, non habet. Honot quoq;Epilcopalis non 
parùm vileſcit, dum is ad Pontificatum aflumitur, qui or- 
dinatus, quò divertat, vel cui per miniſſerium 
certd præſideat, neſcit. Minds quoq; à tribus Epiſ- 
copis ordinari non debet: cùm propter multas & alias ra- 
tionabiles cauſas, quas epiſtolaris brevitas non admittit, 
tum ut ſides, vita, & ſollicmudo ejus, qui invigilare deber, 
idoneis & legalibus teſtibus com Precor itaq;, 
bortor,& moneo;quatenus Excellentia veſtra operam det, 
ut iſta in regno ſuo corrigantur: quatenus merces, quam à 
Deo pro alljs bonis expeditia, pro iſtis vobis augeatur. 
Catcrim fi quid in vobis, aut in his quos regere ſuſcepi- 
ſtis, quod ullatenus voluntati Dei adverſari quear, perpen- 
deritis, ſollicitè emendare ſatagite: ut cum de terreno re- 
gno tranſibitis, ad ceelcſte regnum veniatis. Amen. De fra- 
tre noſtro (ornelie, quem ſibi Celſitudo veltra mitti roga- 
vit, dico. quia ita occupatus > circa ſervitium patris ſai, 
ut nec ab co 2 — vitæ illius ſeparari, nes 
eum, qui jam ſeni ectus oſt, ſecum ullatenus ducere. 


Enn de EPIS T. XXXVII. 


[4 . * - - 
- > — 5 — 0 — 15 N gn. » =< r I J > _ 
N r 


EPISTOLA XXX VII. 


MuRCHARDACH1 Hiberniæ Re- 
gis, ad Anſelmum Cantuarienſem 


archiepiſcopum. 


Alurehardac has Rex Hibernia, Anſelmo An- 
glorum Archipraſuli ſalutem & fi- 
dele ſervitium-. 


4 


>=; V AM magnas vobis grates(Domine) re- 
7 AN ferre debeo; quod, ſicut mihi relatum eſt, 


memoriam mei peccatoris in continuis 
veſtris is oxationibus: {cd & genero 
meo Eraulß auxilio & interventione 
tom (quantum fuerat dignitati veſtræ fas) ſuc- 
curriſti. Scias tu quoq;, me vobis in his quz mandaveris 
fagulaturum. Vale. 


EPISTOLA XXXVIIIL 


ANSELM1 Cantuarienſis archi. 
epilcopi,ad Malchum Waterfor- 
dienſem epiſcopum. 


Nn Anſelmuu 


Deterum Eyiſtolar um 


C. A. 10. 


eAnſelmus Archiepiſcopm ¶ antuaria, amico & 
( oc piſcope —— —.— enſs Salutem 


vD IVI. qudd Dominus Sammel Epiſcopus 
Dwblinenſss monachos Eccleliz Dablina, aut 
—— ejicit; nec pro ulla 


lsctiſfactione vult reci & quod, contra 
conſuetudinem, Crucem facit ge ſe in itinere; & 
quod res Eccleſiæ illius ab datas 


Lauf ane 
velut proprias diſtribuit. Dots — ollns mit- 
to litteras:& lo ejuſdem Civitatis mando, ut prædi- 


ctarum rerum hibeat. Et quoniam non 
—— — — pre- 
cor fraternitatem veſtram, quatenùs eas illi per 2 
am veſtram exhibeatis; — re 


monitiovi noſtræ quam illi ſcribimus aſſenſum præbeat, 
rogando & conſulendo moneatis. Valete. 


EPISTOLA XXXIX. 


EIVSDEM, ad Samuelem Dublinien- 
ſem epiſcopum. 


Hibernicarun Sylloge. 


Anſelmus Archiepiſcopus Cantuaris, venes- 
rabili fatri Samueli Dubling Civitatis 
Eprſcope Salntenw 7 


VDIVTI, quod libros & veſtimenta & alia 
ornamenta Ecclefiz, quæ Dominus Lanfr unc us 
Archiepi dedit avunculo tuo Domino 
Deus Epiſcopo ad opus Eccleſiæ, cui tua fra- 


ternitað 3 voluntate tug exponis, & caex- 
traneis Quod — |, miror — cum 
— — Eccleſiæ data ſint; ſicut fratres 
antnarienſis 3 „ N unde moneo & 
monens rogo te; aliqui rædictis tebus 
extra Bech kam datum eſt, celeriter Auk reſtirui facias. 
Item audivi,qubd monachos,qui in ipſã Eccleſia ad ſervi- 
endum c i — & diſpergas; nec redire 
volentes mas recipere velis . Quod fi ita eſt, non te 
decet: vificijfiquidem tui — eſſe, magis diſperſa con- 
re, quàm ta diſpergere . Quapropter man- 
o tibiut ſi aliqui re: ſunr, & — ſeſeq; in 
Dei ſervitio ſub obedientiã cuſtodire; eos ſuſcipias, & ſa- 
luti eorum per paternum affectum ſtudioſè intendas : niſi 
(quod abſit )hujuſmodi cauſa in illis obſiſtat, quæ hoc fie- 
ri omni ò prohibeat . Prætereà audivi, 2 is poxtari 
Crucetn ante te in vii. Quod ſi verum eſtʒ mando tibi ne 
amplius hoc facias: quia non pertinet niſi ad Archiepiſco- 
pum à Romano Pontifice pallio confirmatum; neq; decet 
te, ut ulli præſumptione inſolitæ rei te notabilem & re- 
prchenſib lem homiuibus oſtendas. Vale. 


1X ein Nn EPIS T. XL. 


EPISTOLA. XL. 


DusBL1N1tzNs1uM;ad Radulpbum 
Cantuarienſem archiepiſcopuma 


A-Crinm. Domino reverentiſſims ac religiaſiſimo, Radu lpho 
, Archigpiſcopo (antwarie,omnes Burgenſcs 
Dubline Civitatiounttuſg, Cle- | 
ricorum CONVERTS, et enam 
oprant Salutem. 


U'M te, Sancte Pater, pro merito ſummæ 
—— plurimi venerentur; & omnibus 
\ ibus, cauſ4 magne fidei & ſanæ do- 
2 Arinz, honorabilis atq; amabilis exiſtas: 
congtuum eſſe judicamus, ut Gregoriuns 
| noſtrum electum, Dei gratil, ad vos mit- 
tamus. Anteceſſorum enim veſtrorum magiſter io ſemper 
noſtros libenter ſubdimus, à quo recordamur noſtros acce- 
piſſe dignitatem Eccleſiaſticam. Sciatis vos rever$,quod 
Epiſcopi Hibernia maximum zelum erga nos habent , & 
max imè ille Epiſcopus qui habitat Ar dimacha; quia nos 
nolumus obedire eorum ordinationi, ſed ſemper ſub ve- 
ſtro dominio eſſe volumus. Iccircò veſtra ſuffragia ſup- 
—— petimus, quatenùs Gre gorium ad ſacrum ordinem 
piſcopatus promovearis ; ſi amplids illam parochiam, 
quam multo tempore vobis ſervavimus, retinere volueri - 
tis. Vale. 


ay — 


* #. 4 . = * 1 
. x * a» * - — 
* * bY 8 "I. — — % —— = — 
* * 4 - _ . - — = - 
* => Py 
- © 8 


EPISTOLA XLI. 


HzeNR1c1l. Anglorum Regis, ad 
ceundem Radult 


Henriew Rex Avglie,Radulpho Cam 
eArchieps/c cops, Salutew * b 


zee ANDAVIT uchi Rex Hibermie per Breve 
PAR dum, & Burgenſes Dubline, quòd elegerunt 
NI. hunc Gregerium in Epiſcopum , & eum tibi 

gauttunt conſecrandum- Vnde tibi mando, ut 
petitioni corum fatiſfaciens, ejus couſecrationem fine di- 
latione expleas. Teſte: Cancellario apud Win- 
delſor. | 


{1 


EPISTOLA XLII. 


Bs AN 4 2 Þ 1 Clarævallenſis abbatis, 
Ad Malachian Hiberniz - 
Epiſcopum. 


Nu; 


8 


« 


AI" 


. 102 


* — ——— 


Vencran Epiſtolarim = 


— OY 


C. A. Tĩ4 


Plalm- 2344+ 


Rem.. 28. 


Gal 4.19. 


1,Samen$2fs gr 


Lac. 24+49+ 


Pſalm 1374+ 


2. pet.. 23 


t. Cor. 3. 6. 


Luc. «FF. 


Frnenbils D nine & beim — — Malachie , 
Des 4 Hibernienfium 1epiſcopo 
eApoſtolice ſedi legats; frater 2 . 
nardns (Uarevallis vocats 
abbas, invenire gratian 
apud D ominum, 


5 NT ER multiplices æſtus & curas pectoris 

| met ¶ prz multitudine quarum, anima mca tur- 

+ bata eſt valde ) fratres de terrã longinquã ve- 
nientes ut ſerviant Domino, epiſtola tua, c. 64. 

onlns tuus ipſa me conſolata ſunt. Epiſtola in oſtenſione bonæ 
voluntatis, d acuius ad ſuſtentandum corpus infirmitaris, 
ffarres qui Deo ſerviuntin ſpiritu humilitaris, Omnia ſu- 
ſcepimus. omnia placent, omnia pariter coopenunt ur in bo- 
num. Qudd autem voluiſtis duos de fratribus mutti vo- 
bis ad ptævidendum locum: communicato cum fratribus 
conſilio , dignum duximus non cos ſe abinvi- 
cem,donec plenius ia a rm tur Chriſtus, donee ad inte- 
um doceantur praliari prelis Domini. Cùm igitur fue- 
rint in ſcholã ſan di ſpiritus eruditi, cùm indus virtute ex 
alto; tunc demùm ad Patrem filij revertentur, ut canteut 
canticum Domini non jam in terrd aliens, ſed in ſul. Vos 
autem interim, jaxta ſapientiam vebis datam 4 Domino, ſe- 
cundum habitudinem locorum que vidiſtis apud nos, 
ptævidete & præparate eis locum 4 tumult ibus ſeculi ſe- 
tum. Tempus enim prope eſt, in quo vobis ( operante 

i grati4 ) novos de veteribus homines producemus. 
Sit nomen Domini betedictum in ſecula, de cujus mimere 
venit ut communes lubeam fili deum 3 quos veſtra 
prædicatio plantavit, noſtra exhortatio rigævit, Deus au- 

tem increment um dedit, EY 

Sanctitatem veſtram rogamus, ut verbum Domini præ- 
dicętis, ad dandam ſcientiam ſalute ou ej. Duplex enim 
vobis incumbit neceſſitas, & xx oiticio legationis, A — 
copali 


3 


Hibernicarum & ylloge. 


— — 


103 


ſcopali negotio. De cætero, quoniam © mulris off ends- lacob. z-2, 


mus omnes, & inter homines ſeculi frequenter poſiti mul- 
tum de pulvere mundi contrahimus: veſtris & veſtrorum 
orationibus me commendo, ut in fonte miſericordiæ ſuæ 
nos layare & emaculare dignetur ipſe fous pietatis Ieſus 


Chriſtus, qui dixit Petro; Vi lavero te nom habebis parters Tohangry - cl. 


mecum. Sed & hoc ipſum non ſolùm precibus, verumeti- 
am quaſi ex debitorequiro : cùm ego clamem ad Domi- 
num pro vobis, fi quid poſſit peccatoris oratio- In Do- 
mino valete. 


. F 
— _ 
* 


EPISTOLA XLIIL 
EIVSDEM, ad eundem. 


Malachia Dei graiã Epiſcopo, ſedis Apoſtolice 
legato, frater — — 
carr abbas , fi quid poteſt pocca- 
tors oraris, & ſ quid pau- 
peris dewotio prodeſt. 


(= ECIMYV $ quod precepit ſanflirasveſtra 


„ 5 | | 
IS ctfi nonut dignum, d ut poſſibile pro 
NG fuit. Tanta apud nos abique rr 
; ut vix id tantillum quod eſt, 


% a 


fierj licucrit. 


Mifimus tam exiguum ſeminis vide» 
tis, ad ſcminandum vel modicam partem is „in 


quem verus IA _—_— exierat ad medirandum; Cum gun 2,63; 
Reberca 


primùm adducta 
ſemen, de quo illud in patribus veſtris ex 


puerum Abraban po- 
renni conjugio feliciter — Nec contemnendum = 
im : 


tum hoc tempore: Ni Dominus ſabao er 2. 


{emer 


— 


ſemen quaſs Sedoma fuiſſemus , & ficut Gomorrha ſorniles ef” 
ſemns. Itaque ego ſeminavi, rigate vos, & Deus incre- 
mentum dabit. Santos omnes qui apud vos ſunt, per vos 
falutamus: humiliter ipſorum nos & ſauctis veſtris ora- 
tionibus commendantes. Valete. 


— 


- 
1% 


EPISTOLA XLIIII. 
EIVS DEM, ad eundem. 


Auantiſſimo Patri c Domino reverentiſſimo Male- 
chia Dei gratiã Epiſcopo, ſancta & Apoffoli- 
ca 2 legato, ſans ſanttitatis frater 
Vernardus (larevallis vac. 
tus abbas, Salntem, & 
qualeſcunꝗᷓ noſtra 


ordtiones. 


2 A Si quid ionis, ſi quid deyotionis, fi quid 
n animi in nobis eſt: totum ſine dubio ſibi ven- 
dicat tuæ dilectionis charitas. Nec opus eſt verborum 
multitudine, ubi multum viget affetus. Confido enim 
quod teſtimonium perhibeat ſpiritui tuo ſpiritus quem 
habes 4 Deo, tuum eſſe modicum 1d quod ſumus. Iu quo- 
que, Pater amantiſſime & deſiderantiſſime, ne tradas obli- 
vioni animam pauperis, charitatis, nexibus adhærentem 
tibiʒ & animam pauperis tui ne obliviſcaris in finem. Ne- 
que enim quaũ de novo commendamus nos tibi; cdm in 
multo jam tempore gloric mur in Domino, quòd inveuire 
meruit pal v itas noſtra gratiam in oculis ſanctitatis tuæ: 


lied oranus ut dilectio, jam non nova, novis quotidiè — 


8e 


— 


ficiat incrementis. 
Filios noſtros, imò & veſtros,tanto obnixiùs commen- 


damus vobis, quanto ampliùs remoti ſunt à nobis. Vosſci- 


tis, quoniam tota poſt Beum fiducia noſtra fuit, ut mitte- 


remus eos: quoniã ſanctitatis veſtræ precibus non acquie- 
ſcere videbatur. Facite vos decet; ut totis 
viſceribus charitatis amplectamini eos & foveatis. Ne- 
quaquam oecaſione aliqui circa eos ſollicitudo & dili- 
gentia tepeſcat & pereat quod plantavit dextera tua. Iam 
quidem quia it domus, & ex veſtris litteris, & 
ex fratrum noſtrorum relatione didicimus; multiplicata 
tam in temporalibus, quam in ſpiritualibus. Vnde & con- 
gratulamur plurimùm, & toto animo gratias agimus Deo 
& paternæ ſollicitudini veſtræ. Et quoniam multã adhuc 
opus eſt vigilantiã ( tanquam in loco novo, & in terri jam 
inſuetã, immd & inexpertã monaſticæ religionis:) obſe- 
cramus iu Domino ne retrahatis.manum veſtram, ſed 
bene incepiſtis, optimè perſiciatis. De fratribus no- 

is qui retlierunt à loco illo, nobis bene placuiſſet fi re- 
manſiſſent. Et fortaſſè nonnullam occaſionem præbuerunt 
eis, fratrum qui de terri ſunt minùs diſciplinati mores; in 
re vi in his rebus quarum fuerant inexperti. 
Chariſſimum filium noſtrum Chriſt aum & veſtrum re- 
miſimus ad vos, quantum potuimus inſtructum plenius in 
his quz ad ordinem pertinent, & de cztero circa obſer - 
vantias ejus ſallicitiorem futurum, ut ſperamus. Nec mi- 
remini,qudd non plures cum eo miſimus fratres: quoniam 
nec idoneos invenimus fratres qui facile acquieſcerent, 
nec invitos cogere conſilium fuit. Dilectiſſimus frater 
noſter Roberras precibus noſtris acquievit etiam bac vi- 
ce, tanquam filius obedientiæ. Veſtrum crit juvare cum; 
ut — am & in ædificijs & in czteris neceſſatijs pro- 
mov eri domus veſtra. Illud quo q; paternitati veſtræ ſug- 
gerimus; ut viris religiolis , & quos ſperatis utiles fore 
i, perſuadearis . ad corum ordinem ve- 

0 nant 


conſilijs acquieſce- 


niant: iam hæc erit ſunme 2 urilieas eue, 7 — 
—— t. YalcatTandires velta molti demper 


EIS TO LA XL v. 


EIVSDEM., ad Htbernies- 
ſes Races. 


Religiofit rfratribut is Fiber fin G % 
l — mer beate we- 


1 ma- 
a inguiriem:,ut oportet: eſt quidem non mo- 
— nee e deſtitui; debet 
tamen zelum temperare ſcientia, & dotorem ſpei fiducia 
delinire. Nec mirari que mpiam decet, fi gemiraim exror- 
quet affectus. f deſolatio lachrymas exptimir: moditum tu- 
men adtubere neceſſe eſt, imd non modict etiam conſola- 
ri intuentes v qu videntur, ſed qua non vid. - But 


. e eee [um; qe ater nom videuter, . 
2 gratulꝛndum eft animæ ſane; 


2 cee V. 1. genres 
Tohani 14. 28: Lee ee. 9 di $5 dilig 

Da rige, quia ve Fare Mapei 

— 


— 


F 2 8 


is 


ir 


minis 4 
——— —_— 1 2 
plicare oft Majeſtati, nec jam in gde ambulas, fed in pcie a: cot d | 
 regvas-. Abſit ut imurünuta exinanita tua illa tam 
ä ipſum chaci- | 7 


. 


& in ſpiritualibus(6 quid noſtra in bis eriguitas per be- 17 


P W | 


—— — 
Et dee odd charitatis ing». 


erm besen par 
omnibus que per eum nobis beneficia peavenere ; & non 
— ra 2 de . 
traaſijt ad atem. Itaq; & pi- 
— , & piu i -- 
—ů n vtvit t 


Saw Viſat eſt cui in mers. © ihe a f iy Sent 5 


ie utilitatis propria conſideratio exultan- 
—— & mach, quod tam potens ſuos | 
Curiam, tam fidelis pracciſcrit ad- 4 


patronus id ceœleſtem 

rocatus: cujus & ferv entiſſima charitus obliviſci nequeat 

fliorum, & probata De- 'vy 
pete minus ing al pr * 4 | 


tas u md e, imò & mort 
non erat immemor veſtri, 


mendans Deo; & noſtrem quoque qnngen gion a | 
humilitate exorans, ut veſtri — a 


ſus manſuetudine & humilitate 
duximus ſcribere vobis;ur ſciatis nos, 


liviſceremur in finem. 
Unde & dig 


ti! metita un quam potuetit) & in cor- # 


eee fore opportunitas præberetur) o- } 


muem vobis conſolariogem 1 tort devotione 


# cognatio. 


vos tanc 


xcupletare theſauro. Nec 


morte 1 hoc nobis co atum eſt teſtamentum. 
m, ſicut nos hujus tanti patris gratii univerſos 
ranquam germanos fratres totis amplectimur viſceri- 
bus charitatis; fic & de vobis nos ĩdem ſentire, ſpiritualis 
ipſa * cognitio perſuadet. — 
Hortamur autem vos, fratres, ut beati hujus patris no- 


tri ſemper curetis ſectari — ſtudioſid s, quo vo- 


bis certiùs ſana ejus converſatio diuturnis experimen- 
tis innotuit . In hoc enim veros vos ejus filios eſſe pro- 
. ones — inſtituta ſervetis: & ut in es vi- 

iſtis, & audiſtis ab eo, quemadmodum vos oporteat am- 
bulare, ſic ambuletis, & abundetis magis. Siquidem glori 
patris, ſapientia filiorum. Nam & ũoſtram non mediocri- 
ter excutere deſidtam, & reverentiam incutere ccepit præ- 
ſens nobis tantæ perfeRionis exemplar . Atq; utinam fic 


el. 3-45 nos poſt ſe trahat, ut pertrahit in tam recenti virtutum e- 


jus odore avidiùs alacriuſq; currentes . Orantem pro no- 
bis naiverſirarem veſtram Chriftu cultodiar. 


EPIST. XLVI; 


 EPISTOLA XLVL.. 


Avz1ant IIII. Pontifici Romati, 
ad Henricum IT. Anglorum 
Regem. 


. Adrian Epiſcopus fir uus ſer worum Dei el. A. C. 1155. 


rifſimo in (1 wife = —— eAugle- _ 
run Reps, cm 0 


BAReP AVDABILITER & ſatis fructuoſe de 
F dlorioſo nomine propagando in terris, & æter- 
1- 2 y — pr æmio cumulando in ceelis, tua 
A Magnificentia cogitat: dumad dilatandos Ec- 
eleſiæ terminos,ad declar indoctis & rudibus popu- 
lis Chriſtianæ fidei veritatem, & vitiorum plantaria de a- 
gro Dominico extirpanda, ficut Catholicus Princeps in- 
tendis;& ad id convenientins exequendum, conſilium A- 
poſtolicæ Sedis exigis & favorem. In quo facto, quanto 
iori f jori diſcreni tanto in eo 

ino) conſidimus 


leant attingere ; qua de 


— fd ile 
las, Sol juſtitiz ¶ brit illuxit, & quz documenta 
fidet Chriſtianz ceperunt, ad jus beati Petri & ſacroſanctæ 
Nu Eccleliz (quod tua etiam Nobilitas recognoſcit ) 
non et dubium pertinere . Vnde tanto in eis libentids 
plantxtionem fidelem, Wr 

03 quanto 


—— 


1 
habet Sceu- 


2 —— 
— 2 —— & jura Ecclefiarum 
illius terræ illibata & integra conſetvare. Hee 
Nos icaq; pium & ile defiderium — 
yore congruo proſequentes . & petitiom tux 2 
i — —25cu > Jura Ing 
dilatandis Eccleſiæ terminis, pro vitiorum reſtri 
Lew decurſu, pro corrigendis moribus & virtutibus in- 
— — 181084 ento) Inſulam il- 


E PEST. LLVII 


"EPISTOLA XLVIL 


At ELANDA1 111 N Pustiſa Roma- 
| ni, ad eundem. 


wobis indulte (al vi beato Perro t facrofanctæ Rewaxe 


ENIST: XLY111. 


AC, 1172. 


—U— — w@e 
_ "7 4 -- BY 
oO or ks :»- == 


— 2 
5 Rr 


ee, SS 


—— — 
— 1 


* 
_ 


A CG: 1179, 


EPISFOLA XLVIIL 
EIVSDEM Hlexondri, ad Laurentinn 
" Hlexaadey Epiſcopes ſerves ſerver D 
eee 
Miete 240 Ley cane 


tones, quæ- 
jalts & 


cunq; bona 
canonice poffider, 


ma tibi, tuiſq; ſucceſſoribus,& illibata permaneant. len- 
dalenſis, Dress, Feruenſs, Lechlinenſis, & Oſragenſi Epi- 
a ſcopatus, 


rennen 


rr 


- Hiternioun Sylage. 


e ſicut tibi luntMetroporico:jure duet as 
tuiſq; ſucceſſoribus auctotitate Apoſtolici confirmamus. 


Adjicicntes quog; ſtatuimu, ut cathedrales Eccleſiæ pra- 
Gorum Epiſcopatuum, cum omnibus bonis & poſſcilie- 


ut, vel in 


— — 

5 1 lucce lot Ni- 
hilominùs couſu mamus: vigelicer — — cum omnibus 
ſuis, Ser cum omnibus pertinentijs ſuis intùs & extia, 
Finng/as cum omnibus pertinentijs ſuis, (!s4indo/cam 
cum omnibus pertinentizs ſuis, Tb cum omnibus 


1 —— — 
— dedietatem de 7 5gues cum l Tee ville, 


„Talanb nanepbſcop, Driewind, Balen- 
charam, Tir dran, Bale wroolef, Bale mochain, Bale macs 
»fs,: Parochiales autem Eccleſias, ſcili- 
2 ae 2 8 ſanctæ Werbrrge, — 
aricy ih inſuli, cum omnibus carum pertinentijs; Inſu- 
lam filiorum quondata Neſſav, ̃ — cum i 
cijs earum, & cateras Eccleſias tua dicecefis, cum decimi 
& alijs carumpertinentiJss, r (2 17/054 ge 
Dece ergo , ut nulli omnind heminum fas fir 
prxfatam Ecclefam temere pertuibare, aut cjus poſſeſſio- 
"eq anferreyalablacas rerinere, miguers, Nx 
eee, 100 


veteran Fpiſtelarum 


C. 4.1190. 


rum , pto quorum gubernatione ac ſuſtentatione conceſſa 
ſunt, uibus omnimodis profutura: falv4 ſedis Apotolicz 
auctoritate . Si qua igitur in futurum Ecclefiaftica ſecala. 
rifve perſona kanc noſttæ Conſtiturioms . ſciens, 
contra eam temerè venite temptaverit, ſecundò terti6ve 
commonita , niſi reatum ſiuim digna ſatiſfactione corre- 
xerit; poteſtatis honoriſq; ſui dignttate careat, reamq; ſe 
divino jndicio exiſtere de perpetrat4 iniquitate cogno- 
ſcat, & à ſacratiſſimo corpore ac ſanguine Dei & Domini 
redemptorĩs noſtri /eſ@ Chriftt aliens fiat, atq; in extremo 
examine divinæ ultioni ſubjaceat. Cunctis autem eidem 
loco ſua jura ſervantibus ſit pax Domini noſtri J% Chri- 
— —— hic fructum bonæ actionis percipiant, & a- 
pud diſtrictum Iudicem præmia æternæ pacis inveniant. 
Amen. Datum Laterani, per manum. Alberti ſanctæ Ro- 
manz Eccleſiæ preſbyteri Cardinalis & Cancellatij, XII. 
Kal. Maij. Indictione XII. Incarnationis Dominicz anno 
MCLXXVIIII. Pontificatus vero Domini Alea 
1 Papz II I. anno XX. N , 


EPISTOLAXLIX. 


G1RALD1 Barrij Cambrenſis, ad : 
Guiliebnum Verum Hereforden, 


A De Mindbiltus Hibernzz,” 5 
CIO certa prodeſt, varia delectat. Si er- 
JN gb legends proficere queris : Prichd conti- 
1 {ZY| nefitiam: operiy cum diligenti{ ſeriat im 
bf BS) tranſcurras;quetenity'& materiz tendr, & tra- 
ES hab modus, & rerum coberrentia cunRa 


— 


— — — 

patt ſcat. s verd — volumine delectari vo- 
lucris; —— In prima di ſtinctione: 
deavibus carumq; naturis, & defectibus. De feris. De ver- 

mibus. De 8 Occidentis & Ocientis ; uſq; 

— — — — 

cum ote muliere t Ain ters 
gocriſtatg. De ſemibove viro ſemiviroq; bove. De vacca 

ccruind. De hirco ad mulierem accedente, & leone mulic- 
rem adamante · De mirandis SanRorum refugijs. De ſaltu 
Salmonis, modo ſaliendi . De libro miraculoſtconſcri- 
pto,& libri compoſitioue , De vit Brendani · In rerrid 
diſtinctione: de gentis Hebernice natura, moribus & cultu. 
Deg ejuſdem in muſicis inſtrumentis peritiã income 
De commodis artis Maſicz . In calce vei d ejuſ- 
dem diſtinionis; De victorijs Ang lorum Regis Hemrics 


II. —— ＋ m Operis. Notulas quo- 
notabiles tam ſententias quam ſermo- 


des ves periocad poſui ; ad quz perfacile tota [eQoris acies 
„ Pra — autem titulis, meo judicio, de 
is inſtrumentis & arte Muſica tractatus, pro ſui ca- 


_— quanto ibide m & matoria inuſtatior, & 
elegant i or inveniur.t. 5 


EPISTOLA L. 


EIVSDEM . 
| tien, Faticinum Pro quiz a 
ab C N py Pioneer un 15:97 


301 Pp3 oni AM 


— 


Vauerun Fyſſelarun S 


— tc. 
4. At <a 


mg 


vou in prioribus libris Aci wan 
Q . ticinia tam Caledony © quim :eAmbroſy locis 
WA) comoetentibus,prout res exigebat, inſettimus; 
eee vero dudum nondum C4- 
led Britannicam exaths barbaric in, uſque ad hæc no- 
ſtra tempora latuit parùm agnitus: noſtez videbatur inter- 
eſſe diligentiæ, tam ipſum ab antiquis & occultis ſeruta- 
bund3 inquiſitione latebris, ut ech eluceſcat, in com- 
— ES ab ignorantiz ——— in lucem tranſ- 
quam tranflatum enti volumini coapta- 

re. Non indecens enim, n — were videri deber, & 
id unde authoritatem & præſcientiam nec non & Vatici» 
nale nomen ſortitur Hiſtoria, id ipfiſtatim Hiſtoriz con- 
tinuetur: & ut ca qu carptim & varie; prout ordo trafta- 
tus exigebat, diſperſa per opus reperiuntur, ea in ejuſdem 
operis continentia, oo quo prolata ſunt ordine; loo com · 
petenti Lector valeat invenire. plurimi tamen qum Vati- 


cinalis, quiſquis fuerit & . , varie 
devromple diſperſe — hon 
dicti cauſa veldicendorum materia s conjungends 
popoſcerat, ad majorem evidentiam ordinata eoa- 
nexit. Nec indignetur inſpector, nec in calumniam 
rumpat leQor delicatus, fi ab hiſtoriã tanquam ad fabulas 
converti videar. Non enim fabuloſa ſunt omnia, qu fal- 
Firaris imaginem tenenr;ficut nec veriſimilia cunfta ſtatim 
pro veris ſuſcipĩienda. 

Erat itaque {/edony Silveftrit ſolim haftenus fanu 
— — ere ck - ü 


ties audieram : tanto propenſius in hoc du- 


F Ty & Frincivi vlaci * 
ee fo £0 eee Tam, i 


14 | 1H * * 


Pocra: Principhhus ws = lam 
. a 1 


rincipari. Illud enim fortumæ, ihud vir 


I 


om lexuione fn enti regio mandat 
im2 quidam Fenadotie — A . 
— ., quæ Leni vocatur, in veneratio — 
dam ab antiquo repoſitum, opetam adhibens & impen- 
. 2 deſiderazurnque dend non Halque la- 
clicui. . 

Functus igitur interpretis oſticio, peritis quogyIingue 


Britannicæ 2 mecum quantum 
tum permiſir div erꝶtas, 2 fer 


tentias autem in ſingulis fideliter expreſii. Sed quoniam 

frm ad fic Sl 1 iſtis Bardot — 1 
erans multa de ſuis tanquam ca veris adjccit: 

cunctis moderni ſermonis — — 

quaſi — ———— — 

antiqui rudis & plana 


tem allexit. Ce kn Giga Operas © Vine — 
cinali hiſtoriæ Vaticiniorum librum non inc 5 


annectens, Barbarz linguæ tenebras Latini luce 

— + ommoda — 
ris inviderem. ica namque c peccem ; ſi 
vel hac ſtudia in differam, vel negtig! 


. 


—.— ECT * 


"Train e 1 


eee 
Ss Var it 
niori confilto retipug expec 
- Er An 


1 ee PER quam in lu- 
Prepropert panter & pericu- 


ECW N 


1 r AYES. n 
HS Fs, 


r OFESSIONES. 
Oftomanuoram in Hi 
is, — e 
tempore, Cantuatienſibus 
Archiepiſcopis ftr. 


AC: rg» 2 PROFESSIO, 
1. Paier eee 


a  Patrinige, ad negendam 
n6w metropolem Hibernie ele dus antiſtes, tibi ( reveren- 
ban e 47 de 


— Fg — 
I I Archycpilcape) 1 


tam-porrigo : ineq; tibi tuĩſq; ſucce 


que ad Chriſtianam — — ——— 
113147. * & 


rum eſſe promjtto. 


*. A1 


3. SAMUEL1S, 1% bebte Ke 
Es O Sammel, ad regimen Eccleſiæ Dablinenſſs quæ ſi- 
ta eſt in HibernigelcQus, & a te(reverende pater Au- 


ſelme, ſanctæ Cantuarienſss * N cope, & to- 
tius Bruaunia Primas) antiſtes c = drier tibi & o- 


mnibus ſucceſſoribus tuis Canonĩcam obedientiam me 
per omnia ſervaturum promitto. 


4 Mar cx Epiſcops FF ateferdie. 
eee &ate 


e primas) antiſtes 


promitto. 
5- GREGORI) — 


Es 71 regimen Dublizexffr Eccleſiæ quz 
nn ate (reverende — 


& 
IRE 
omnibus 


A-C,109% 


A. C. 1056. 


tuis Canoni- 


4. C. 1113. 


 Profe en. x 


EC. A., 


— ck iſcope, & 
Tris Primat) antiſtes —— 

I rr 

nme. 


6. rie Lee / Eiſepi 


o rau, ad regimen Ecclefiz Limbris 
Exe K Soap T heebalde fanftz ( am- 


b mere ſuccedentibus, debi- 
tam ſubjectionem & Canonicam — per omnia 
eee 


FPIXIS 


_— 


— * 


* (barta Zdgari. 121 


. 


— 


A De 4 x 1'Regis Anglorum Charta A. C 260 
de Oſwaldes⸗law. 
WI9GS LTITONANTIS Dei largifud elemen- 
ena -quieſt Rex regum & Dominus dominan- 
880 tium, Ego ge Anglorum * Baſileus, 0- B. er, hex, 
moiumq; regum infularum Occani quæ Britan» 
um circumjacent, cunctarumq; nationum qua infta eam 
luduntur, Imperator & Dominus; gratias ago iplt Deo 
mnipotenti, Regi meo; qui meum imperium ſic amplia- 
it & exaltavit ſuper regrum Patrum meorum. qui licet 
nonarc hiam tot ius Angliæ adepti ſunt, j tempore thel- 
mi, qui primus regum Anglorũ omnes nationes quæ Bri 
an incolunt ſibi armis ſubegit;nullus tamen eori ultra 
jus fines imperium ſuum dilatare aggreſſus eſt. Mihi au- 
m conceſſit propitia div initas, cum Angler imperio, 
mia regna inſularum Oceani cum ſuis ferociſſimis regi- 
i uſq; Nor ve pia, maximamq; partem Hibernie cum 
nobiliſſimã civitate Dubliniã, Anglorum regno ſubju- 
we: quos etiam omnes meis imperijs colla ſubdere, Dei 
te gratiã, coẽgi. 
Quapropter & ego Chr: gloriam & laudem in regno 
eo exaltare, & ejus ſervitium ampliſicare, devorus diſ- 
lui: & per meos fideles fautores , Denſlanum videlicèt 
chicpiſcopum, & eAthelwoldum ac :0/waldum Epiſco- 
(quos mihi Patres ſpirituales & Conſiliatores elegi) 
en ex parte, ſecundum quod diſpoſui, perfeci . xc. Et 
fi; ſupradictis meis cooperatoribus ſtrenue annitenti- 
5,jam XL. & VII. m ia cum Monachis & Sancti- 
onialibus conſtitui; & fi Chriff«« vitam mihi tam diu 
ceſſerit, uſq; ad qui ſunum remiſſionis nume- 
m meæ devotæ Deo — oblationem proten- 
re decrevi.Vnde nunc 5 Monafteriam , quod 
licusrevererdas nt — — ſede Epi- 
opali * Wiegreccaſtre, in honore San i g-aitricis 
= — & Tt > Maria © Waoenind 


122 


(arts gi. 


* Glocefiria, 


Dccccixii. Ididione VI IL regoi verb A 


1 516. gars Dux: - 


Marie amplificavit, & eliminatis Clericorum nænijs y 
ſpurcis laſcivizs, religioſis Dei ſervis Monachis,meo co; 
ſenſu & favore confultus,locavit;Ego ipſis Monaſticz R 
— viris Regali authoritate confirmo , & conſilio 
ipulatione Principum & Optimatum meorum cot 
boro & conligno. ita ut jam amplius non fit fas neg; j 
Clericis reclamandi quicquam inde; quippe qui magise 
legerunt, cum ſui ordinis periculo & Eccleſiaſtici bene 
diſpendio, ſuis uxoribus adhzrere, quam Deo caſte & c 
nonice ſervire. Et ided cuncta quæ illi de Ecclefid pof 
derant, cum ipſã Eccleſia, five Eccleſiaſtica five ſecular 
tam mobilia quam immobilia , ipſis Dei ſervis Mon 
chis ab hac die perpetualiter Regiz muniticentiz jure d 
inceps poſſidenda trado & conſiguo, ita firmiter; u 
nulli Principum, nec etiam ulli Epiſcepo ſucceden 
fas ſitiant licitum quicquam inde ſubttahere aut per 
re, aut ab eorum poteſtate ſurripere, & in Clericorumj 
iterùm traducere, quamdiu fides Chriſtiana in Anglia pe 
duraverit. &c. | 
Facta ſunt haze anno Dominicæ Incarnation 


Anglorum Regis ſexto, in regia urbe quz ab ines 
* Sleawceayrhe nominatur;in Natali Domini, feſtiyi 
te Sanctonum Innocentium,feria quarts. 
Ego cad Bafileus Anglorum & Imperatot 
gum gent ium, cum contenſu & Principum & 
chiepiſcoporum meorum, hanc meam munifice 
tiam figno Crucis corroboro. | 
Ego e£ /fryth Regina conſenſi, & ſigno Crit 
Out, — — 2 i 1 
. o Dusftan, iepiſcopus Doroberne nſis b 
clefiz Chriſti, conſenti & ſublen pſi. 
Ego Ofcitel, Archiepiſcopus Eboracenſis Ecclebi 
conſenſi & ſubſcripſi. | 
Ego A ric Dux. Ego Bratinod Dux. Ego 4 


—_—_— 


„ 


4 


\ 


Des OY ODy 2 mi] mw 


VT al FR 1.8240 . 
EPISTOLARVM 
quz in hac e continentur, 
Recenſio. 


Siſt. 1. Gregorij 1. Romani Pontiſicis, ad Epiſco- 
pos Hibervie. . 
E X Gregory Regeſte, lib. 2. epiſt. 3 6, Indiltione 10. que 
anno ara noſtra Chriſtiane 592.refponder 
11. Ejuſdem Gregorij ad Quirinum, & cæteros in 
Hiberniã Epiſcopos. 

Ex Regeſf. lib. g. eit. di. Indiftione 4.( qua in annum 601, 
incurrit: ) licùs manuſcriptas Vaticanus Ibetiam bc legar, 
pro Hibernid. 

111. & Columbani Hiberni. 

De eo Trithemius, in libre de & criptoribus Ecelefpcafticns, 
Ex Hiberni4 venicns in Galliam & Germaniam , velut o- 
lim Druydum priaceps, cultus divini & cœnobia auxit & 
famulos. Cùm adhuc junior eſſet. magnum ſtudium litte- 
ris ſanctis impendit: adcd ut elegantiſtyloſcriplerit. In 
totum Plaltermm Commentariorum lib. 1. & quaſdam ad 
fratres Epiſtolas. Inter Epiſtolas verò hanc primume edidit 
D. CL. Melchior Haiminſfeldins Goldaſtus, cx vetuſtiſſi- 
mo codice Bibliathece monaſtery F. Galli; in quo, hoc titule 
Prenetats legebatur. INCIPIT EPISTULA S, 
COLU MB ANI eABBATIS. Jnanquam in ca 
nullum apparere cpiſtolici characteris vcſtigium, ren 4 
viro eruditiſſimo oft ob ſeruvatum: ſicut etiam, hinc ſermonis 
$4 49) exordium muruatum eſſe Homiliarum ad fratre: in 


Qg een 


I” 


—_— 


een ee. 


—ͤy— — — . 


ereme,que inter ou uſtini opera firuntar, c0/arcimat rem, 
Et inter ( am nfraluncsfes Homilie #111, 
1% ASto 72 * Bobienſr hale nur, hac ip ordine 


uintareperitar deſcrip, Y A 
— 51 Off man Nos vers, ex mut g 0 
ditionis ao rs „ haue fove f piſtalam fove Homiliam ali. 
quante cmentationss biorxhilhuimus | 


1117. Ejuſdem Columbani. 

Ex duebua antiquis Billiotheca  Sangallenſis monaſteri 
exemplaribu edidit Goldaft us quarum un 6roavuuen, al. 
terum auttoris nomen prefercbat. Verum cr ilium &. me 

4 ſor ques a docuiſimo Rpiſcopo Kilmorenſ D. Gui- 
liclms Bedello eſt animadverſam; rhythmu oratlonem tom 


* Tones abbas, continers, Vt inter ea qua ad canendum digna Co/nmba- 
in Vita s. Co. nu edids{ſe ſcribit a Jonas & b Sigehertng ti has nume- 


randa fuctit epiftola. Verſus enins ſu nt pariſyllabi ones, me- 
5 — e quuntimti 
ratioue protſurnegleltã, quarnordecinay/[abarus FACT 4 
fundioſe eff vbſervarn, Unde ſingulie per sixug dcr, 
paucala quadam 4 nobis ſunt leviter immutata , & tres quoꝗ 
ti verſiculi, quibus nullus alius ſimili rhy tb drfoncn: 
rel pᷣaudere deprebendobatur. nempꝭ peſt diſtic ben 130. 
Pulchritudo hominum ſeneſoens delabitur. 
23um, Vbi laudes Domini nulla vox retinet. vr po- 
rims (ut & ſenſi e numeri ſyllabarum rati» yeſtwlar) nulla 
vox non reciner. X 
& poſt 25m, In qui malè reſonans, nulla vox audita eſt. 
Heujus generis verſus, inter Boni ſacij CMoguntins epiſtolas, 
e es cemuntur, olto ſyllabarum numero conftantes : de 
nib (in epiſto/2 653 ad Alubelmum) im , Hail 
+, Huic noſtre parvitatis Epi ſtolæ trina cantati 


modulaminis carmina, binis generibus digeſts ſubdi- 
dimus. & e. quorum tertium non pedum menſurt᷑ elu- 
cubratum , ſed octonis ſyllabis in uno quolibet verſu 


compoſitis ( unã cademque litterã comparibus lines- 
rum 


* 


— 


123 


Dee Revenſa, __ 


rum tramitibus aprars ) curſim calamo perarante cara- 


xatum tibi iſime * ſator , tfanſmittens dicavi. Pau ut in. 


Simplicibus ver 4 biſee rhythms ſucceſſerunt dewiew verſus 
gut ( ab inventoris ut putatur nomine] Leonini ſunt dit; ex 
rhythmo pæiter & metro conſtantes: mepore, in quibus tum 
fimibiter cadentiam, tim quantitat is ſyllabarum ratio oft ha- 
bim. Cnjns geners inter primes quiextant, Guilielmi Picta- 
vienlis 11s fant,quos ad Epiſtelam 2 gan ſans: produtturi. 


V. Ejuſdem Columbani ad Hunaldum. 

Acroſtichia atrinſ4, nomen compleitens, 4 Geldaſfto im 
eſt edita, ſed à ſubſequente E * diva ſa, quam ille ad Se- 
thum 3 criptum fuiſſe putavit ; fretus authori tate 
MStiSangallenſir,in quo primus verſus ita legebatur. 

Suſcipe, Sethe, libens & perlege mente ſerenl. 
Nos verb inſcriptionem alteram , quam in prima hujas Chi- 
fla editione ex ſuis codicibua expreſſir Georgins Fabricius, 
vel co nomine retinendam cenſurmus ; quod nen tam ad ;þam 
OO ad ſequens Carmen, illa lognatitatis cæ- 
euſatio _ videat wr: * 
veniam dictis, fuimus fortaſſè loquaces. 
VI. Ejuidem Columbani ad Fedolium. 


Ex MSS.Bibliothees monaftiry S. Galli, ams 1604. 4 
MW. Goldaſto Har. Canifie ita. Ver ſibus autem bi- 
pedalibus Adonicis eff conſeripta: el inis [yllabarnm ocra- 
fone omni diligenter evitats, ut Carmen eſſet conflanter ti- 
TaoiMaCa, 609,ad cantum magis apte convenivet, Annexi 
ſurr & Hexamerri ſex: in quorum antepenultimo atatem ſu- 
am author ita indicat. | 

Nunc ad Olympiadis ter ſenz venimus annos, 
vel pluraliner potius, Olympiadum ter ſernm.. Os. 
pſerit Culumbanys annum agen vel LXX11, ſi quatuor, vel 
XC. j quinq' e annorwn fpatio ( Laiinorum quoruniat mo- 
18) Ohympiadieam period de finrarmac. 


Qq 2 F1L 


Aldhelmi)e- 


à in (ipſius 


II. Laurentij Dorobernenſis archiepiſcopi, ad 
Scotos Hiberniz incolas. 

Deſumttum eſt hoc Epiftole bujus princitium ex Bedæ 
Haba Beck fatics libro 2. cap. 4. abi & relique parts, 
gue def der ate a gumentum ita enarratum in venitur. Las- 
rentins non ſo um novæ, quæ de Anglis erat collecta, Ec- 
cleſiæ curam gerebat; ſed & veterum Britanniæ incola- 
rum, nec non & Scotorum, qui Hiberniam inſulam gritan- 
niæ proximam incolunt, populis paſtoralem impendere 
ſallicitudinem curabat. Siquidem ubi Scotorum in ptæ- 
fat ipſorum patriã, quomodo & Britonum in ipſã Britan- 
nid, vitam ac profeſsionem minds Ecele ſiaſticam in mul- 
tis eſſe cognovit ; maxime quod Paſchæ ſolennitatem 
non ſuo tempore celebrarent , ſed à decimquarti Luna 
wque ad viceſimam Dominicz Reſurrectionis diem ob- 
ſervandum eſſe putarent: ſcripſit cum Coepiſcopis ſuis 
exhortatoriam ad eos Epiſtolam; obſectans eos & conte- 
ſtans, unitatem pacis & Catholicz obſervationis cum ci 
quz toto orbe diffuſa eſt Eccleſiꝭ Chriſti tenere, De eodem 
etiam Lanrentiojn Vita cus a Gotcelins Bertinians deſcri- 
pra, bec pertexitur narratio. Fam ejus tranſvolante ma- 
ria, quia lux in candelabro & civitas in monte nequit ab- 
ſcondi; ſanctus Terenanus archipontifex Hiberniz ad e- 
um tranſijt, vir tantæ ſanctitatis, ut tres mortuos ſuſciraſſe 
perhibeatur. Qui audiens beatum Laurentium de Paſchæ 
obſervatione alijſque Apoſtolicis inſtitutionibus mutuo 
conventu diſſ m, dedit manus veritati ; ſuoſque di- 
ſcipulos ( indignantes quod tam divinus vir tali advenz 
ſubjaceret) ad veritatis ſineam, ſuo excmplo, cum ſus gen- 
te correxit. vel potiꝭ t (ut Johannes Tinmuthenſis , ef cia. 

#xſcripter Johannes Capgravius, rem narrat) ſuam gentem in 
poſterum corrigere ſatagebat. 
VIII. S. Liv ini Epiſcopi & Martyris, ad Florber- 
tum Abbatem monaſterij S. Bavonis. 


Dees Chriſtianns Maſaus (amerecenſs — | 


1 


* —— th. — — 


annum Chriſti 633. & Liv inus natione Scotus, 

3 ihic ment; uno. De. 
diſcipulis, 1 6. Iulij, Indict. 6. t illic menſe uno. De- 
trad bien prexdicavit Chriſtum , multos 
convertit. Quidam vero induratt occ iderunt cum, 12. 
Novembris ejuſdem anni. homes Balaus ( nentiquim 
vero uti Dempſterss putavit, ipſe Maſſenr) Hibernian, yl 
veſtrem Scotlam ( ve Mantanam Albanian ) per per 
interpretatur. De hoc vers Livini ſcripts ſubjicit. K taphi - 
um Allowini Bavonis Auſtraſiorum ducum bevedis qui 
illum Gandavi per annum unum (vel jaæta Mafſawm, bi- 
ennium pott) morte præceſſerat, Latinè & Jo edidit. 
de quo eti am Molanus, in Natalibus Santtorum Belgy, ad 
diem 1.0 oby, Florberto abbati in ſancti Bavonis memo- 
rium elegiacum carmen tranſmiſit. Hos autem F. Livins 
Elegoriex Alto (or[entonchano ab Heribert Roſweydo de- 
ſeriptor,communicavit mihi D. Rothass, patriarum antiqui- 
tat um indagator — Frogs dus diſfticha poſtre- 
ma 41 E piftele epilogum referenda ſunt, non ad interjeltum 
Fhirapbinm S. Bavenis. 


Egpiſtalaum Recenſis. 


libre 13.44 
Archiep 


. Romani Cleri,ad Clerum Hibernicum. 


Aus briſti DCXXX 1X, ſede Roman per mortem 
Severin; Pontificus vac ante, ſcripte ſunt iſta littere . De qui- 
bu, e conſimilibus alys ante quinq uemmum ad coſdem Hiber- 
nor ab Honorio Papa miſfis ita ſcribit Beda lib. 2. Hiſtor, Ec- 
olefieſt. cap. 19. Miſit Papa Honorius litteras genti Sco- 
torum , quos in obſervatione ſancti Paſchæ errifle com- 
pererat. ſolerter ex hortans, ne paucitatem ſuam in extre- 
mis tertæ finibus conſtitutam, ſapientiorem antiquis ſi- 
ve modernis, quæ per orbem erant, Chriſti Eccleſijs æſti- 
marent ; ne ve contra Paſchales computos& decreta ſyno- 
daliam totius orbis Poatificum aliud Paſcha celebra- 
rent. Sed & Iohannes , qui ſucceſſori ejuſdem Honorij 
Severino ſucceſſit, cùm eſſet electus in Pontifica- 
tum, pro eodem errore corrigendolitteras eis magnl au- 

Qq3 toritate 


Epiſtlarum Recenſ. 


toritate atq; eruditione plenas direxit: evidenter aſtru- 
ens, quia Dominicum Paſche diem 2quintadecimi lun 
uſq; ad viceſimam primam lunam ( quod in Niczn2 ſy- 
nodo probatum eſt Joportet inquiri . Nec non & pro Pe- 
lagianã hæreſi (quam apud eos reviviſcere didicerat) ca- 
vendã ac repellendũ, in eidem illos epiſtolã admonere cu- 
ravit. Deinde Epiſtolam haue ad jungit : ſed que de rat ionc 
Paſchalis obſervantiz in e4 ſunt expoſica prater mittit. Quod 
& in ſuperioribus Laurentij Cantuarien ſis ad Hibernos lite 
ris, & in alys Vitaliani Romani Pontificis ad Oſwinm Nor- 
danhambrorum regem ( quas penultimo 3. libri capitiinſervit ) 
ab es factum videmus. qui poſteriorum illarum de ft tus ex an- 
tiquiſſimis fortaſie Whitbienſi: canoby [chedis aliqus modo 
ſappleri poterit; in quibus, træſi xo tit ulo Vitalini ( Vitaliani 
haud dubit) Papæ Vrbis Rome, ſabjectum reppers . Nun- 
75 > way enim celebrars deb emma I ſanctũ Paſcha, niſi ſecun- 
» dim Apoſtolicam & Catholicam fidem ut in toto 01be 
y celebratur à Chriſtianã plebe; id eſt, ſecundum Apoſtoli- 
„ cam regulam CC CX VII IL ſanctorum patrum, ac Com- 
„ putum ſancti Cyrilli & Dionyſij. Nam in toto terrarum 
„ orbe ſic Chriſti una columba, hoceſt, Eccleſia immaculata, 
» ſanctum Paſchz reſurrectionis diem celebrat. Nam vi- 
,, toris ſedes Apoſtolica non adprobavit regulam Paſchæ: 
» ided nec ſequitur diſpoſitionem ejus pro Paſcha. 


X. S. Galli Hiberni, ad Deſiderium Cadurcenſem 
Epiſcopum. 

„ Scotia quondam bruta, nunc in Chriſto prudentiſſima, 
„ nobis lumen noſtrum primitivum deſtinavit Kilianum, 
„ Burgundis Columbanum, Alamannis Gallum: yguit E gil- 
wardus,Praloga in Vitam S. Jurc hardi. & Georg. Wicelias, 
„ in Vita Kilian: Ex Hiberniũ, hoc eſt Scotus natus; ſicut 
» Columbanus quaq; & Gallus. 4 Cal noſtro, Urbi Mo- 
n iſterium Fdancti Galli in Helvetia nomen accepit. Ejus Vi- 
ta a Walafrido Simba Abbate Augienſs eſt deſcripta, Ga 
HMelch.Goldaſto annotationibus illuſtratazin quibus,ex vetere 
7  quodan 


"2 6A 0 o £5 ©M=e 


= &, *. 4 4 > 


., 


= £6 _ wo wp KK 4.0 7 - 


quedans codioe , iſta ad mareroum Salli gemu pertinentia pro- 
dacanter , Fertur, prout à quodam tibemico ore accepi, 

dd mater S. Galli Regina fuerit ex Vngarii, & genuit 
cum viro XXI. filios & II I. filias. Requieſcit ejus ſa- 
crum corpus in oppido Fermalin, in monaſterio S. Benedi- 
cti, ſito in quodam monte, habente ad latera montis tor- 
rentes duos: unus vocatur Pwr alius Lis appellatur. Super 
eodem monte ſitum eſt oppidum prætatum in Hibernia. 
Hac vero Galli Epiſtola, inter ali ad Deſiderinm datas, ab 
Henr.Caniſiotomo 5. Antique Lectianu, & Marquardo Fre- 
hero in Corpore Francice hiſtoriæ ſcript rum eſt edits. 


X 7. Cummiani Hiberni,ad Segienum Huenſem ab- 
batem,de Controverſia Paſchali. 


E am ex veteribus Cottoniane Bibliotheoa mem , de- 
ſeripſs, hoc titulo pranoratis . Epiſtola Cummiani , directa 
Segicno Abbati, de Diſputatione Lunæ. que queders Segie- 
nus non alius ſuiſſe videtur, quam Segenus ſve Segianus is 
(variant enins ibi in nominie deſcriptioue exemplaria ) cui 
in IA. Epiſtola enrypapy. facts eſt ment io; quemg, Huenſes 
S. Col inſalæ ab anno 6:2. uſ4, ad 65 . Abbatem exti- 
tiſſe,cx Aunalibus noſtris Ultonienſibus didicimus . Memixit 
ejuſdem & Beda libro 3. Hiſtoriaggapitis 5 (vel 4.mt antiquiſ- 
fimi codices M'SS diſtingaun ) witio ; & Adanmanss de . 
(olumba lib. I. cap. 3. 
X 11. Scoti cujuſdam anonymi, ad Aldhelmum 
Malmeſburienſem Abbatem. 
Alabelimu, cum eſſet adhue preſbyter, Abbas fait mo- 
naſterij quod Maildubi(vet Mailduſi ) urbem nuncupant: t 
in libro . Hiſtoria, capite 19. (vel ut in MA. 18.) con 
Beda. Eft autem monaſterium illud. vom in Scotiã (ut Trithe- 
D {eur Geſaornr © maledicents ſong Dewpfe 
ru, ariolati ſunt )ſed is Anglid peſirune; a4, olim Maildulfeſ- 


burch hedie Mailmeſburiæ nomine norsſſinnuem . Aus in loco Ecdeſiaftepag) 
Aldhelnns 4 primo ævo —— — tyrocinio ru- 7 
dimentorum, liberalibus literarum 


ij eruditus, & in 
gremio 


— 


— 


eee, Recenſi. | 


mio ſanctæ matris Ecclefiz nutritus, vitam duxit 1 . 
abet in f Charta, 8. Kalend. Septembr.anno Dem. 675. da, 
Leutherius Occidentalium Saxonum epiſcupus; a quo prima 
caweby illins Abbas cunſtitut us off ipſe A lahelmus. Mga e- 
nim ria. Ingelborne, poſtea Malduburi & Maldu 
women babers capit 4b Aldbelmi mag:troMaildulpho Sco- 
to-Hiberno, viro ſummz cruditione & ſingulari vitz ſan · 
ctitate⸗ in Wiltoniz deſcriptione docet Guili- 
elmuas ( u . Cui &ꝙ Gulichms Malmeſburienſps adjici- 
mus teſtimonium, in Ala belmi V it4 ano 1105 b eo cr. 
Cim jam majuſculus 4 Cantiã in Weſtſaxones remeiſſer; 
religionis habitum in Aeldunenſi accepit ceenobio, quod 
firum in civitate quz antiquo vocabulo Mea/debers,nunc 
Mealmeſberivocatur. Id quidam HMeldwm,qui alio nomi- 
ne vocatur Meildalf,natione Scotus, eruditione Philoſo. 
phus, profeſſione Monachus fecerat . Qui chm natali ſolo 
voluntariè carens illuc deveniſſet; nemoris amcenitate 
(quod tunc temporis in immenſum eo loci ſaccreverat ) 
captus, eremiticam vitam exercuit: deficientibuſq; necei- 
farijs, ſcholares in diſcipulatum accepit, ut ex eorum libe- 
ralitate tenuitatem victus corrigeret . Illi procedente 
tempore magiſtri ſequaces, ex ſcholaribus monachi e ffecti, 
in conventum non exiguum coaluere. Horum exemplo & 
conſortio Aldhelmus informatus ad ſtudium, liberales ar- 
tes plenitudini ſcientiæ adjecit. Vnde jam liquet, quid ills 
fbi velint Seoti noſtri verba in hac ad Ala belmam cpiſto la: 
„quòd a quodam ſancto viro de noſtro genere nutritus es. 
eAddit de Aldbelmo ibidem Guilielmus, Taceo decom- 
atriotis, qui certatim ad eum ſcripta ſua emittebant, ejus 
judicij cenſuram ſubitura . Prætereo Scotos, tum max imè 
doctos, qui idem feciſſe noſcuntur . Quorum aliquos non 
obſcuræ litcraturz nominare poſſum: maxime Artwilum, 
regis Scotiæ filium . Hic quicquid literariæ artis elabora- 
bat( quod non aded exile erat) Aldhelmi committebat ar- 
bitrio; ut perfecti ingenij lima eraderetur ſcabredo Sco- 
tica . V idendam igituy an non Artwilus five Artvillus i/le 
| 4 bor 


author bujas fuerit E piſtols ; cujus parters quiden huic ip 

ſeripto Malmeſburienfs inſeruitʒintegram vero und cum an- 
wex0 (armine( quod 4 quibuſdam Damuſb b al Claudiano 
tribuirur )ex Prewntnſir & Ingolffadienſss Bibliotheca MSS, 
inter Bonifacianas edidit Nicolaus Serarins.qui ctiam in No- 
% non almm bie Scotium atcipiendum «fe quam Hibetnum, 
rectl menus. 


11. Aldhelmi Mal meſburienſis abbatis, ad 


Eakfridum. . 


Ex quatuer anti qui ſi mis codicibus deſeripta: quorum pri- 
mam ſuppeditavit mbi nob iliſſimas Vomiras G nuilieimus 
Howard de Naworth ſecundum D. Röbertus Cottomus, ter- 


tiam Thomas Alam Oxonienſir, & tx Regia Biblioteca 
quarium amiciſimus Patricius Innins « Scripta oft autem 
Hilla ita impedito & implicate;ut non admod um mirari ſabeæ, 
eim G wilse Ini Mal moſburienſis temporibus tepertos ſuiſſe, 
ſvibus bujuſmodi Aldhetmi ſcript nauſcam pepererint: non 
attendentibus quod juxta mores gentium varientur modi 
diftaminum. 114 ile, de gritis Regum Angl-rum lib. . cap. 3. 
A dit con fi matiomem porrò ſabjicien :; Græcos involutè, 
Romanos circumſpectè, Gallos ſplendidè, Anglos pom- 
patice dictare ſolere. Porr Eahfridus ſive Æhfridus (EA 
tim Ang/o-Saxonum, AE Latinorum diphthongo reſpon det) 
ad quem, poſt ſex annos ſtndys in Hibernil impenſor, miſſa «(b 
bec Epiſtola, nos alius eſſe vi letur quam Eadfridus (ab alys 
Eatferd. à quib»/dam etiam Egfridus diltus cui Beda Vita 
(nthberti ſilurã eratione a ſe deſcriptam dicavit;quemg, Ead- 
berto anno Dem. G8. in Lindiſfarnenft epiſcopatn ſucce ſſiſſe, 
ex Dunelmenſis Eccleſie Hiſtoria 4 T urgoto conſerijtd , G- 
Flirenty Wigornienſs; A unalib us, inte ligimus . eAvtequin 
verò ille Epiſcapatum eit adeptas, Epiſtolam hare ſer iptam f- 
. #fſe liques lic t in Regis MS, titulum hunc pra ſi xu m haßcat. 
Incipit Epiſtola Aldhelmi Epiſcopi . Veràm, cùm poſt an- 
mus 698 . ad Schirchurnen/em Epiſcopatum eAlale/mun 
Provylinm faiſſe couſtet: nos | * Malmeſburienſis Abba- 
5 r 


tie 


Ppiſtolarum Recenſis. 


* apud Tuſeb. 
lid 92 Hiftor, 

Eecleſiaſt cap. 
19.20. & Hig- 
ronymum, de 

ſcripter Eccle- 
gal. in Iran 


tis ae lationem retinere maluimut. 


III. Adamnani Huenſis monaſterij Abbatis. 


De Adamnano plaribm agit Beda, libro g. Hiſtor, Eecle. 
fat. ap. 16. & Ceolfrians Abbas in Epiſtols ad Naitauum 
Pi dtorum re gem, ibid. cap. 22, indeg,, Matthews Florileg wa; 
Anno gratiæ D CCI. floruit vir bonus & literatus Ada- 
mnanuis preſbyter & Abbas monachorum qui erant in in- 
ſulã Hii . Hic miſſus ad Aldfridum regem grat ia legatio- 
nis, cm videret ritus Eccleſiaſticæ inſtitutionis & obſer- 
vantiæ feſti Paſchalis, continud trahitur ad conſenſum. 

ui cam domum redijfſer,curavit ſuos, qui erant in inſuli 
Hit, ad callem perducere veritatis, nec valuit:naviganſq; in 
Hiberniam, penè omnes ad legitimum Paſchz tempus ob- 
ſervandum induxit . Scripſit idem vir Domini librum de 
loco Dominicæ nativitatis, paſſionis & aſcenſionis: ſitum- 
que Terræ ſanctæ mirabiliter deſcripfit . Eduus eff bis li. 
ber Ingolftaty anno 1619. 4 lacobo Gretſerse tituls Adaman- 
ni Scotohiberni:ibidemg, anno 1604.45 Henr.Canifio, (tome 
5- Antique /eFionis) libri ejuſdem tres d- $.Columbi. cxjas o. 
peris Froh gum paulo correttiorem ex MS. nofire hie damm: 
addito etiam, ex alis Cottoniane Bibliotheca codice, Epil. 
hatenus medits: ung . djur atione quã nenſſcripteres 3. 
teſtatar anther, * jrenes in libro xte cyd\oxd\os & Emſeby 
in Chroxico exemplum nat ata. 


TJ. Bonifacij Moguntini archiepiſcopi,ad Zacha- 
riam Romanum Poatificem;de cauſa Adelberti 
Galli & Clementis Scoti. 

Inferta eſt Ad Remang fe, auno 745. habite:in qud 
conti Clementem Serum buju/me li lata eff ſrutentia. Cle- 
mens, qui per ſuam ſtultitiam ſanctorum Patrum ſtatuta 
reſpuit, vel omnia Synodalia acta; inferens etiam Chri- 
ſtianis Iudaiſmum, dum prædicat fratris defuncti accipe- 


te uxorem: inſuper & Dominum leſum Chriſtum deſcen- 


dentem ad inferos, omnes pios & impios exinde predi- 
cet 


| Fpiſtolarum Recenſio. 


cat abſtraxiſſe: > omni ſit ſacerdotali officio nudatus, & 
anathematis v inculo obligatus,pariterq; Dei judicio con- 
demnatus, vel omnis qui ejus ſacrilegis conſenſerit præ- 
dicationibus.Yideantar de Adelberti & Clementis cad, 
Zachariz Romani Pontificu Refpon ſa, inter Bonifacy epiſt ola 
4 ere is edits, num. 138.139. & 144. 

XY 1. Zachariæ Romani Pontificis, ad Bonifaci- 
um Moguntinum; de cauſã V irgilij Hiberni & 

Sidonij. : | 
"A lacobe Merlins Colonia anne 15 30. cum Ifidors Mere 
catori/ Canon & Epiftolarum Pontificiarum Coll: tions 
mim oft edita: & deinde, tum in tomis ( onciliorum tun a- 
libi ſepines recaſa. De Virgilio & focys Thadaus, abba 


Scotor um Rariſ bons, ex Chronico fundationis Scotorum. 


M refert. Tempore eodem ( quo de Hibernia wenit Kilia- 
v cum duebur ſocijs ſuis Colomato & T otnane) venit ha- 
norabilis turma Sanctorum de Hiberniz, videlicèt S. Var» 

gilins Epiſcopus,cumalijs ſeptem Epiſcopis ſanctis, mul- 
tiſque alijs ſocijs: qui ptopoſuerunt Domini veſtigia ac 


terram corporeis oculis videre, ſolito* more re- Vid.fupr.e- 


Ty 


Patrum Scotorum. &. S. Virgilius Saltz. Pit. a. fag · 5. 


large Epiſcopus eſt factus. Cæteri ejus Coẽpiſcopi Salta- 
— in miniſterio operis Dei — — diem 
— eorum. —— — —— B. Lube 
apud Ilminſter glorioſis ibus intrepidus perman- 
ſu. Et B. Declaua⸗ — alijs duobus apud — du- 
oq; alij apud Rori beata offa ſua terrz commendaverunt, & 
S. Alto apud Altenminſter. Et ſic ſanctus grex beatorum 
virorum di viſim in diverſis locis regna cceleſtia ſunt a- 
depti. & Wignlens Handius , in Imvavienſinn fue Salif- 
bargenſfinm C piſcoporum Catalog, B. Virgilius , natione 
Hibern icus;ex nobili progenie ortus, a Stephano Pap4 & 
Pipino Rege Francorum ad adminiftrationem Epiſcopa- 
tus Iuvavienſis deſtinatus eſt:ſed a Rege per duos fere in- 
tegros annos, propter eximiam eruditionem & ſauctimo- 
* Rr 2 nlam 


— 


122 K Fbiſtolarum Recen ſio. 


niam vitæ, retentus eſtʒ poſteù vero honofiffice ad Ottilo- 

nem Botorum tùm temporis Ducem dimiſſus, ab eo Epi- 

ſcopatum accepit. Diſlimulat{ autem conſecratione, pe- 
dei feerm 18 duorum annorum ſpatio, * Pontificem ſecum habuit 
— r proprium Dobdan nomine, Gtæcum, qui ipſum ſecu: us e- 
— rat ex patriã. Is interim ipſius munere fungebatur. Poſtu, 
temde paid us. lantibus deinde ſubditis, Boijſq; Pontifieibus, conſecratus 
wine Dobda, eſt anno Chriſti 567. VII. Calendas Iul ii. Græco autem 
Lilli Magiſtro & Sacerdoti Dobdan tradidit Otilo ſedem 
— 2 4 Chiemenſem: ubi aperuit ille Scholam, & agmina diſcen- 

nquit, * . | - ary 

vita S. Virgilij elum quamplurima it. Mirarer vero ex Hibernia no- 
deſcripter,E- ſtrã hominem Grecum prodyſſe, niſi ſcirem in agro Midenſi 
berhardi Saliſ- apud Trimmenſes ædem ſacram extitiſſe, que Grace Eccleſiæ 
bn. yo E women ad hunc ſg, diem retiner. 


Vide etiam A- XY 11. Ejuſdem Zachariz ad Bonifacium; de alijs 


— — — n quæſtionibus à Virgilio & Sampſone Scoto 
wm epi- motis. 


copi,apud su- FHac un cum duabus epiſtelis pr ecedentibus, non ſolùm in 


num, tom. 2. 
dic 27. Martij, 


Bonifacianarum epiftolarum habet ur yolumine, ſed etiam ia 
Ronifacy Vita ab Othlowo deſcriptã, atꝗᷓ a Furie (tou. 3. die 
. Ii & Seratio ( lib. 3 yer. Moguntiac. ) publicata, Ana 
editiones, inter ſe, & cum Romans Pontificiarum Epiftolae 
rum edition contulines, Neg, hanc tamen epiſtolam, que lou- 
finſcula erat late pram hic deſcripſimus: (ed que ad Sampſo- 
nis & Virgilij cam pertinebant- inde excerpta ded im. 
Extat vita Virgili j neftri,Carinthiz Apoſteli,a quodam E- 
berhards Saliſburgenſis eps(copi diſcipulo liters ronfignata, 
#b Henr, Cansfio in Antique ledlionis tomis edita:; cuj us hoc 
iv. Beatiſſimus Virgilius in Hiberni2 inſula de nobi- 
ki ortus proſapiã, litterarum ſtudijs ita auimum applicavit, 
ut inter doctos lui temporis atq; Climatis., dodtiſſimus 
habcri potuiſſet Arg, inde nata eff hac, qua int er il um & 
FBonifacium interceſſit, de Antipodibus controverſia ; de qu 
vidends rerum Boicarum ſcriptores, Io. Aventis & AM. 
Velſerms, Bitterarum vere Virgil monumentin hodis wal 

low 


a  }, I. 4 _. e S tet ot iiwo©@#tc i 


i wa = Mc 


* Epiſtolermil Recenſio. | 


133 


lum | fapiveſt: loſſarium Sorts exveperts, 4 Guldefto, in No: 
Hi ad Columbannis ¶ pag. 83. 152. 0 155.) cim um. . 


XY 111. Albini Magiſtri, ad Colcum lectorem in 

| Scotia, * / 

Pars hajus epiſtele & Guiliclms Malte, fibro x de + 

Gets Dae ds gages e Canton | 

duobus ant iquiſſimu Cottoniane BibliotheceCodicibue deſcri- 

mus. in quibus & alia ad Ioſephum illum haber ur eujus in 

2 710 fatin eff mentis: whi de Colco vel Colcamo its 

,, wemixit.Sanus eſt magiſter veſter Colcu, & ſani amici 
ytui, qui apad nos ſunt. 


X 1X, Claudij Scoti preſbyteri, ad Inftum Ab- 
batem. 


De es Boſtonua Burienßi, in Seriptormns ( atalego, Clau- 
dius monachus, & diſcipulus ſancti Bedæ ſecundum quoſ- 
dam, floruit circa annum Chriſti 815. & ſeripſit ex opu- 
ſculis Origenis, Hieronymi, Ambroſij, Hilarij, Auguſtini, 
Rufini, lohannis, Fulgentij, Leonis, Maximi, Gregorij & 
Bedz; ſuper Euangelium Matthæi lib. 3. Cum annum , & 
its authores, in ( onmentariorum horum Pr efatione author 
ie commentarat; cuj us ea tantions pars his eſt adſcripta, quam 
ad finem hifterie anni 815. in tomi gi. Appendice,ex N allicel- 
lanã urbis Romans bibliotheca , attexuit Caſar Barmins. 
Nor verb integruns bec obuð ch alibs vidimus , tum Canta- 
brigie , in C g Benediftins & Aule Pembrochiane Bi- 
Ilios bec is. 

XX. Ejuſdem Claudij, ad Dructerannum Ab- 
batem. | 

Habentur Clandy in epiftolas Pauli Commestary in Bi- 
blietheced Conoby Caſſinenſis(ex done Theobalds Abbatis, wt 
ex Chrouice Caſſ i Leowis Oftienſir [56.2 . cop. j 3. iatelligi- 
dur )- $.Germani in wrbe Antifſiodeys ; unde enarr ationers 
epiflule a Sal cui hat prefine oft Prefatio deſeright Te- 
: Rr 3 tra 


—— — — 
trim, Feſaliaras e Pariſiyo ane 1 5 42. ie lacem miſt, Ci 
dem in lebros Mofis, Indigme & Ruth (mentary guru 
meminit Trithemius] an alicubi adbuc extent peſcio:ex librig 

* — ſus in Levitiens has tantiuns ſantentias citat as mvenio,. Sicut 

er iticum ' ' 
"> qui ſanus fere totus, pro parte aliquã leproſus, removetur 
cen. A tabernaculo ut — wr qui Legis pracc tix tran- 


de lepra corpo- n mn t * x7" 
ris — m greditur ex aliquz parte, nĩhil cx cuſtodia mandati juva- 


86t-ad margi- „, turalterius;quia tranſgreſſor unius reus eſt omnium. J- 
mem ten. Chriſtug in Cruce carnem ſuam fecit nobis eſibi- 


„lem. Niſi enim fuĩſſet erucifixus , ſacrificium corporis 


Reg a, 


„ ejus minimꝭ comederetur . Comeditur autem nunc in 
„ memoriã Dominicæ paſſionis . Crucem tamen præve- 
„ niens, in Cœnã Apoſtolorum ſeipſum immolavit, qui 
» poſt reſurrectionem in ceeli Tabernaculum ſuum ſangui- 
„ nem introduxit,portans cicatrices paſſionum. 


X X 7. Gildæ, ad Rabanum monachum. 

Habetur M. is Cottoniang Biblietheed liber tj de Com. 
puto, 99 Capitalis conſtans: prefixa Prefatione bac ad Raba- 
num; quem ex monecbe abbatems Fuldenſem poſt annun ſals- 
ti 820. fattum frifſe conſtat, Idud vero tempuc etars Gil 
da illius quarts quadrat, quem genitorem Hibernienſem Sco- 
tum habuiſſe ſeribit Balau, & ſtuduiſſe in finibus Scoto- 
rum Hibernienſium ex Lelands addit. quanquam Hiſtori- 
cum a319,404 ab mrog, illi tribuitar , illud ipſum plant oft 
quod in veragioribus exemplaribus Ninio Britanno adſcribi- 


XX 11. Tohannis Scoti Erigenz, ad Carolum Cal» 
vum Francorum Regem, 

De hoc, Guilielmus AMalmeſbarienſis lib. z. de geſti regams 
eAnglorwmygap.4. Hoc tempore creditur fail Johannes 
Scarus, vir petſpicacis ingenij & multæ facuridiz : qui 
dudum concrepantibus undiq; bellorum fragoribus , in 

Eraaciam ad Carolum Calvum, tranſicrat; cujus rogatu 


Hirachiam Dianyſij Arcopagitæ in Latinum de Graco 
net” 2 5 = | verbum 


Epiſtolarum Revenſs 


verbumd verbo tranſtulit. & Nicolane J. in eyiftola ad i- 
as Carolum. Relatum eſt Apoſtolatui noſtro, quod O- 
us B.Dionyſtj Arcopagitz,quod de Divinis nominibus. 
vel Cceleſtibus ordinibus,Grzco deſcfiplit eloquio, qui- 
dem vir lohanne«,genere Scotus, nuper in Laeidum tran- 
ſtulerit. Hæic w79 tranſlations præmiſſum oft hoc ad regem 
| Corolum (armen: ej primum diftichen ( quod tituli vice 
reliquis vv bus ſaper [criptum fuiſſe videtur) vir doctas ite 
lied cenſait: | 
Hunc librum, facro Grzcorpm nectare fartum, 
Advena Johannes pando meo Carolo. 
& panle poſt: 
Parcite Cecropidis; Attica vela ſequor. 
XX 71 1. Ejuſdem Iohannis. ad eundem Carolum. 
" Hec etiam Epiftola pramiſſa eſt libris & Dionyſij Areopa - 
gitz quos lohannes Eriugena tranſtulit de Oræco in Lati- 
num. jubente ac poſtulante glorioſiſſimo rege Carolo, Lu- 
dovici Imperatoris filio. t habet in /ibrs MS.que hic ſum 
vſu, Callegi S. Trinitatis Cantabrigie. Johan ques, neftrs 
fetant ur efſe E xcer ta illa, que 1ntor Macroby ſcripta fr un- 
ter, De differentijs & ſocietatibus Græci Latiniq; verbi; 
ba: ad finem notations adjectd. Explicit defloratio de libro 
Ambroſij Macrobij Theodoſij, quam Iohannes carpſerat ad 
diſcendas Grzcorum verborum regulas . Ati ita etiam 
cr uit V. CL. P. Pichau; eſſe hunc lohannem Scotum, vi- 
rum illum Græcæ Latinzq ;tingue peritiſſimum, qui Ca» 
rolo imperatori coztancus & Dionyſij libros Latinos fe- 
Cit:quemadmedane i ſus ad hunc libel/[nm n1tu/16 monuit Je- 
bane: Opſipans , Refert lo, BA ¶ Cenbar. a ſeripter. Bri- 
em. 9:24.) eum /ecuts ay, tranſt lie enum in tres lin- 
guns, ſcilicè : Chaldaicam, Arabicam & Latinam, Ariftote- 
. lis Moralia de ſecretis ſecretorum, ſea recto regimine 
Principum. Latin ſcripti dus penes me ſunt MSS.cxpmpla- 
ria: quod peſeri alia Lohan pm e, nubrnex off 


44711ʃ. 


| bac antes E 


Hpiſtolarum Recenſus. _ 


XXx1111. Anaſtaſij Romanæ Eccleſiæ Bibliothe- 
cari j, ad eundem Carolum. 


Idem bic de Iobannis Scoti tranſlatione ab Auaſtaſſo fer tur 
ja dicium quod poſtea 4 Reger Hove dens latum oft , in priere 
parte eAnnalinw, Caroli rogatu Hicrarchiam Diony ſij A- 
reopagitz in Latinym de Greco verbum è verbo tranſtu- 
lit: quo fitzur vix intelligatur Latina litera, que volubili- 
tate magis Græcã, quim poſitione conſtruitur noftri. C 
tel inteligimu, Grace in Dieayſam que 
AN. xine trivunntur Sthelia, non ilius eſſe m,? ſed J- 
hannis Sycopolitani 274 weg habere a. Un- 
de c Prolege in Gracd cdi lone Moreliand titulum bane pre- 
f xum videmm: Ngthoyes Te dis Mating i Kale Twas 
TE £v070\iTs. Prologus ſancti Maximi, vel,ſecundium 
quoſdam, Sycopolitani. 


XX F. Dublinienftum, ad Lanfrancum Cantuarien- 
ſem archicpiſcopum. 

Hils, eam hui Epiftele arguments cen, & in 
Dublinienſibus & in ( wutnarienfbus eAnnalibns habetur 
tradita. In Dublinienſibus quidews ita. Anno Domini 1074. 
Dunanus, cpiſcopus Dublinenfis civitatis in Chriſto qui- 
evit,& in Eccleb4 S. Trinitatis, juxta magnum altare , ad 
dextram ipſius, eſt ſepultus. Eodem anno ad regimen Du- 
blinenſis Eccleſiæ Lanfrancus Archiepiſdopus Cantuarix; 
petente Goderico Rege, Dublinenſis Eccteſiz populo & 
clero conſentientibus & eligentibus , in Ecclelia S. Pauli 
Londoniz Patricium ſacravit antiſtitemꝭ accept4 prius ab 
4pſo examinato Proteffione,de ſul obedientii (modo an- 
teceſſorum ſuorum) ſibi ſuiſq; ſucceſſoribus adhibends3: 
ſacratumq; in patriam, unde venerat, remiſit; dans ei lite- 
nas ferendas Goderico regulo & Terdilvaco maximo Re- 
gi Hiberniæ. In Canmuarienfibus lreviùt hoc odo. Lan 
franc us, ondinations; fue quarto anyo, Patficium Dubliniz 
civitati in Hiberniã facrdvit Epiſcopum Lundoniz:a quo 
tur a 


4 LI. am Y 38W35kGQe 


dt A << R896eae i 


Aa, av * >» © w 


—_— 


Epiſtolarum Recenſo. 


137 1 


& Profeſſionem open & literas ei, deferendas Regibus 
Hiberniz, dignas valde memoriæ contradidit. Pro a- 
nem, cu jus hic fit mentio,pagind 118, exbibemus, ex codem 
Cetteniana Bibliothecs codice deſaupt am, à quo praſentens 
Epiſtelam deſcripſimus. Litera vers ad Reges miſſe, u pra- 
yime ſabſequuntur. 

AVI. LanfranciCantuarienfis archiepifcopi,ati 

* Gothricum Regem Dubliniæ. 

Gothricua hie non alins fuiſſe videtur quam i odrediu, co. 
gement Crouan Ae quoin Chronico re gum Mannie, ad an- 
"um 1066. im legimns, Godredus ſubjugavĩt fibi-Dubli- 
niam,& magnam partem de Layneſtir.Scotos vero ita per- 
domuit; ut nullus qui fabricaret navem vel ſcapham, au- 
ſus eſſet plus quam tres clavos inſerete. Regnavit auten 
ſexdecim annis; & mortuus eſt in inſyli quæ vocatur 
Ve. 

X XV 11. Ejuſdem Lauftanci, ad Terdelvacum Hi- 
berniæ Regem. 

Hauc, & precedentem E piſtol am, Aunalibus ſyis ( in ann 
1089.kftoria) inſeruit ( aſar Baronius: quan nirams,, ex 
Cottoniano opt ima note Manuſcripts emendatiorem hic aedi- 
mus. De barbars autem ifta (qua non ſolum in Hibernia, ſed 
etiam apud Anglo ſaxona & Sevtos in Britannia invalue- 
rat) legitim cores deſerendi con ſuetudiue, videndus Cam- 
denus is Hiberniã ſuã pag. 765. & lahannes Picardins, in na- 
tis ad Anſclmi lib. 3. Epitel 147. abi tamen Terdelvacum 
(ad quem & bec 4 Lanfranco,f 29 4 Gregorio Vll. dam 
eft epsflola )Gothrici ſucceſſorem p:yperam conſtitmit 3 cum 
eodem tempore Gothricus Dublinie regulus, & Terdelyachns 
quam noſtri Tomporalbact O Oha uncupant] funs- 
mus Hiberniæ Rex fuerit. 

XXY 111.. Ejuſdem Lanfranci , ad Domnaldum 
Hiberniæ Epiſcopum. 


Hac elan que in Cantuarie bu Annalibus, ad AXIOM 
| 81 11 


Epiſtolarum Recenſio 


— —᷑ĩꝓ —Z—ü˖iüůd! — — 


11. Larfrauti, memorantur. Eo quoq; tempore miſit in 
Hiberniam Domnaldo Epiſcopo literas, ſactæ doctrinæ 
pinguedine refertas . Has vers, in tome Epiſtolarum Lan. 
francs non invent as, Decretis Synodicm & Pontifieys ah If do. 
ro Mereatore collettu, tim in publics ¶Academiæ Caumbri · 
3 tem in privatũ D. Roberts Cottoni Bibliothecd, ſab- 
jundta reperimus. Domnaldus autem five Dofnaldus, cj 
etiam in 33. & 34. epiſtola t meutio, Armachanin videtur 
feiſſe Archiepiſcopus & totius Hibernie Primas. 


X X 1 X. Gregorij VII. Romani Pontificis,ad Hi- 
bernos. 

Hanc qu0g, E piſtolam, in Gregorij Regeſto nequaquan in- 
ventam, idem I ſidori Mercatorss Collettioni annexam repe- 
rimus: & quia nullius certi anni, quo ſcripta ca fuerit, compe- 
re bat indicinm; ad po ſtremum Pontificatis illius anuun refer - 
re libuit. Anno antem 1085. vita illam exceſſiſſe cena, 15. 
vel 16. anni ante obitum Guiberti Antipape , qui ab Archie- 
piſcopatu Ravennate ad Romanum P ontificarum eveling, Cle- 
mens III. eff dias. in quem a Guilielmo pictavienſi Les. 
nous iſti edits ſunt verſiculi, quos ( wi ad aan Epiſtelan ſumu 
pollicits ) ex MSo quondam ad Succentoriam T 
Halifaxenſes pertinente deſcriptos bus appenere viſum fuit. 


Willelmus Canonicorum beati Hilarij 
minimus, Wiberto. 


Ne metra contemnas tibi ſcripta videre Ravennas: 
Conſilium ſanum ne crede tibi tore vanum. 

Ad cor manecito ratione fruendo redito. 

Si cor habes mundum, monſtrabit te furibundum: 
Qui contra cœlum jacis impenetrabile telum. 

Te patet incautum, qui cornua ponis in altum; 
Eventu triſti regnum poſcens tibi Chriſti. 
Inſanis penitùs in ludibrium ſtabilitus; 

Qui and ſedis Papam fore te malè credis, 


Dor rere 


— TT" 


—— . — — 


Epiſtolarum Recen ſio. 


2 


Quam factus prædo viola ſti corpore ſœdo. 

Stat merito Demens nomen tibi ſtat male Clemens, 

O caput erroris per multa fluenta cruoris: 

Nunc manifeſtabit error tuus atq; probabit, 

Quos velut argentum fidei probat experimentum. 
ropere tua cœpta eaveto tenere: 

EA pres quid fis — videto. 

Papz proſtratus tranſactos ede reatus; 


Er veniam —— culpamq; tuam profitere: 
Eſt pius indultor,tamen que criminis ultor. 


I. Gilleberti Lunicenfis Epiſcopi, ad Epiſco- 
pos Hiberniz. 

Ex MS. codice Bibliotheca publice Cantabrigicnſis A. 
cademie deſeripß: calato Prologo De Ulſu Eccletialtico cum 
alis Benediftini (ollegy,+ libelloDeStatu Eccicliz cum alte- 
ro monachorum Dune/menfum exemplari , « D. Auguſtino 
Linſello Decaus Lichfeldienſs accepts, Eft autem hic Gille- 
bertus ill, quem aiunt prima fanAum legatione Apoſtoli- 
cz ſedis per univetſam Hiberniam, ut in vita Malachie 
rerulis Berna dus: non Gilla Lincolnienſis Epiſcopus (cx. 
ju/modi nung uam in rerum nat urã quis extitit ) quemadme- 
dem in Appen dicis iluſtrium Anglia Scriptorum Centur. I. 
cap. 3: ſenivit Johannes Pitſeus. 


XX X 7. Ejuſdem Gilleberti, ad Anſelmum Can- 
tuarienſem archiepiſcopum. 

IA Epiſtolaram Anſelmi vol umine quod mihi impar- 
tivis D. Roberta Cottonur hac habetur epiftolium. Ex cs in- 
- librum Epiftolarum Gilberti Weſtmonafterienſis ad 

nſelmuns «ffinxit 10.B alaxs in fc ripterem Britannia (entur, 
2 64p.64. audent, eſſe qui iſtum, epiſcopum Lunicenſem in 
Hibern14,olum fuiſſe contendant. Sed faluntur illi, errore 
manifeſts. Gillebertus enim five Giſtebertas co gm 
Criſpinus, in Beccenfi canobio und cum Anſelmo monachns 
Acras (now, us Lunicenſis nefter, Rothomagi obiter ili cigvi- 

81 t. 


Ppiftolaram Recenſo. 


ten:) & a Weftmonafterienſs poſtmodum abbatis ad Epi. 


ce partum nungquam fit mevect ut; d abbas Weſtmonaſter; 
2 ſepeltus eſt, hoc Epitaphis, ter 
Hic pater inſignis, genus alcum,virgoſenexq,;, 
Giſleberte jaces; lux, via, duxq;tv1s. 
Mitis eras quſtus, prudens, fortis,moderatus; 


Dotus quadrivio, nec minus in tiivio. 
Sic tamen ornatus, nece ſextã luce Decembris 
Spiramen cœlo reddis & oſſa ſolo. 


XX X 11. Anſelmi Cantuarienſis archiepiſcopi,ad 
Gillebertum Lunicenſem epiſcopum. 

4 Habetur inter excuſas Anſelws, lib. 3. epiſt. 143. ubicdi;or 
ſoharnes Picar dus Lunicenſem hunc cpiſcopum in ſuv 
graphs Lunidenſem d:Rum innuit; — 3 in Ph 
bernia authoritatem eArmachani Meotropolite pecture, ox 
MS. & imprefſu Codicabus annotat « Lunidenſis enim vel 


+ Girald. Cam · Luuidenſis potizes id eſt, Laut hiauus Epiſcopatus ts olim fit, 


breni . Topo - ui ¶ lochorenſis ho die appeilatur. In ex 
phe Hiber- 3 03,deſcripes eſt Epiſtol, Gillchertum Luniceuſem, Lunni- 
** cenſem, © Lumnicenſem- Epiſc p nomenatum deprehen- 


8 


ra 
niæ, d iſtinct. 


tap. 30. 


u ex quibus 


dimus. qua peſtrema nomenclatio ad Limiricemſem E piſc 
tum, qui aſfulienſss n ſabeſt .net ducit. Uri. 


enim que Ar la Limrick, H Lumancach vun . 
XIII. Ejuſdem Anſelmi, ad Epiſcopos Hi- 
berniæ. 


Ex Also nunc primùm edica elt bac Epiitola:in cuj as li- 
yeaph dus tautum E piſcopi uaminatim compellantur, Senior 
Domnaldus & — quibus Domualdus ( qui& Dof- 
naldus & Donaldus ) Prim i/le Hibernie fuiſſe videtur, ca- 
jus «d 2 gam Epiſtolans jam mem nim. Senior enim ah La- 
tives media etatis ſcriptores (ut etiam nunc au Gallos Sei- 
gueut )dignitatss eſt nomen, non atatis. Donata vero Publi- 
niewfſt: ille eft,quens Patricio ame 1084. V 1.1dus Oflobris in 
Britannico Oceans ſubmerſo in Epiſcopatn [weeeſpſſe, — 

nienſe⸗ 


— — 


Epos Revo 


r hs 


— — 


nienſes produnt Amales : is quibus etiam mortis ejus tem pus 
its toni guat um legimus. Anno Dom. io. Dungus, quĩ & 
Donatus, Epiſcopus Dublinenſis in Chriſto quievit . Ut 
enim priorem Don atum, qui primus La Dublinien- 
fu Fair Epiſcopus Aiſcriminis grarig Dunanum; ita poſterio- 
rem hunt Dungum, & Dohguin & Donugum ( deſtexe 4 
Donagh vscabx/\, quod Hibernica lingua Donatum ſonar j 
appel [at um in deni mus. 


III. Waterfordicuſium, ad Anſelmum 
Cantuxicuſem archicpiſcopum. 


Habetur tum in Me Epiſtolarum Anſelmi volumine,tion 
in mei Hiſtoriæ Novelle libro 2. abi totins rei geſtæ ſe- 
ries ita pertexitur. Rex Hiberniæ Au hertachut nomine. 
de Defnaldu Epiſcopus cum cæteris Epiſcopis, & quiq; 
Nobiles cum Clero & populo ipſias Inſulæ miſerunt nun- 
cios ac literas ad A c , innoteſcentes ei Civitatem 
quandam M i] nomine, in ung ſuarum Provincia- 
rum eſſe; cui ob numeroſam Civ ium multitudinem expe- 
diret Epiſcopum infticui,fimalq; petentes, quatenùs ipſe 
Primat us quem ſuper cos poteſtate, & qua funge- 
batur vicis — 2 aut horitate) ſanctæ Chriſtianitati 
ac neceſſariæ plebium utilitati inſtituendo eis Pontificem 
ſubveniret. lam enim ſæcula multa tranſie rant, in quibus 
eadem Civitas abſq; providentiã & curi Pontificali con- 
liſtens, per diverſa tentationum pericula jactabatur. Ele- 
gerant autem idem ipſi in hoc officium quendam ſuæ gen- 
tis virum vocabulo cbm, ; facrandum cum 
communi Decreto ad Anſelmum tranimiſerunt . Igitur 
Anſelmus conſiderans & intelligens eos juſta & utilia pe- 
tere, petitioni corum libens annuit. Electum ergò Ponti- 
ficem diligenter in his quæ ſacra jubet auctoritas exami- 
natum, ac multorum cum vitæ ſuæ teſtimonio, di E- 
piſcopatu comprobatum, f1 ab eo ex more de ſubje- 
ctionis ſuæ obedientiã facravit cumCantwarie 

. K | I i; ſt il 7 | it _— 

813 


Willen Recenſi 


hoc winiſterio ſuo duobus Epiſcopis ſuis, Radwpho ſcili- 
cet Ciceſtrenſi & Gundalpbo Roffenſi. IMalchi verò pro- 
feſſio, cujus hic fit mentio, poſt Epiſtolas haberur, pag. 119. 


AAV. Anſelmi Cantuarienſis archiepiſcopi , ad 
'. _ Muriardachum Hiberniæ Regem. 

Intey edit as habetur, lib. 3. epift 142. Eff autem Muriar- 
dachus hic, idem cum precedents epiſtole Murchertacho; gs 
(wiſe me falls) Rex Lagevienſium eſt Murchardus, pater Der- 
mirij illius qui Angios aa debellandam Hibernian primus ſol. 
licitavit &, paterng memor injurie, ſimmo Dublinienſes pro- 
ſecutus eſt odio . In medio namq; domus cujuſdam gran- 


* the Tolſeale dis,*ubi tanquam in foro pro roſtris ſedere conſuevcerant, 


patrem ipſius interemptum, damno dedecus anne ctentes, 
cum cane cives tumulaverant: at in libro 1. Expmugnationis 
Hiber nie cap. I y tefert Giraldus Cambrenſic . Perpetratum 
eſt hoc facinus anno Salutis 1120. ad quem in Britannico 
Chronice annotat Caradocus Lhancarvanenſss , deceſſiſſe 
Murcartum, digniſſimum & maximum totius Hiberniz 
Principem . & Thadens Doulingus, Leghlinenfis Eceleſia 
nuper ¶ ancellarius, in Hibernicis ſuis Amnalibut. Mutchar 

ſereniſſimus Lageniz in Hiberniã Princeps; fidus amicis, 
terribilis inimicis, alienis liberalis, 2 ſubditis propter ejus 
bene meritam pietatem & juſtitiam præ cæteris amandus, 
obijt & apud Fernes ſepelitur . Ad baus quog, iettar illa 
Giraldi,in Itinerary ( ambria lib. . cap. I. rerratio . Guli- 
elmus Gulielmi Regis Baſtardi filius & Not mannorum in 
Anglia rex ſecundus, qui Rufus eſt agnominatus, Cam- 
briam ſuo in tempore animoſè penetrans & circundans, 
cum a rupibus Hiberniam fortè proſpiceret, dixifſe me- 
moratur: Ad terram iſtam expugnandam ex nav ibus re- 
gni mei huc convocans, pontem adhuc faciam . Quo ver- 
bo ad Marchardum Lageniz tunc Principem in Hiberni- 
am forts tranſlato, cum aliquandiu propenſiùs inde cogi- 
taſſer,fertur teſpondiſfe: Nnnquid tantæ comminarionis 
verbo Rex ille, Si Des placnerit,adjecit? Audito verb quod 
nwlam 


85 Epiftelarum Recenſio. 


nullam prorſus Dei mentionem in hoc ſuo Rex ſermone 
fecifſer,tanquim ptognoſtico gaudens certiſſimo : Quoni- 
am, inquit, homo iſte de humani tantum confidit poten- 
til, non divini; cjus adventum non formido. 


XXVII. Ejuſdemad eundem. 

$i exi minus vidoat ur werifimile, ejuſdems arguments ad e- 
nndem ſtcundas eſſe mifſas liter as nulla priorum mentione fa- 
Ra: ſciat, codems tempore regnaſſe queg, Muirceartach five 
A O Briain; 9 — Briain is ſam- 
mo Hibernie ipatu anno . cceſit. Cjar iR 
Alauniæ ( —— — fr — "Ins 1589. 
Omnes proceres Inſalarum audientes mortem Lagmanni, 
miſerunt legatos ad Marecardum O Brien Regem Hiber- 
niz , poſtulantes ut aliquem virum induſtrium de regali 
ſtirpe urpegem eis mitteret, donec Olavus filius Godredi 
creſceret . Annuit eis Rex libentiſſimè, & quendam Do- 
pnaldum filium _ ad cos — — * & — 
ei ut cum omni benignitate & modeſt: um, - 
bi non debebatur, gubernaret. Sed ille — 


. ad re- 
gnum pervenit, parvipendens præceptaſui Domini, cum 
— Jo de abuſus eſt regno; & multis ſceleribus 


perpretratis, tribus annis enormiter regnavit. Tunc o- 
| $, tri .* 
5 — incipes — — — 
v r t. & expulerunt a fini is. 
Ille antem fugiens ad Hiberniam, non eſt ultrà reverſus 
ad cos. Hanc yore Epiflelam, inter reliquas Anſelmi, lib. 3. 
epift.147. lohannes Picurdar edidit ; of annomiiones ad- 
Jeri, 


XXVII. Murchardachi Hiberniz Regis, ad 

Ernulfus, generms fun hic appellat Murcharda- 
2 — de Monte Gomerico, primus Penbro- 
chiæ expa guat or, c V illins (que Pyvem Occiden- 
re tu 


Dominns, filius Rogeri de Monte Go- 
2 ö | oo 


144 


Epiſtolarum Rerenſio. 


— — 
— 


merico prims Salopie & eArundelie Comitis, De es Giral- 
da: Cambrenfir,in Itinerary Cambria lib. 1. cap. 12. Primus 
Penbrochie caſtrum Arnulphus de Montgomery ſub An- 
glorum rege Henrico primo, ex * & ceſpite tenui, ſa- 
tis exile conſtruxit.Quod poſtmodùm in Angliam rev er- 
tens viro probo prudentiq ; Giraldo de Windeſorã Con- 
ſtabulario ſuo prunipiloq; cum paucis cuſtodiendum ex- 
poſuit. ili nimiruns Giraldo, 4 quo Kildarie & D eſmanie 
Camites aliag, in Hibernid Giraldinorum familia, a. re- 
petunt i um. t Arnulphus poſtea fimul cum fratre Roberto de 
Belem Comite Salopienſi ab Henrico 1 deſicicus, ut anxili- 
aribus contra regen 2 copys mages 2 in Hiberni. 
am trajecit,& Murcharti ſve Murchardachi regis filiam u- 
xorem duxit: quemadmodum in anni 1101.0 1102-biſteris 
confirmat Caradocus Lhancarvanenſis . Conjurationss vers 
exirurs Guiliclmus Malmeſburienſis libro 5 . de Ragibus ita 
explicat, Robertus cum fratribus , Ernulpho ( qui pater- 
num cognomen ſortitus fuerat ) & Rogerio PiRavenſi 
(quod ex eã regione uxorem acceperat lic dicto) Angli- 
am Perperuo — ſed vigorem ſacraments tempera- 
vit ad jectioʒ nift Regi placitoquandoque ſatiſfeciſſet ob- 
ſequio. Qua hiſteria ad hujus neceſſaria eſt intelle um epi- 
ſtoly,quod ex Me epiſtelaruwm eAnſcimi volumme deſcri- 
pfmus. 


VIII Anſelmi Caatuarienfis archiepiſco- 
pi, ad Malchum Warerfordienſem cpiſcopum. 


Ex codem Me in quo circiter go. Anſelmi ad huc inedi- 
tæ cent iuebantur epiftole. De Malchi ad Water fordienſem 7 
piſcopatum electione XXX1111 ( fu 4 pag. 92.) agebar E- 
piftola,! Neg, Water fordie ſalum [edetiam viciue Liſmoria 
range Eco‘ Unde ſemor Leſmorenſis (ed (cnioris 
negiont, quam 4d XXX 111 . epiſtole in . AE 
in P14 diſcignts ci4s Malachie Hernando appellatnr : nbs 
ctiam de MA hu, inter alia complaragncmrantur, Hic 
— — & vixtu um: & ſapientia Dei 
— crac 


— — 


ee Recon, 


erat in de Natione quidentflibernns, ſod in Angliz con- 


verſatus fucrat in habitu & propokito monachali in Vinto- 


nienſi monaſterio : de quo aſſumptus eſt in Epiſcopum in 


Leſmor civitate Mumoniæ, & ipſã nobiliore inter cæte- 
ras regni illius. Ibi tanta ei deſuper collata oft gratia, ut 
non modd vitã & dofring,ſed & ſignis clateret. 


XXX 1X. Ejuſdem, ad Samuelem Dublinienſem 
epiſcopum. | 
(nm alige CAnſelmi lib, 3. ciſt. 72. Johannes P din 
vnlgavii,eh notas adiunxit: in quibus ramen illnd prounutia- 
te neceſſaris oft caſtigandum;Hiberniz Epiſcopos ab Ar- 
iepi duobuſq; Epiſcopis quos debet 
mittere, eſſe inaugurandos. 
. que halucinatie non ex craſſo ills uſdem in 
ri ad 149. iſtolam preceſſit errore; infularum Orcadum 
»omine Hiberniam & Scotiam continers, De Donatogujus 
lic mentio, Samuels avunculo & in Dublinienfs epiſcopata 
proximo anteceſſore , ad epiſtolam 3 30 dictum eft aliquid. 
Conſecy ations ej us memoria in ¶ antuarienſibus Annalibus 
ita eſÞ confignata. Lanfrancus, ordinttions ſue ſextudecimo 
anno, —— ſuum Cantuariæ ad 
regimen iniæ, petente Rege, Clero & lo Hiber- 
nizzquibus etiam — — N &-in D- 
linien bus: Anno Domini 1085. Lanfrancus Archi epiſco- 
pus Cantuarienſis ad regimen Dublinenhs Eecleſiæ ſa- 
cravit Donatum monaſterij ſui monachum, in ſede metro» 
poli Cantuariz; petentibus atq; eligentibus cum Terdik 
vaco Hiberniæ Rege, & Epiſcopis Hiberniz regionis,a:q;; 
Clero & o præfatæ Civitatis . D codem etiam ane 
ſum Terdilvacum regem mortums efſe, in Buckianis Auna- 
bus ug: in quibus Tairdelbach mac Taidg-mac Briain 
nominarur , Donato verb anno 1095 . vita funtto ſucceſſor 
u oft Samncl; de quo A dmeres, iv Nevelle Hiſtwia 20 
n. Venit ad Anſelmum quidam monachus Ceœnobij 
lancti Albani, natione Hibernenſis, nomine Samucl . Hic 
Mars. Tr de functo 


„ 
8 
j 
x 


1 * — — tm Do ie. — 


Epiſte wn Recenſs. = 


defuncto bone memoriæ Donato Dublinz Civitatis E- 
piſcopo,a Rege Hiberniz Murierdach nomine, necnon ã 
Clero & Ly =" in Epiſcopatum iphus Civitatis electus 
eſt,atq; ad Anſelmum. juxta morem antiquum, ſacrandus 
cum communi Decreto directus. mum clectioni & 
titioni Anſelmus annuens, hominem aliquandiù ſecum ho- 
norifice detentum, necnon qualiter in domo Dei conver- 
ſari deberet diligenter inſtructum, ſumptã ab eo — 
aici ſubjectione ſu$ ex more Profeſſione, 

vit in Epiſcopatus officium Wintoniz,” oftavi diefuble. 
quentis Faſchæ, miniſtrantibus ſibi in hoc officio quatuor 
Epiſcopis ſuffragancis ſuis . Qui novus Pontifex tanti Pity 
tris benedictione ac litemrum præfato Regi, Clero quoq; 
ac . _—_ {cr 
ptarum aſtipulatione roboratus, in patriam cum 
gaudio 3 ſedem ſuam cum honore pro uſu 
ſuſcipitur terræ cter hic, pag. 119. b Donati thus 
Camaelis Profeſſis : vcrùa Las & Anſelnii cum ov 
ee littera intericrumt. 


X T. Dublinienſium, ad Radulphum Cantuaricn- 
ſem archiepilcopum. 

De Gregory ordinatione im (cripfit qui rum vixit, Wigor- 
A* hr Floreutij 7 Ane 1131. py 
cus quidam natione Hibernenfis nomine Gregorius, a Re- 
te Hiberniz,Clero & populo, in Epiſcopatum Dublinz 
civitatis electus, Angliam venit — pro more ordi- 
nandus ab Archiepiſcopo Cantuarienſi, —— 
te. 1 — ex præcepto cjuſdem archipræſulis, Rogerus 

caſtellum quod vocatur 
Diviſio v I 11 85 Fobris, Sabbato, ad diaconatus 


& ad it gradum Ordinatus eſt atem 
epiſcopus. VI. Nonas Octobris, Dominica, apud Lamb- 
hans Cantuariorum hontiſice. Ejuſq; con- 


— 3 epiſcopi, Richardas 2, Ro- 


Sareſberi, R obertus. Lincolnia, Eyerardus Norwi- 
cenlis, | 


eenſ,8 David Bangortenſs ; Doblintrn fi ehe 
peſtreuus hic fit e Archiepiſcoyornn pri 5 — 
N git diem, Y 1 1 1. 14.0 fob; ( — 


5. 
go ta £76 Epiftelam , ad cab Cole Rios Do 
— prey eee) Fu Ce eee i. 


LI. ü kee ee Regis, ad ane 


. in eden Collectious ſabj undd e he 
. wer enrics J. Nam ut Latins Brevin , fic etiam co- 
— — recemtiores Cræci het ia, — hbnjuſmods 
0 lane: wt reces (querradmods mn 
4 ad 5 ex Enſtathis eftobſer- 
ran) xu off ſemper t I Nfg, ſed dip 
* 178 af na; TY mud;rty; ite Mandandi vo- 
te ſenſe ufarpant ali quando Latini . quemadmediem 
tan panls ang in 38. œ 39. epiſtols, — — 
Preſents licebis ammadverrere. Nam u in libro q. de geſtu 
Res Angler Guilielmns Malmeſburienfss retalit, Hi 
regem Murcardum & ſucceſſores cjus, quo- 
aum nomina fama non extulit, ita wor — — 
cus I. ut nihil, niſi eum pa eriberent, nihi 
quod jaberet 2 tamen 7 hie ille, fi. mande- 
415 * Fiber ernix per Breve ſuum her eſt, ignifices 
I L11. Bernardi Clarzvallenſis abbatis , ad = 
chiam Hiberniz Epiſcopum. 
Here, & dus ſequittes a Mulathilte wiſſe, ane dee 
— epiflolas habenthr numero 31 52160 39 15. Fr arg 
ve1o 4 JobanntPicardo (in notii ad An umi bb, 3. iH. 5 dd ud 
Hedda eft ſcrupulm: quomede Bernard Aab 
Vita nominet Archiepiſcopum,quum fato finial u te u 
1148. Hiennio ſcilicet ante Pallia is Hibernian per _ 
Tt 2 


————— WI 


Tru "Dublin, f ae 1x61. — 


——— — — — * — 


Epiftelarvim:Recenſia.” 


nem Paparonemt Roman Srdis legarwm delata, ni forſanſ ix. 
quit) dicas, quod Balzum de Malachid loquentem ſcriptiſſe 
recolo, nempè quod obtinendi Pallij gratis Romam acceſ- 
fer. Verum penes auctorem ſua fides eſto. Arqui miniae 
erat op Balaum hic teſtom aduacare © hu jus rei fades tend i- 
l Bernardum el, qui Rome Pallium ab eo petitum, nec 14- 
wen imperrarum ſiſſe narrat. Metropoliticæ enim — ait 
ile )deerat adhuc & defuerat ab initio Pallij uſus; quod eſt 
plenitudo honoris. Sed ante atcepta Pallia, Armachano: 
antiſtites jam ine ab initio Archie piſcopo⸗ exritiſſe & Me. 
tropolitamos totius Hibernie , atꝗᷓ aded uo vas ſud author ir ate 
Metropole inſtituiſſe, ex eadem Malachiæ Vita Bernardo 
deſcriptã maniſ ſt ius eſt, qa aw ut 51 quaſtionem uocari di beat. 
Celſus enim eArmachanns nan modo Archiepiſcopus bi ap- 
peilatur atg, Metropolitanus: ſed & inſuper additur . Erat 
& altera ſedes Metropolitica, quam de novo conſtituerat 
Celſus;prime tamen ſedi & illius Archiepiſcopo ſubdita, 
tanquam Primati. De codem queg, Celſo ibidem legitny, 
Cognoſcens quia moreretur, fecit quaſi teſtamentum, 
quatenùs Malachias deberet ſuecedere ſibi ; qudd nullus 
videretur dignior qui epiſcoparetur in ſede prima, £8 
poft. Anno ætatis ſuæ triceſimo octavo pauper Malachias, 
pulſo incubatore, intrav it Ardmacham Pontifex & Metro- 
politanus totius Hiberniæ. 1nd potiùs dubitatianem his 
movere poſſet: quod quum tertio poſt auns Malachias relilto 
Archiepiſcopats, Dunenfis Epiſcopatus adminiftrationew 
ſaſcepertt, ac deinde anno 1137. Roman ad Innocentiam II. 
tre ius, Pontificis in Hiberma legatus primum conſt itutus- 
Fuerit; in hu jus tamen Epiſtele inſcriptione fimul Hibernien- 
ſium Archiepiſcopus Apoſtolicæ ſedis legatus ſalute- 
tur. niſ fort? iepiſcopi 2 Epiſcopi an edits: co- 
dices irrepſiſſe put ve / Archiepiſcopi delatum friſſe 
Illi titulum, qudd nuper eo honore fuiſſet functus, c jam lega- 
tre factus pe ans etiam moj erem digvitate m adhac obtinert 
r.. ' \ | 


XL111. Ha 


—_ aa wa. A. im cazc . ai ca ic=k=gc 


ͤ— ꝑ oo 


Epiftolrun Revenſio” | 


149 


X L 1 11. Ejaſdem; ad eundem. 7 

De primd Ciftercienfium monathoram ex Clarevallenſs 
eanebio in Hibermiam mi ſione agit hat Epiſtola, cujus hiſts- 
riam ipſe Bernardus fis enar rat, de redita Malachie ab itine- 
re Romano ſub Innicentio II. verba faciens. Revertens pot 
Claramvallem,ſuam ſecundam nobis largitus eſt benedi- 
ctionem. Et alta ſuſpiria trahens, quad non liceret fibi pro 
ſuo defideno remanere; Hos, inquit, interim pro me oro 
ut retineatis, qui à vobis diſcant _ nos poltmodam 
doccant, Et infert.Erunt nobis in ſemen, & in ſemine iſto 
benedicentur gentes: & illz gentes quæ à diebus antiquis 
monachi quidem nomen audierunt, monachum non vide- 
runt. Et dimiſſis quatuor a latere ſuo,abijr. Qui probari & 
digni inventi, monachi factiſunt. poſt aliquod rempus cùm 
jam ſanctus eſſet in tertã ſud, miſit alios: & factum eſt de 
illis ſimiliter. Quibus per aliquantum tempus inſtructis 
& eruditis corde in ſapienti, dato eis in _ ſancto 
fratre Chriſtiano, qui erat unus ex ipfts, emi cos; ad- 
jungentes de noſtris, quanti ſufficerent ad numerum ab- 
batiæ. Quæ concepit & peperit filios quinque: & fic mul 
tiplicato ſemine, augeſcit indies numerus monachorum, 

juxta deſiderium & vaticinium Malachiæ. Ilareli 
water eAbbatia Mellifontis fait in eArmachana diacefs po- 
ſta: de onjws extrubtione ( quinquennis poſt Hibernienſes mo- 
nacherin (lar d-walle reliftes fallã) in ¶ An ualibus i Thoms 
Caſas editis im legimu. un 11 42. fundatur abbatia 
— — | * 
onante. Malac hid Epi nte. regen 
dam Bernardas ablias Clarzvalien — — de 


* Vrgalliz terras & poſſeſſiones . gzzicy, 


illis quos Malachias in Clarevalle ad addiſcendum ordi- 4 clair-raus; 


nem reliquerat, c poſtea miſerat: dato eis in patrem fra- 
tre Clirifiano. Hic circa annum 11 44. propagatuneeſt 


cæ· 
nob im Nevorarenſe,de — — & «b ipſs neun. 


Malachia epiſeopo fund at d. D cinde anne 1146. III Jannar. 
apud Moden/ op Lickrode, * de * 0 
t 3 Ld 


1 
: 


pron 


Epiſtelarum R ecenſio. 


Bettive digt. ac demins anno 1148, IVI. Auguſti, Bu- 
ellium i» 7 #awmenſs diaceſs, Boyle hodic votimt wa, Arg, has 
tres ili, vivemte Malachid, enixa oft Melts fontis as baria: 
bus, Bernardo adbvue ſaperſtitegcirca annum 11 51.464 vi. 
denexy acreſiſſe alia: de Valle Salutis, Sve Baltinglas i 4. 
io five Nenay in Limiricen j. Nam 
. lit QNieli pn filia & ipſe N 
ef in fine Noritia Cu- 
_ * Caffilienſoun Archiepiſce- 
porum Catalogs eftendit D. Jacob Warans eques auratin, 
i hoc — genere ver ſatiſſimas. 
XL1111, Ejuidem, ad eundem. 
De Clarewalenfibu monachts in Hibernian mifſhs etiam in 
has epiſtelã agir Bernard: at c in 205. ad Roſſenſem epi- 
ſeopam. Retribuat vobis Dominus in vitam æternam, 
quod viſcera noſtra refoviſtis: filios noſtros loquor, quos 
miſimus in Hiberniam. 44 c#jus loci ilaſfrat ian, 3 lohan. 
the Picards in Noris dus pro ducuntur teftimenis : ex Godefridg 
au in Vie Bernardi libro 3. (al. l.) cap. 6. ſeribente, f- 
pereſſe ejus monuments cim apud Soles occiduos Hiber- 
norum ex gv — 2. Vererum rituem a Cifterci. 
enſfibus ſervatorumhoc alterwm. Abbates de Hiberniã tri- 
bus annis remaneant, & quarto anno veniant ad Capitu- 
lum: & Abbas Mellifontis ita ordinet, ut aliqui ebrum 
lingulis annis ve niantad Cpitulum. Primus au. Mel. 
lis cin Abbas it Chriitianns Conarehins, cjes im bac epi- 
piſtelã 4% fit mentior — on illi 
1 Lari Eprſcops ge er 35% f. 
ſftola; ſed alters, cia in Vita Milacine im wenivit Be-. 


dur. Frater eſt iſte ſertundum curnem Chriſtiani noſtri 


Mellifontis abbatis: ambo enim ites adhuc ſunt, ſi- 


bi in ſpiritu mode germaniores. Priori vers Aſalcho is 
Lenin, re CMabechie in onrifici ley tio- 
ns, ac ffs ipſr Chriſtuantor: quem — Hi. 
e Synodia pr aſedifſclegimns , Arelli 


amv 1152. & 
Caſithienſ 


Epiſtolarim Recenſu. 


Caſflienf ann» ä (mi unn ile — 
tw; Adi poterie, de quo in 2 Anno 1157. 
Ecclefia Mell dedicatur: i in cujus ione fut runt i 
venerabiles patres. Chriſtianus Epiſcopus Li: — 
totius Hiberniæ legatus, qui fuit primus Abbas ejuſdem 
rw 4 — archiepiſc 5 10 — 

us Iuam opi, cum ſuis is, 

III. Abbatibus, & Prælatis ferè totius Hiberniæ; nec 
non & Maur icius Rex Hiberniæ, cum i ſui nobilio- 
ribus. Vaude etiam Aeli & Adel gti candor fu 
iſe Fceleſam list is Melli nomen hodie retinet iri- 

ſm mille; ee nomine, ws 
vi let, uty a ſanto MH Epiſcope, B. Patricij diſci- 
1 - wo videndus in Pa- 
trie Du loceli nut cap. o. Io · & 188. 


TV. Ejuſdemad Hibernienſes fratres. 


Corſilataria hac — morte Malachia: cujus laudes dun- 
bus Sermenibuis in ipfius Natal habit — Bernardus pra- 
den ge ide Vita eqns, C — 7 — 

iber nie ſum v . idenins 59ſt, in 
fie Pr o <font indicar, Tu x jour mihi 20. Congane in- 
jungis, reverendus frater & dulcis amicus meus, ac tecum 
pariter (ut ex Hibernii ſcribis) veſtra illa omnis eccleſia 
ſanctorum. Libens obedio: præſertim quod non eloqui- 
um exĩgitis, ſedl narrationem. Dabo vero operam ut ea fit 
pura —— inormans, faſtidioſos non o- 
herans. Sane narrationis veritas ſecura apud me eſt, inti- 
mata àᷣ yobis; haud alia proculdubiopr 
que certiſſimè comperta ſunt vobis. 


EVI. Adriani 11 17. Pontificis Romani, ad 
Henricum 7 /. Anglorum Regem. 
„ Au 1111, 2 ins, Norwegiam pri- 


„e Chriftiand ß 
ebam ne — Lang Henrico 11. An- 


„ glerum 


— 


— r _— ” Ex 
* a * — 


— 
— 


— 


152 E Nt a A. | 2 moo Gap 
v lam Regiconmceſſit ; inquit Reginaldur Polen Cardinals 
* loben. Elder. os Sad Anglos ſuos anno 15 54. i Comitys Pals. 
liccr-ad Cathe mentarys habits. Les vers jare domininm Hibernia Penti- 
neliz epiſcopl, fox ſibi vendicavertt; lohennes I #pſe Pri- 
4. CMeralogici ſas 


Lat lan. „es, boob Adriano imperrevilibro 4. ee 
aa. 15% & cpi ultimo isa aperit. Ad preces meas illuſtri Regi An- 
Matth. Parker» glorum Henrico I. conceſſit & dedit Hiberniam jure he» 
in via Pol, reditario poſſidendam: ſicut literæ ipſius teſtantur in ho. 
diernum diem. Nam omnes inſulæ de jure antiquo,ex do- 
natione Conſtantini qui cam fundavit & dotavit, dicuntur 
ad Romanam Eccleſiam pertinere. Annulum quoque pet 
me tranſmiſit aureum. i maragdo optimo decoratum, quo 
fieret inveſtitura juris in gerenda Hibernia: ide Alwe 
annulus in —— lico — juſſus eſt. 
Narrat 7w99, Git C enfis in Hibernia £ 
al. — 6. Regem Henricum ab Adriano 72 Tee. 
vilegium hoc pergriſiviſſe , per Iohannem Salisburienſem, 
— Epiſcopum Carnotenſem, Romam ad hoc 
deſtinatum. Per quem etiam (inqwit) idem Papa Anglo- 
rum Regi annulum aureum in inveſtituræ fignum præſen- 
tavit: qui ſtatim, ſimul cum Privilegio, in archivis Win- 
toniæ repoſitus fuerat. Anno vero 1155. ſub ipſa videlicit 
initia regni Horrics & Pontiſicatuas Adriaui, impetratum fi- 
iſe hoc privileg ium, docent in ſuis Annalibus Rogers ends. 
verius, Mar thaus Pariſſenſit & Nicolaus FTridetem. per i- 
dem tempus, ( ait ad eum annum Matthend ſmauaſteri- 
exſis ) rex Anglorum Henricus nuncios ſolennes Romam 
mittens, rogavit Papam Adrianum, adhuc novum, cujus 
gratiam eonfidenter obtinere ſperavit, utpote Anglum, ut 
ſiceret ei Hiberniam hoſtiliter intrare, & eam ſibi ſubjuga- 
reʒ atq; homines illos beſtiales ad ſidem Chriſti decent i- 
às revocare, Eccleſiæq: Roman ſideliùs inclinare. Quad 
Papa Regt gratantgr annuit; & eidem, ſuper hoc, Priviic- 
gium deſtinavit. Rex igitur Henricus ( adait ad cundem 
auxnum Trivettns) circa feſtum S. Michaelis, habito Win- 
toniæ harliamento, de conquirendà Hibernif cum ſuis 
a optimatibus 


optimatibus tractauit. ia matri ejus Imperatrici 
non placuitʒad _ ane illa expeditio. Swe 
lis habes Rebertne de CMonteun ( ontinnatione Chronogra- 
phe ay 1156. & lobannes Reſu WarWicenſis 
* /ibello de ter Corenas Anglia ame xu; cui  integrans 
haxc Adrians Bullan inſeruit quod etiam i Matthes Parte 
fei & Nicolas Triveits ad annum 1155. ( aſare Baronis, 
Annen 115%. Giraldo Cambrenſi(tum in loco jamcita- 
1m in 1. libro de Fits ſua )eft fad. C andem etiam in Sco- 
nic hromici lib. 1 2. cf. 3 3.neenen in'Dublinienſys archieyscops 
Liſeerenſ i epiſcepi Regefts deſcriptam vidimus. C idem in 
A. Giraldi codice, quo Johannes S tevaus off uſas, ¶ cut tn 
eAnnalibus cjas, ad a 1160, videre licet ) adjuntta cat 
Symbols Apoftolici & Orationss Dominica vrt Anglicana 
ver, neunulli codem tempare ab e Adriaus ad popn/ares 
XLY 11. Alexandri 711. Pontificis Romani, ad 
eundem. x 
Mabetuy apnd Giraldum Cambrenſem libro 20 Hiftorie 
4 expugnate cap. G. indeg, apud lobannem Roſſum 
Waerwicenſer in libro de terris Corone Anglia annexts , In 
Francofurtenfs tamen ¶ iraldi editione , non ſilum integruns 
boe Diploma oft pretermiſſumſed etiam tom ej us hiſtoria in- 
verſa denravam : quam nos ex duobu MSS.cxemplaribus 
imreftirwimus. Anglorum rex , directis ad Curiam Roma- 
nam nuncijs, ab Alexandro tertio tunc præſide nte priv ile- 
gium impetravit, ejuſdem auctoritate ſimul & aſſenſu, Hi- 
bernico populo tam dominandi quam ipſum in fidei rudi- 
mentis incultiſſimum Eccleſiaſticis normis & diſciplinis 
(juxta Anglicanæ Eccleſiæ mores)informandi. In Hiber- 
niam iraq; Privilegio tranſmiſſo per Nicolaum Waling- 
fordenſem tunc Priorem ( Melmeſburienſem quog; pol 
modum Abbatem tam pofitum quam depoſitum) necnon 
& Gulielmum Aldelmi filium,convocats ſtatim apud Wa- 
terfordiam Epiſcoporum Synodo, in publics audientia 
| Vu cjuldem 


2 — Ä————— 


Fpiſtolarum R econſio. a FP 


ejuſdem privilegij, cum univerficatis aſſenſu,ſolemnis ro- 
cirario fa da fuit: necnon & alterius ptivilegij per eoſdem 
tranſmiſſi, quod idem Rex ab Adriano papa, Alexandri de- 
ceſſdre, anteà perquiſierat per Iohannem Saliſburienſem, 
poſtmodum Fpiſcopum Carnotenſem,Romem ad hoc de» 
ſtinata.Vade corrigendins error Richards Smenihurſfts V. CL. 
ævunculi mei, qui in 3. de rebus Hibernics libro, depravata 
Gwaldi ſecurus exemplaris , ais Iohamnem Saliſburienſem, 
convocato Warerfordiz antiſtitum Concitio, Pontificias 
litteras publics recite. Hue verd ſpritnc locus ile Rogers 
He ved ni, in poſterior Annalinw parte ad annum 1171. Rex 
Angliz miſit tranſcriptum Chartarum univerſorum Ar- 
chiepiſcoporum & Epiſcoporum Hiberniz ad Alexan- 
drum Papam: & ipſe authoritate Apoſtoliei confirmavre 
illi & hæredibus 2 regnum Hiberniæ, ſecundivm for- 
mam Chartarum Archiepiſcoporum & Epiſcoporum Hi- 
berniæ. & Jobannis Bramptoni in loranalenſi Hiſtoria, Rex 
Angliæ miſit nuncios ſuos ad Alexandrum Papam,cum lit- 
reris Archiepiſcoporum & Epiſcoporum Hiberniæ. ad re- 
— Hiberniz ſibi & hæredibus ſuis auctoritate Apoſto- 
ica confirmandum:ſicq;factum eſt. Nam ſummus Pontifex 
regnum illud ſibi & hæredibus ſais auctoritate Apoſtolici 
confir mavit, & in perpetuum eos conſtituit inde Reges. 


X LV1171. Ejuſdem Alexandri , ad Laurentium 
Dublinienſem Archiepiſcopum. 

Eſt hie Lanrentine O Tolus; cajus Vimm ab Angienſit 
Collegy monacho deſcripmm toms 61 Vit. Santtor, Novem, 
14. *nſerntt Lawrentins Surias. Patrem habait art author ile 
indieat , Muriartach five Manricinm O T nobail, ad quem 
non modica pars Hiberniz, quæ Lagenia dicitur, jure ha- 
reditario pertinebat: matrem Ingen Y bruin (im enim le- 
grunt duo hau Vita, qua ego habe, MSS.cxemplaria ide ft, 
filiam Prineipis, e Birnorum, ni fallor, familia. Anne: na- 
tin derem, Dermitio regs ( qui aling ab illo Murchardi ſilis 
Fit, que Angli in Hiberniam font intreantts) 4 ag 

4 


rr. . ESE 


>» 


555 Recen ſio 


datus,dmriſſims ab es habitus oft: poſt bitunimm vere patri re- 

Punt, Eccleſia mineſteris ab eg ditatrs , ſab magiſfterio 
Glindelacenſis Epiſcops viceit. Cum annoram efet IAV. ce. 
cle a S. ¶ omgeni fove Keivini de Glind:lach Abbas , Gero 
& populo i tibus,conſtitur oft: as demnns Gre- 
gorv0 Dublinienſs arc hiepiſcopo definity,ad Dablinienſam ca- 
thedram cvectuu, anno Demi 1162. a Gelaſio totius Hi- 
berniz Primate, in ip{4 Dublinienſi Ecclefis, multis Epi 
ſcopis præſentibus, gratias agente lo, ſolennitèr con- 
ſecratus eſt. Anno 11 79. #14 cum ico Tannen Ar- 
chiepiſcopo,o * quingque vel ſex Hiberaie E piſcenn Roman * itn Hovede. 
ad Lateranenſe ( vncilium profe turns, per Anglian tranſys : 5% Fd quas 


abi omnes pro licentii tranſeundi juraverunt, qudd neque — — 


Regi, neque o ejus damnum quærerent; - n2menelaturk 
— — fri Ro gerus Hovedenns. Lau- Epiſcoyoram, 
reutium tumen, ob privilegia in Late ranenſi Concilio con- > - 
tra Regiæ dignitatis honorem,zelo ſuæ gentis, ut fereba- ——_— 
wr, impetrata, Anglorum Regi ſuſpectum fuſe libro 2. hiftoe. Eb. 30 
Expugnat Hibern. cap. 23. uarrat Giraldns Cambrenſir, Es cap. a. de 
| Dablinienſs ſua Metropoli preſens hoc impetratum lobanues Pi- 
oft ab eo Privilegium; tx antiquo D ublinienſss archiepscopi — n 
Regeſts,qnod Crede mihi ppellant a nobu exſcriptum. Obyt — 7 
— ¶Augieuſe Nermaunia caſt rum (cujus Come Richards Oda, qui 
an gb ou fucrat, qui Dublinian & Lagemam, Law entry Lacnenſi fu- 
ſedem metropoliticam c provinciam, ipſs vivonte & videure Ke putatur, 
ſubjugavit : ) aum patrie ab Anglis vaſtata cal amitarem — — 
deplorafſer miſ. erabiliter lingua materia dice vs: Heu popule mericenſis, An- 
flulte & inſipiens; quid jam facturus es ? Qais ſanabit a- guftine: Varer+ 
verſiones tuas * Qois miſerebitur tui? A im, XVIII. fed e. 
(lends Decembra,cm ſexteæ feriæ terminus adveniſſet, 4 Lene. 
in confinio Sabbati (ubſcquentis ſpiritum farcti viri re- 
quics #terna ſuſcepit ; inquit Vite ejas ſeripror. Aunum, 
gu Ile tncet, Annales noftri aſignant 1180. u & 14. di- 
er Nov: mbris in ſextam feriam incidit. Rogerns H , 
& ems ſecures Ceſar Baroning, wn — ſal ad ſrquen- 
tm amm welt referuat, Nam, ut ipſe Regcrus poſtei con- 
Vn 2 


155 


— 


— 


156 Epiftelarmn Receſs, 


1 


format ne 1181, Henricus rex Angie, filius Impera- 
tricis, dedit Iohanni Cumin, clerico ſuo, — 
tum Diveliniz in Hibernis, F717. us Septembris apud 
Eueſham. ( ide Novembris dies 14. qui eleftioners hanc 
anteceſſerat;,ad annum'11 80. neteſſarioretrahendue oft.) & 
anne 1182. Lucius 111. ordinavit Iohannem Cumin 
in Sacerdotem 111. Idus Marti apud Velletre: deinde 
conſectavit eum in Archiepiſcopum Diveliniæ X71» Ca- 
lend. Aprilis, Dominica in ramis Palmarum,apud Velletre. 
cui { alendary quoque ratis ſuffragatar '; que anne 1182. 
Dominicam Paſchalew 28 dis Marty crlebratam fis 
decet. In Santtorum vero numerum ela off Laurent ab 
Honorio III. anno 12:5, cujas canonizatmnu Bulla, data 
Reate 111.14. Decemby. anne Pontificatus i o. habetur in La- 
erty ¶ herubini Bullario; tomo 1. pag. 49. edit. Row, anne 
1619. | 


XL 1X. Giraldi Barrij Cambrenſis, ad Guilielmum 
Verum Herefordenſem Epiſcopum. 


Giraldus de Cambriã oriundus, & auſtrali ejuſdem parte 

maritimiſq; Demetiæ finibus,non procul ab oppido prin- 

Aua Py, cipali de Penbroc caſtello,ſc.de * Mainarpu ; ingennis 12 
— 2 talibus proſapiam duxit. Ex matre namq; Angareth ( falis 
vid. Girald.1;z. Neſtæ nobilis filiz Reſi principis Sudwalliz, ſc. filly The- 
netat · Cam · odor vir egre io Willelmo de Barri matrimonialiter 
briæ, lib. x. copulatã — Ita de genere ſao ſcriis, in 1% de Uu 
cap 1 ſan libro cap.2. G iraldus noſter; quia patre Bartij, 4 patrid 
Cambrenſis cognemen traxit. Ii ab avuncule ſas Davide, 

( Neſte tilius, qua Angli Annes vocand, filio ) Breehins- 

enſe; arc hdi cen ats ( qus i quaruer Mencvenſis dimceſcos 

wu erat u acce b. Galfrido, anno 1198. deute, = 

HMenevenſs Epiſcopats ſacerfſiſſe Silveltrum G iraldum, vc 

potiùs Giraldidam,Mauricio nempe — — Giraldi 

de Winſor (qui arcem condidit Penbrochi ) & Ne- 

Az ( ſorotis Griffini Auſtralis Walliz Principis) filio; # 

* Mrncvenfiam £11/coperum Cacalogo ir crnditrffimes 


antes 


— — 


CREED ae 


* a 


antiftes D. Franciſeni Gellwinw. Silveſtri nemen , 
quod ſciam ,Giraldo —— Lelandas impe ait: neg, enum 
— —— ved, in tot M, 22 
94 8 contig ,operann ip fins « 546, „ja 
adhus — — dubio, pro pr iu ſuit 
54; nomen:Giraldidez vere cogne at er ALONG par- 
te indi ili pornifſe fortafſi non uin, im ex paterns 
Barrenſem extiiiſe, tam certam eff quam quod certsſſi- 
mum, AManricin quidem Giraldides, Dominus de L- 
defteffan , qui in Hiberuis fixi« poſteg ſedibus Comibus 
noris Kildarienſibus & Deſmondanu wiginem dedit , 
matrrem habuit Neftaw ( Giraids noſtrs avian) patrem 
Giraldum Winſorium , eArnulphi illine qui caſtrum Pen- 
brochianum primus conflyuxit ( nt ad eiſtelans 259m ox 
iſs Giraldo efkendimus.) Caltellanun ; as filium etiam 
( quod errors videtur prabuiſſe anſam ) Giraldum: ve- 
rum nou metrum , ſed alm, cia in 2* Expugnationss 
Hibernia libro cap. 20. bic noſter meminit. «Anno vers 
1198. „% non Galfridus, ſed Petras proximm illire in 
HMmevernſs anteceſſor. Dude longs tha lis off exer- 
, Rome coram Innocentio 111. agitata, inter Galfri- 
dam _ Huberti Cantuarienſis archiepiſcops operas prome- 
n, & GCiraldum noffrum d AMenevenſs Capitulo ele- 
Ram : enjas biftercam fiſt lateque 3hſe Giraldis exequi- 
tur, tm in Dialogo d fue Eccles Menevenſir, 
tans in libre 2+ de Uu fad , whi Hendit qualiter ad 
collyrium ( irs evi ile loquitnr ) cfficax in Curia 
pars adverſa ſe cenvertit , & totam contra Giraldum 
Curiam per hoc cotrupit. Unde dem canſ4 cedere ,& 
Galfride Menewvenſem ryiſcoparum relinguere coeltns oft. 
| Anno 1135.06 Henrien 11. Angloruns rege, cum filio fuo Je- 
hanne Mormtony tne (omvte , is Hiberniam miſſme eff : i 


dam woramfacerer, duorum Epiſcopatunm qui tunc vaca- 
baar, Weſcfordenfis ſc. (qui & Fernenſis dicitur) & Le- 
Chelincafis, Archidiacono $ optionem dedit; & cum 


w recularet, obtulit ei duas Ecclefias illas & dioc 
| Vuz fey 


—ů ——— 


— N 


ſes in unum convertendas, fi regimen ipſarum ſuſcip ere 
vellet.. Ad quod reſpondit: — iots ad hoc 
datum videret, ut Eccleſiam Hibernicam extollere vellet 
& ſublimareʒ i ad hoc coopcrari & coadjuv are 
poſſet, oblatum honorem ſu ſcepturum. Sed queniam hoc 
non attendit: uluit eſſe privatus, quam inutiliter in pote- 
ſtare conſtitutus; nec aliquatends ibi prxeſſe voluit, ubi 

e non it. Videns ergo quod Comes ibi nil 
proſiceret, ſed de die in diem de teriorem per ejus adven- 
tum terra ſtatum haheret; conſidereus etiam multa ibidem 
nova & notabilia, alijs aliena regnis & protſùs incognita: 


ut velipſe queſtum aliquem aut {uo taltem 
labore faceree; primim Topographiz ſuz, deinde Expu- 
gnationis Hibernice matcriam ibi collige i 
&diligentiinquiſitione, curavit· Cum itaq; Comes per 
æſtatem totam & hyemis partem moti in imutili 


fact, remenſo pelago in Walliam & Angliamremcaret- 
Giraldus cum ſeneſcallo Hiberniæ Bertramo de Verdun 
ſocius & rerum gerendatum teſlis relictus, ut ſtuadi 
dicto plenids indulgeret, non ſolum | 
am digerendo, uſq; ad Paſcha ſequens momm-in Inſull fe 
Cit. Hee de ſeipſe Giraldus, lilro 1.48 Vd ſad oh. qui 
bus & capite 28. dciade addis  Caminaq; magni nommis 
in Inſul4 tunc Giraldus extiterit & famz inter 
Paſcha & Pentecoſten de Hiberniã in Malliam tranſfreta · 
vit: ubi & Topographiæ ſue, cujus tractatum jam inc hoa- 
verat, conſummationi ftudiofam ex toto mentt 

vit. Proceſſu vero temporis opere completo: & corre- 
cto, luce rnam accenſam non ſub modio ponere , ſed ſuper 
candelabrum ut luceret erigere cupiens; apud Oxoniam, 
ubi Clerus in Anglia magis vigebat & clericatu præcelle- 
bat. Opus ſuum in tantã audientii recitare diſpoſuit . Et 
quoniam tres erant in libro (uo Diſtinſtiones, qualrbet re- 
citatæ die, tribus dicbas continuis recitatio duravit: pri- 
moq; die pauperes omnes oppidi totius ad hoc convoct- 
tos. hoſpitio tulcepit & exhibuit. In craſtino vers Docto- 
res 


"ny 


n—_—_———— a 


Epiſtolarin Recenſio. 


159 


res diverſarum facultatum omnes, & diſcipulos i fame 
—— & notit i. Tertio die reliquos ſcholares, cum mi» 
liti idanis & Burgenſibus muitis. Sumptuoſa qui 
dem — quia renovata ſunt quodammodò — 
qua & authentica in hoc facto Poetarum tempora; nec 
rem ſimilem in Anglia factam, vel preſens ætas, vel ulla 
recolit antiquitas. 

Hic Recitationi premiſſa fit Præfatio in Hibernicam 
Topographiam prima : i in aliquibas er iα¹õ⅜mitu- 
lum tu ewyens, Introitus in recitationem. 1» alys 
ducbwe | —— bans a4 & vilieimmm Here fordenſem E- 
p1ſcopums ops [ubjun tinm reppers: in qua tirmls recemſen- 
ter inſignieres Topographiz bj, five Libri de mirabili- 
bus Hiberniz. Cs chm fabuloſa complure inſer ui ſſe Giral- 
dus ini reti: prater apolo giſmum, quem prime in libr um 
Expugnationts Hileria — \ baveetion in 
dum vis. De Topographii Hibernica,labore ſcilicèt noſtro 
primævo ferè nec ignobili , ubi multa nova alijſq; _ 
nibus prorſùs incognita (ideoq;magits admiranda ) ſcri- 
buntur, hoc pro certo ſciendum: quddquorundam, quin« 
imo & quamplurium, perdiligentem & certam indagatio- 
nem 4 magnis terræ illius & authenticis viris notitiam 
elicuimus; de czteriſq; totius terræ famam potiùs ſecutt 
fuimus . De quibus omnibus cum Auguſtino ſent imus: 
qui in libro de Civitate Dei, de talibus quæ ſolim fama 
celebrat nec certã veritate fulciuntur loquens, nec ca affir- 
manda plurimum nec prorſùs abnegandadecrevit. 

ZT. Ejuſdem Giraldi in librum tertium Vaticinum 


Prologus. 

Ut Hibernicam Topogranbiam triennij , ita Y #ticinalem 
expngnetionis Hibernice hiſtoriam bicnni) laber —— 
gnemadmeduns reftatur ipſe, tum in Vat icinali buys hifteria 
Are a. c. 31. tam initio Prefationss priori is Deſcriptions 
Cambria libro: dnes,quorum rim, qui laudabilium — 
ur, 


* T . 


eap- 16, & in 


opograph. 


codicibus quibns ＋ fam af, MSS. author bunc Vaticinio- 
rum librum . 


ticiniorum librum tranſeamus. Deinde ſequitur Liber ter- 
tins Vaticinus;ve/ hic potiù i, quem jam damas, in id Pro- 
leg. Nam ipſum librum, ſcut & Britannicam quem bie & 
* alys in loci promittit Topographiam , Siraldus nunqguanc 
videtwy perſciſſe. Hibernice vers expugnationss Hiſtorian 
ideirco Vaticinalem 4 ſe fuiſſe inſcriptam in hajas Prefation 


Deſcript. Cam- s veſtibule fgnificat ; quod ei Merlini vaticinia tam Cale- 
drix prafats 14 donij quam Ambroſij locis competentibus,prout res exi- 


gebat,inſcrucrit . 4e quo #treg,, libre 2. Itinerary Cambric 
64p.8.fic ipſe ſcribit. Non procul ab orta Cenwey,in capite 
montis Eryri,ſtat Dinas Emrys,id eſt, promontorium Am- 
broſijʒubi Merlinus prophetavit, ſedente ſuper ripam Vor- 
rigerno . Erant enim Merlini duo: iſte qui & Ambroſius 
dictus eſt (quia binomius fuerat ) & ſub rege Vortigerno 
prophetavit, ab incubo genitus, & apud Caermardhia in- 
ventus . unde & ab ipſo ibidem invento denominata eſt 
{arrmerdhin,id eſt, urbs Merlini. Alter vero de Albania o- 
— & Calidonius dictus eſt, a Calidoni4 ſylva in 
qui propheravit;& Sylveſter, quia cam inter acies bellicas 
conſtitutus, monſtrum horribile nimis in atra ſuſpiciendo 
— 19" rt cœpit, & ad ſylvam :rap{tagiendo 

ylveſtrem uſq; ad obitum vitam perduxir . Hic autem 
Merlinus tempore Arthuri fuit, & looge pleniùs & aper- 
tius quam alter propheraſſe per hibetur. Mori [nun 
Pritam Merdhyn vecant, & ab co Cacr-mardhyn denoms- 
1 


ee 


RW , r 


Fpiſtolarum Recenſio 


waram cenſent:cum long ante Merlinuns natum urbs ea Mari- 
duni nomine Ptolemas nota fnerit, Ot eAmbroſius ile Man 
ridunenſss —— ab urbe potiù traxiſſe dicendus fot, 
quam urbs ab 11s nomen accepiſſe. De fabuloſs ejus ortu & 
rebus geſts, viders poteſſ Ninius Britammne in Brevarie ſaq, 
645. 41, 42.43 « Galfridus Monemuthenfir ſab finem 6i libri 
Hiftorie Britennmce, Alanus de Inſuls in Prefatione exyla- 
nationem Prophetiarum ipfins , Vincentins Bellovazenſss in 
Specul. Hiftorial. lib. ac. cap. 30. Rabbi Abraham Z achutue 
in libro Iuc haſin, Stephanus Forcatulus de Gallorum imperio 
e pbiloſophia libre 7. Wierus de preftighs demonum lib. 2. 
cap. 16. lohannes T winus Commentariorum Britannicorum 
libro 2. & aly plurimi. Ejus V aticinia, eAlexandri Lincolni- 
ent epiſcopi juſſu, Gal fridus Monemurhenſis Henrico J. re- 
graute de Britannico in Latinum tranſtulit, & libro 0 Bri- 
taumica fue hiſtoriaæ inte xuit, qua deinde, Henrico J 1. in An- 
glia imperante, Alauu de Inſulis Germ aums additis Commen- 
tariorum libris . illuſtravit. Forum vanitatem, Prommio in 
Hiſtori am ſab Ric bardo J. a ſe editam, detexit Guiliei mus 
Nembrigenſir:quam ſuperior quog, ſeculo per ſtrin æerunt, inter 
alio t, & ic har das Stani hurſt us noſt er rerum Hibernic ar uus libro 
3 bg. 128. & lib. 4. pag. 181. Georgius Buchanan rerum 
Ceoticarum libro 5. (in Rege TLIII I.) ꝙuilielmus Cam- 
denus in Cacrmarden-ſhire (pag. 504. ) David Poxelns in 
annotationib.ad Giraldi lib.2. Itinerary Cambrie cap. S. c e- 
piſtol ad Guilielmum Flete\vodum de Britannica hiftori2 
refte incelligenda.quiba! & Remanus librorum prohihitoram 
Index acce dit, in quem Merlini Angli (vel Britanni potias) 
liber obſcurarum prædictionum ef relatus. Poeticam vel 
jeceſem potid : Merlini fabulam ver ſu heroico a Galfrido Me- 
nemuthenſs deſcriptam in Bibliethecs Cottonians vidimurs, 
Ab tedem Prophetienm Merlin Sylveſtris (quem Brimuni 
Merdhyn Wylht appellant ) libellum in carmen redattam 
fuiſſe aſſerit Johaunes Lelandus , ( ommentar . in Cygnaam 
Cantionem,v*c Britanniæ, & in Aſſortione Arturi ubi c fu- 
nere eArtury ex codem libells verſus quoſdam producit Mer- 
- Uni 


Epifalaram Reconſi 


ens g•ün 


— 
= a. ._A_—_ 

- 
— I WI — 


Eoſdem verſnr, wt Thaliefling vars inſcraprocycitar i D. 
1 1 Priſens eques anratur, in Hiſtutia Brotannice de 
fnfome,(pag.1 37.) abi eam cmi, veruſtiſimd lingua 
Brytannica conſeripte,habuiſſe ſe ſ1nificat Talictlini & utri- 
uſq; Merlini, Ambrofiani videlicèt & Sylveſtris: quorum 
— — — tempore Autelij Ambroſij a quo 
& nomen ſumpfiſſe videtur,illum verd Vortigerni, Tali- 
eſſinum vero tempore Mailgonis regis floruiſſe conſtat. 


Profeſſiones ab Oſtmannorum in Hiberniã Epi- 
ſcopis,ordinationis ſuæ tempore, Cantuarienſi. 


bus Archie piſcopis fadæ. 
Vandaliz & F © Jvonia,e ad Eomm mari Baltici littus porreciu, is tres p. 
Saxon Alb. en lac & limguis diftintas, Eltiam, Lettiam & Curlan- 


— niæ provinc ia ij inco entur, qui 4c vereribus Traci 
1516. pages. Oftizi & Oſtiones,4T acito in G, u Eſtij. al E gi. 
Alb. Crantz: hardo in Carli Magi Vita Ailti, 44 Saxone Grammatics 
Suecizlib. 1» Eſtones, due Oſtmanni appelianear. Hor ducibas tribur 
Fychez Mai. Farribnr, Amelano, Sitaraco, & Y voro, de Norma ia c- in- 
ſlienſi, apud ſularum Bortalium partibus, quaſi mercatare exercende pre. 
Stra bonem, hh cx, in Hiberniam adveniſſe, c i, portns atis 6. 
abc Step” - copaſe,/cribit e Giraldas Cambrenſis. Fattum hoc {ub inivien 
bis, 2 — ſreuli peſt natuns Chriſtam decimi: circa quod tempus, Danos 
_ in inſulam ingreſſos cum Hibernis pugnaviſſe,f Caradecss 
*Sax0.hiſbDa- Lhancarvanenſss, & Haraldum Hartagir ( foe, Palchrics- 
mac = 3 mum)Hiberniam ſubjugaviſſe, « refrt, 4 % Griffithi ply 
— — a Ce Princip Venedotia Vita oft cenſcripta. Ipie (ingquit 
* Girald Tops» ber ille )civitatem Dublinienſem, aliaſq; civitates, ca- 
ph. Hibern. ſtella & munitiones ædiſicabat, ubi jam in hujus regni pot- 
va nt 3<c-43- ſeſſione conquieverat : fratremq; alterum in ung illauum 
— quas condiderat nrbium præfectum — illo- 


hufſe v1 


— rum uſitato ſermone vocatur Porthlarg;cujus ritas in 
you. hodiernum diem ejus urbis dominio potitur. CH v 


4 ribucillis fratribus, Off mannrum dncibur, tres r 
| ci vit at 


ini Caledonij 2 Theliefino vate, ut quidam volunt, edocti. 


9 


r a& £& a« *© = $s 


tt... 


— —————_——. 


163 


Charta Zdgars. 
civitates conſtrucm t fuiſſe narrat e quibss Dubliniæ prin- 
cipatus Amelano ceſſerit, Waterfordiæ ( qua Hibernu & 
| Cambris Porthlargy dicitwr ) Sitaraco , Limirici Yvoro. | | 
| Atg, he civitates illa ſant, quarnm Epiſtopia Lanſfanco C | 
g/ in ſede Cantuarienſs ſucerſſoribusid et. Normannis ſui | 
priins quam ab Hibernis (inter quos advene vixerunt) ordi- 
nationem accipere maluerunt. Nam, ut in cAnnalibut noris 
ad annum 1095 .vetaturmr invenimiis, Norwagenſes five Oſt- 
manni, qui civitates Hiberniz & maritima occupaverant, 
Normanni vocati ſunt. quod & medy: temporibus,ommbus 
Dania, Norwagie, Lrvonie & reliquarum Borealium genti- 
Wm commune nemes fuiſſe dotti norunt. Dt omittam quod 4 
ſtriptere Dita Gri ſithi filij (onani eſt traditum,; unum «© tri- 
but illis fratribus qui in Hiberniam uenerunt, cum Norwag = | | 
enſibus ſaws in Gallium conceſſiſſe, e Francis deviſtu ſedes in ti 
Normannia fixifſe. Hunc Rodolphum ile vocat, quem alij | 
Rolloncm; 4 quo Guilielmss, & alij Normanni qui in Au- 
{ia regnaverunt , genus deducunt ſunm. Profelſſiones ex 
Cantwuarienſs Eccleſia codice Mo, qui nunc ad Cotto nianam 
Jibliothec am oft tranſlatus, de mim. De Epiſc pi vero | 
Pnpulis qui cas edidernm, in Epittolarum Rec enſione aliquid | 
— poftremo tantum except, 4 Theoba/do ordinat a, 
9% ab anno 1138.44 1160. Cantwarienſs ſexs prefiur. 


£dgari Regis Anglorum Charta de | 
Oſwaldes⸗ law. 1 


VM Epiſftolas relegerem, dec imo ſecnlo ( quod propter 5 
ſcriptorum inopiam appellars conſmeyit * Obſcurum) * Barots ite. 
aulrm nomiam deprebends. Qui def ctas ut aliquo modo ſap. — ——_ 
Neretur, Edgar: Regis diploma viſim fait adycerez in quo, : 
quod om hiſtoria tacent , maximam partem Hiberviz, 
cum ſui nobilifim3 civitate Dublinid , Anglorum regno 
ſabjugatam 4/e firſſe con ſir mat. Habetur illud inter Miger- 
nien Fccleia m ! e ccc inter — 
Regia in arce Londinenſs aſſervatur , hoc anitum promm, 
Edwardys Dei gratis Rex Anpliz & Franciz.& Dominus 1 
Xx 2 Hiber- 11 


— 2 


Epiſtolarum w Reconſ. 


—_— — 


Hiberniz , omnibus ad quos preſentes litter pervenc- 
rint, Salutem. Inipeximus Chartam confirmationis Do- 
mini Edgari quondam regis Angliz progenitoris noſtri. 
quam fecit Olwaldo Epiſcopo Wigornicnh & Monachis 
Wigornienſibus, in hæc verba. 1» libre Wigornienſis Ec- 
cleſa, quo de leci illius fandatoribus agitur, ills quem dedima⸗ 
titnlns eſt prenotarus,Charta Regis Eadgari de Dſwaldes- 
law. a mediante (wt ibi dicitur) B.Olwaldo, a Clericis 
in Monachos tranſlata eſt ſedes Ponrtificalis honoris. An- 
tea enim, ut in ejuſdem Oſwaldi Vita ſcribit eAndreas Len- 
cander frue Whitemannus Rameſienſis carobij abbas,non mo- 
naſtici viri ipſius ſanctæ inſtitutionis regulæ erant in re- 
gione Anglorum, ſed erant religioſi & digniſſimi cleriei: 
qui tamen theſauros ſuos, quos av idis adquirebant cordi- 
bus, non ad Eccleſiæ honorem, ſed ſuis dare ſolebant uxo- 
ribus. Peſteaꝗ at addit idem, A Agari regis obitu turbatus 
eſt ſtatus totius regni, commoti ſunt Epiſcopi, irati ſunt 
Principes, timore concuſſi ſunt Mouachi, pavefacti popu- 
li, Cerici læti effecti ſunt; quoniam tempus corum adve- 
nit. Expelluntur Abbates cum mouachis ſuis, introdu- 
cuntur Clerici cum uxoribus ſuis ; & erat error pejor 
priore. Sic ide. Priorem vero ſtaum fic plenins enarra 
Cantuarienſit Oſbernus, Nondum in Anglia communis 
vitæ ratio colebatur; non uſus deſerendi proprias volun- 
tates hominibus affectabatur. Abbatis nomen vix quiſ- 
quam audierat; Conventus monachorum non ſatis quiſ- 
piam viderat. Sed cui forte id voluntatis crat,ut peregri- 
nam vellet tranſigere vitam, is modd ſolus, mods paucis 
ejuſdem propoſiti comitatus, patrios egredicbatur fines; 
& quã opportunitas vivendi licentiam dabat, illic alieni- 
gena vitam agebat. Hicq; mos cam pleroſq; tim vehe- 
menter adhuc manet Hibernos : quia quod alijs bona vo- 
luntas in conſuetudinem, hocillis conſuetudo vertit in 
naturam. —— multi atque illuftres viri , divinis 20 
ſæcularibus liter is nobilitèr cruditi , dum relictã Hiber- 
dil in terrã Anglorum peregrinaturi veniſſent, locum ha- 

bitationis 


Epiſtolarum Recenſio. 165 
bitationis ſuz Gleſtoniam delegerunt. propterea — eſ- 
ſer 4civili multitudine ſequeſtratus, & humanis uſibus ac- 
cemmodus, & ( quod maximè affectabant peregrini ) Pa. 
tric teligioſã ventratione glorioſus: qui olim cuangeli- 
zando regnum Dei illuc perveniens: vita, doctrini, ſiguis 
mirabilibus multipliciter claruiſſe, & poſt omnia hæc ibi- 
dem in Domino quieviſſe perhibetur. Cum ergo hi ta- 
les viri talibus de cauſis Gleſtoniam veniſſent, nec tamen 
quicquid fibi neceſſarium erat ſuilicientiſſimè in loco 
repperiſſent: ſuſcipiunt filios nobilium liberalibus ſtudijs 
imbuendos; ut quod minus ad uſum loci ubertas ex- 
hiberet, eorum quos doce bant liberalitate re- 
dundaret. Hee in Vita Dunftani Oſber- 
nut: que, quia ad rerum Bibernica. | 
ru illsſtrationem aliquid eti- 
an conferebant , hoc in 
loco omittere non 


lib uit. 


, www a w WET 19 wt 4.0 4, 


een 0 unde 


In Præfat. pag. 1. lin. 15. lege, AtuTegor. 


adds. Annum verd 794. quo hæc ſeripta cit epiſtola, Colco 
vitæ ſupremum faiſſe , Simeon Dunelmenſis confirmar 
in Chronico. Hi diebzs ( inquit ) Colca preſbyter & letter 
ox bas Ines is ad Dowinum, 4 que percipit landems fe- 
Sn pro labpmribou terrenis. 


In marginepag.51. lege, C.0204& pag · 133. lin. 14. 


Pay. 


"ST i 


. 
as 


OED ELEDYD 


— 
© 
— 


” FEE P32 eggs 


 Epiftolarum Recen ſio. 2 


— — 


Pag. 142-07 143. Recenſio Epiſtola x XXV. 
& XXXMFTI, ua — 


TTV. Anſelmi Cantuarienfis archiepiſcopi, ad 
Muriardachum Hiderniz Regem. 


Inter edit as habetur, lib 3. epiſt. 142. Eſt autem Muriar- 
dachus hic, idem cum pregedentis epiſtela Murchertacho, 
quew woſtrs Muirceartach fve Miurc hertach O Briain vo- 
cat. Patrem habt is Terdelvacum em, ad quers XXP 11% 
& IX 1X3 [cyipra oft epiſtelaʒ cui etiam tum in regns Momo- 
mi in qua ſita ef Waterfordia, (a quam Malchus 4b 80 no- 
minard oft epiſcopms t h in (ammo Hiberniæ priscipatu, an- 
„10g. ſacceſrit; fratrem Dermitium , i in regno. Mo- 
mia ſacce ſorem qui in ſaperiers epiſtela Dermeth Dux Fra- 
ter Regis appellatur, ac nobiliſiimi Thomondia Comitib us 
fue & Baronibus de Inche-quin dedit oviginem: ſilium Ma- 
bunum,4 4 Hiberns Mac- mahunos fve Vriulanos favs de- 
dent quorum genus. Anglia Reginaldo filio Vrſi, Theme 
Contuarienſs: percuſſore repetunt. Muriardachi hugs, in Re- 
un Mannie ( bronico , ejuſmadi fit commemontio. Anno 
1089. Omnes proceres Inſularum audientes mortem Lag- 
manni,, miſerunt legatos ad AMwrecarduam 0 Brien Regem 
Hliberniæ, poſtulantes ut aliquem yigum jndultrium de re- 
gli ſtirpe in Regem eis mitte ret, donec Oiaus filius Go- 
dredi creſceret · Annuit eis Rex lihentiſſimè, & quendam 
Depnal lum filium T ade ad eos miſit: monens & præcipi- 
ens ei, ut cum omni benignitate & modeſti4 regnum, quod 
lidi non debebatur. guhernaret. Sed ille poſtquam ad re- 


gnum pervenit,parvi —— lui Domini, cum 
nagnũ ty rannide abuſus eſt regno ; & multis ſcelcribus 
perpetratis, tribus annis enormiter regnavit. Tunc omnes 


principesInſularum uni conſ — Tong 
aum tun, & expulerumt 2 finibus fuis. Ille au- 
eie ad Hibethiam nn eſt ultta revetſus ad cas. 
DN 


3 
168 
hn 


| 2 Fpiſtelarum Recenſio. 


- — — — 


XXX7/ 1. Ejuſdem ad cundem. 
Si cus minus videatur veriſimile, equſdem ar gumenti ade. 
undes ſecundas efſe nnſſas liter as mull priorum mention: fa. 
Ha: (cir ,codem temporeregnaſſe qnog, an Lagema Murchu- 
dum; A Dermitius 4 A- ad debetandam Hue. 
vun primus ſilicim vit, & reliquram Mac · murroc horum 
familia deſc endit. Martaus 201 anno Saints 1120.44 quey 
iu Brimnnico Chrenico annomt Caradorm Lbancaruanen,, 
deceſſiſſe Murcartum, digniffimum & maximum totiug 
Hiberniæ principum. r ex Leghlinenſibus- Annalibus, The. 
dans Doxlingws. Marchardus ſereniſſimus Lageniz in Hi. 
berdiã Princeps, ſidus amicis, terribilis inimicis, alienis li- 
beralis, a ſubditis propter ejus bene meritam pietatem & 
juſtitiam — cæteris amandus. obijt & apud Fernes ſepe 
litur. Ad hunc quog, ſpeciat ill. Gir aldi in Itincrarj Cambria 
46. 2. cap. I. atio. Gulielmus, Guliclmi Regis Baſtardi 
filius & Normannorum in Angliã Rex ſecundus, qui Ru- 
fus eſt agnominatus, Cambriam ſuo in  animoſ? 
penetrans & circundans, cùm 4 rupibus Hi fort 
proſpiceret, dixiſſe memoratur : Ad terram iſtam ex pu- 
gaandam ex navibus regni mei huc 'convocans , pontem 
adhuc faciam. — ad Murchardum Lageniz trac 
Principem in Hiberniam forte tranſlato, cam aliquandiz 
propenſius inde cogitifler, fertur reſpondiſſe: Nunquid 
tantæ com minationis verbo Rex i!le, $i Deo placweric ad- 
jecit? Audito verò quod nullam prorſks Dei mentioucm 
in hoc ſuo Rex ſermone feciſſet, tanquàm 
gaudens certiſs\mo:Quoniam;inquit,homo iſte de huina- 
ni rantam conſidit potentiã, non diving; ejus advenrum 
non formido. Haus vers- Epiftelans; inter r:ligunas Anſel- 
* 3. piſt. 147. lobaunes Picards didit, ꝙ annotationt 
Het. 


— 


E 
3 44 · s. membran - 2 
In tine emendanderow O A, poſtrcma marg a additio 


Errata Ty pographica. 

ag: l. lin. a. cu ibid lin antepenult polt crrove delenda commaris nota. P. g. l. , qui de 
9 — heminis qui of in c. l. 2 f. 4e ejuſy, La. ericate pro virtuose. P. s. L. 
Neftorij revers expun do comma te. I. | 7.002 S. LA, le. P. y. I. 20. vendicands, L. 7. 
wendicaris? PE. L. g. Dorebrrnenfs, P. 23. l. t. os e. P. 14 l. 1. Hoenſea ab,, & 
in margine pone: C. A. 6 5c. P. t. I 33.4diverforum, P. 13 l., Luna F. 7. (in marg Lie. )en 
plew anther ran. P. 38. U NG e P. 58. 13 exaygrrandes P. sn · ( in marg. lin v.] edges 
et, P74. I. A7 .; Ly. en P. U 5. 25 efundicer, P 26.1.7 , hoc won 
do, cergregatii &c.1.14,Abbatiſſam, P. 101. A ponend.in margine. A. C. ta 3. P- 12.225 
ie · F. . Lantepenult. Aa e P 118.).14, Acalmeſderi P. 131 L 15. l. 17. Nets 
P. 156. L 13 f. P. 14 LI. 11% La, perpetratic, P. 4% *g STATS 
«f161 P1356 1 ene P, t 60, l. j. bulgeton- 


Alia quædam emendanda, addenda. 

Pag b. lin. 15-defpder,lividi, In Sangallenſi codice omittuntut ba dux voces; non males 
p. 21. l· a. fort · e p. 2. I ult fortꝭ n ſoſcepiut mor, pag. 25. la. P · 25. lg · fort v p. 
26. l. ai. fort. finem, p 31-1 3a. fort. j a an ignavide p. 3y. in margine lin. j. lege Ta- 
cih, & Erinbardas in geftis S, apud Adamun Hremenſem hiftor. cap. y, % da 
IRMINSYL + videndas: ut & Rich Verflegan &c. p.49.1-30 hos ſort her. p.53. lin ults 
ſort nos g g. volis peru. p. 5. l. ii · & ve. conjunctio delenda / piss Lic fort In quo que new þ 
caſel-· to interrogands, & 1. II reſpondends p 60.1 24 ofſe,fort. +, p. 60.8 roDentions te- 
pone, Ment ibwrs p. 4E. p · 62. l. as fort. new ind p.53; - I-. p.45 · f. 
guemlibet. p. 116. LI edundat. p. 1 l. 12+ adde · norant Romani Corretieres in Grati 
4. D. Confecrat, Ai tiad. 4. can, 44. Ab . In Kemani tamen Operem Gregorsy editions | 
vage tft reindter : fe of in antiquis omnibus Gratian' editionibus , & Hronia 
Decres- put. . 152 · P- 14a. LAH * Murchardaaadde in margine., * vel Mwriartach fue 
Manricins © Teles, pu Laren Dublinienſis archiepiſceps ; de que infra in pi 
XLV111z recenfene, ad ques ei referri poſſunt que x Caradoce, Donlings & Vinerar's 
G11 aids ſub/equanttr- 


r -w 0 — 


4 36. . 
£ = » 22 = 
1 4 y 4 . 25 


En Af ES * 
SYLLOGE:; {<< 


DLC LES _— 


—Xx66hys V. 


i. ATtMAacnanus: 


® % l 
forme nts leu 9" 
7 * 4 A » 
{ —_— td 4 — = 
> = E N N. 


Veterum Epiſtolarum 


al. Bono ach, 


Job 7: 14, 


matris Eccleſiæ viſceribus adjungi. 
Et quidem ab antiquã patrum inſtitutione didicimns, 
ij ut qui apud here ſim in Trinitatis nomine baptizantur, 
cum ad faiftam Ecclcham redeunt, aut unctione chrii ma- 
tis, aut impoſitionce manus, aut ſola profeſſione fidei ad 
ſinum matris Eccleſiæ revocentur. Unde ¶ Ariauos per 
impoſitionem manus Oceidens, per unctionem verd ſancti 
chriſmatis ad ingreſſum ſanctæ Eccleſiæ Catholicæ Orient 
reformat, Aonophyſrras vero & alios ex foli vet con- 
feſſione tecipit: quia ſanctum baptiſma, quod ſunt apud 
hereticos conſecuti, tunc in eis vires emundationis acci- 
pit, cum vel illi per impoſitionem maaus Spititum ſan- 
Rum acceperint, vel iſti per profeſſionem verz fide i ſan- 
Qz & univerſalis Eccleſiæ viſceribus fuerint uniti. Hi ve- 
rd hæretici qui in Trinitatis nomine minimè bap izan ur, 
ſicut ſunt * Bono ſſani & (ataphryges (quia & illi Chriſtum 
Dominum non credunt, & iſti ſanctum Spiritum perverſo 
ſenſu eſſe quendam pravum hominem 4ſontanum credunt, 
quorum ſimiles multi ſunt) & alij tales, cum ad ſanctam 
„ Eeclefiam veniunt, baptizancur; quia baytiſma non fait, 
quod in errore poſiti in ſanctæ Trinitatis nomine minime 
perceperunt. Nec poteſt hoc ipſum baptiſma dici itera« 
) tum; quod,ficut dictum eſt, in Trinitatis nomine non erat 
datum. 5 
Neſt ori ani vero quia in ſanctæ Trinitatis nomine bapti- 
zantur, ſed cos Iudaicz perfidiæ ſimiles, inc arnationem 
unigꝭciti non credentes, ſuæ hæreſeos crror obſcurat , ad 
ſanctani Eccleſiam catholicam venientes, de veræ fidei fire 
mitate & Tonfeſſione docendi ſunt : ut unum cundemque 
Dei & hominis filium ; Deum Dominum noſtrum Ietum 
Chriſtum credant, ipſum exiſtentem in divinitate ante ſe- 
cula, & ipſum factum hominem in fine ſeculorum : quia 
Verbum caro fallum off & habimvit in ob. Verbum ves 
y rh carnem dicimus factum, non immutando quod erat, ſed 
» ſaſcipiendo quod non erat. Incernationis enim ſuæ mj ſto- 
2) tio unigenitus patris noſtra auxit, ſua non minuit. Una 
aq; 
* 
a 


Hibernicarum Hage 


Dr 


_ 


iraq; perſona eſt Verbum & caro, ſicut ĩpſe ait:News aſcen- — 


dit in calm niſi qui eſt in cœlo. Qui filius Dei in ccœlo, erat 
filius hominis qui loquebatur in terra. 


Hinc loannes ait: Scimas quia ſilias Dei venit, c dedit 1. Iohan. . 0. 


nobis ſenſum. Qui nobis quem ſenſum dederit, itlico ſub- 


jungit: at cognoſcamus verum Deum. Quem hoc loco ves | 


tum Deum intinuat, niſi Patrem omnipotentem ? Sed quid 
etiam de omnipotente filio ſentiat, adjungit Et imme in 
ver filio ejus leſu Chriſto. Ecce ait verum Deum patrem, 
verum ejus filium leſum Chriſtum. Quem verum ſilium 


quid eſſe ſentiat, apertiùs oſtendit: Hic eff, inquit, verus 


Deu, & vim aterna, Si igitur, juxta errorem Neſtory, ali- 
us Verbum, atq; alius eſſet homo leſus Chriſtus; qui verus 
eſt homo, utique verus Deus non eſſet & vita æterna. Sed 
unigenitus filius Verbum ante ſæcula factus eſt homo. 
Hic eſt ergo ver Deus, & vit aterna. | 

Certè chm hunc ſancta Virgo conceptun eſſet, & lo- 


entem ad fe Angelum audiret, ait: Ecce ancilia Doming, Luc. i. 3s. 


at mihi fiens dic. Quæ cum eum concepiſſet, & ad El- 
Abeth cognatam ſuam pergerer, ab eãdem Elizabeth pro- 


tinus audivit: Vnde ego digns, ut mater Domini mes veniat Luc. 1443+ 


ad Ecce cadem Virgo & ancila Domini dicitur, & 4 


ter. Ancilla enim — Verbum arite ſecula unige- 


nitus æqualis eſt patri: Mater vero, quia in ejus v iſceri- 
bus ex ſancto Spiritu ejuſq; carne faftus eſt homo. Nec al- 
terius ancilla, alterius mater: quia dum unigenitus Dei 


exiſtens ante ſecula,ex ejus utero natus eſt hoino; inveſti- 


gabili miraculo facta eſt ancilla hominis per divinitatem, 
& mater Dei per carnem. 

Non autem pꝛiùs in ntero Virginis caro concepta eſt, 
& poſtmodum divinitas venit in camem. ſed mox ut Ver- 
bum venit in utero, mox Verbum ſervatã propriz virtute 
nature fa dum eſt caro. Et perfectus homo, id eſt, in veri- 
tate carnis & animæ ratioralis, natus eſt per uterum Vir- 
ginis unigenitus filius Dei. Unde & unctus pre partici- 
pibus dicitur, ſicut Plalmiſta ait: Vi te Dem, Deu tus, 
Aa z 711 


} 
j 


J 


Palm · 45-75 


* 


oles Ladet pre confertibus tau. Unctus quippe ct oleo, do- 
no videlicet Spiritus ſancti: ſed prz conſortibus unctus 


) eſt, quia omnes nos prids peccatores homines exiſtimus, 
& poſtmodum per unctionem ſantti Spiritus ſanctiſica- 


mur. Ipſe autem qui exiſtens Deus ante ſecula, per ſan- 
dum Spiritum in utero Virginis homo conceptus eſt in 
fine ſeculorum, ibi ab eodem Spiritu unctus elt, ubi con- 
ceptus. Nec ante conceptus, æ poſtmodum unctus eſtſcd 
hoc ipſum de Spiritu ſancto ex carne Virginis concipi, à 
ſancto Spiritu ungi fuit. 

Hanc ergd nativitatis ejus veritatem quicunque a per- 
verſo errore Neftory, revertuntur, coram ſancta fraterni- 
tatis veſtræ congregatione fateantur; cundem Neftorinm, 
cum omnibus ſequacibus ſuis, & reliquas hæreſes anathe- 
matizantes. Venerandas quoque Syuodos, quas univerſa- 
lis Ecclefia recipit, ſe recipere & venerari promittant : & 

{q; ullã dubitatione Sanctitas veſtra, ſervstis eis pro- 
prijs ordinibus,in ſuo cætu recipiat: ut dum & per ſollici- 

inem occulta mentis eorum diſcutitis, atq; eos per ve- 
ram ſcient iam rea quæ tenere debeant docetis, & 
manſuetudinem cis nullam contrarietatem vel dithculta- 
tem de proprijs ſais ordinibus facitis; eos abantiqui ho- 
ſtis ore rapiatis. Et tanto vobis apud omnipotentem De- 
thn zternz gloriz creſcat retributio, quanto multoscolli- 
gitis, qui vobiſcum in Domino line fine gloriantur. Sancta 
itaq; Trinitas orantet pro nobis ſud vos protectione cu- 
ſt omg yobiſq; in amore ſuo dona multipliciora con- 
ce 


EPIST. III. 


wx 4 "0 WY. — — a” C4 x7 p i, 4 
SELIG > 53 , Cn _— > — I —- ” 
- —_ be = - — —_C —_ = 2 — x 
HOES — ; 4 %> 8 , 1.28 > 


S. CoLuMBANT' Circa ima 
HIBERNL | 


Tu Vita quantos decepifti, quantos ſedux iſti, 
ua tos cxcœcaſti! Quæ, dum tugis, nihil es; v 
Ya — vide ris, umbra cs; dum exaltaris, fumus 
es. quæ ꝗ itidie tugis, & quotidie venis quæ ? 
veniendo fugis, & fugiendo venis:diſſimilis eventu, ſimi- » 
lis ortu, diſlimilis luxu, ſimilis fluxu, du cis ſtultis, amara » 
fſapientibus. Quite amant. non te ſciunt: & qui te conte- 
mnunt, ipſi te intelligunt. Ergo ones vera, ſed fallax. te 
oſtendis quaſi veram, te reduc1. quaſi fallaci m. Quid ergꝭ 
es humana Vita? via es mortalium, & non vita, à peccato 
incipiens uſq;ad mortem. Vera enim eſſes, ſi te peccatum 
primæ tranſgrefſionis humanz non interrupiſſet. & tunc 
caſubunda & mortalis deveniſti cùm omnes tuos viatores 
morti aſſignaſti. Via ergꝭ es ad vitam, non vita. vera enim 
es via, ſed non plana; alijs longaalijs brevis; alijs lata, alijs 
anguſtaalijs læta, alijs triſtis; omnibus ſimiliter feſtinans, 
& irrevocabilis: via es, inquam, viaes, ſed non omnibus 
manifeſta es. multi enim te vident, ſed pauci te viam eſſe 
intelligunt. Sic enim ſubtilis es, & fic ſeductrix, ut pauco- 
rum ſit te ſcirte viam. Interroganda ergꝭ es, & non creden- 
da nec v indicanda; tranſeunda non habitanda , miſera hu- 
mana Vita. Nullus enim in viã habitat, ſed ambulat; ut qui 
ambulant in via,habitent in patris. Quire o tu morta- 
lis Vita habitaris, diligeris, vindicaris? * Affcita es a per- D 
ditis, contemneris a ſenſatis, caveris a ſalvandis. Timenda Adieu, 
itaq; es humana Vita, & multum cavenda;que (ic fugitiva 
« 8 55 


_ * actos — 3 


Eis 


Veterum Epiſtolarum 


yes, ſic lubrica,fic periculoſa, fic brevis, fic incerta, ut qual? 
„ um ora, aut imago, aut nubes,aut n. hil, aut inane, diſſolva- 
rio. Dum etgò mhil es. © mortaſiꝭ Vita, mk viæ im go, 
fugitiva ut av is, ut nubes incerta, & fragilis ut umbia, ut 
ſ.mnium: lic per te itet agendum eſt, tam ſollicitè, tam 
cautè tam expedice, ut viatorum more ad veram Patriam 
omnibus intelligentibus teſtinandum fir; de trantato ſe- 
ciris, de eo quod reſtart ſollicitis. Nihil enim tibi prode ſt 
alcendere, quod aſcendetis, niſi quod r ſtat, va ciis. Via 
| enim, & aſccnſus quidam,putanda eſt Vita hæc. Nun quæ- 
yramus in via, quod futurum eit in patris . Labor mim & 
fatigatio in itinere verſarur; in patria requies & {eCuricas 
aratur. Cavendum eſt iraq; nobis, ne forre per viam ſicuri 
imus, & ad vcram noſtram patriam non perveniamus. 
unt enim reverã nonnul ĩ in hoc itinere ſecuri, defides,{i- 
vidi:ut non tam in vii, quam in patria eſſe videantur: & 
non tam voluntary, quan inviti cunt ad patriam, nimi- 
„ Tum jam per ſitam. Hic enim in via præuſi funt —— & 
de brevi vitã æternam mortem mercat i ſunt: infelices de 
| fruſtrato commercio læti (unt;alicna caduca dilexerunt, & 
propria æterna neglexcrunt. Quapropter quamvis ſint læ- 
ta, quamvis bla da, quamvis fant ſpecioſa, aliena terrena 
Luc- 16.13; devitemus, ut propria æterna non perdamus. Fidalei 3» ali- 
enis inveniamur, ut in proprijs ac noſtris haredes eiſicia- 
mur: donante Domino — leſu Chriſto, qui vivit & re- 

gnat in ſæcula ſæculorum. Amen. 


EPIS T. IIII. 


21 


nen 


. _ 
—_ 


LE 
a 
Vo 2 


XUN 


1 Y loge. 


E PISTOLA IIII. 


Ejuſdem Co Lux ant, Rhythmica. 
5 Uadus iſte tranſit, & quotidiè decreſcit : 


# bs Totum humanum genus ortuntitur pati, 
FEt de ſimili vita fine cadit æquali. 

Deferentibus vitam mors incerta ſubripit: 
Omnes ſuperbos vagos meeror mortis corripit, 

Quod pro Chriſto largiri nolunt, omnes avari 
Importune omittunt: poſt ſe colligunt * ali. 
Parvum ipfi viventes Deo dare vix audent: 

Morti cuncta relinquunt; nihil de ipſis habent. 
Quoridie decreſcit vita præſens. quam amant: 
Inde ſiciens manet ſibi pena quam parant. 
Lubricum, quod labitur, conantur colligere: 

Et hoc, quod ſe ſeducit,minds tim: nt credere. 
Dilexerunt tene bras tetras magis quam lucem: 
Imitati contemnnnt vitæ Dominum Ducem. 
Velut in ſornnis regnent, un hora lætantur: 

Sed æterna tormenta adhuc illis parantur. 

Ceeci nequaquam vident quid poſt obitum reſtat 
Peccatori impio quod impietas præſtat. 5 
Cogitare convenit te hæc cuncta, A mice: 
Abler tibi amare bujus formulam vitz. 

Omni: caro ut fam, flagrans licet florida: 
$Sicq;, q flor fans omni ejus gloria. 

Orto ſole areſcit fœnum, & flos deperit: 

Sic eſt omnis juventus, virtus cam defecerit. 
Vaults Chriſti radius præ cunctis amabilis, 
Magis diligendus eſt, quàm flos carnis fragilis. 
Caveto, Filiole, ſeminare ſpecies, 
Quas mox ingredictur non parva pernicies. 
Pleriq; perpeſſi ſunt pœnarum incendiaz 
V oluntatis lubricæ nolentes diſpendia. 
Poculum impijſſimæ nolitu bibere; 

Vnde multos plervmg, vides 5 ridere, 

B 


Nemo vivens manebit, nullus vivus remanſit. 


8 ett aer i. 


lob 3-193 


Eſai 40 · 6 · 
1 pet. 1 44 
Iacob, 111 


—— — 


item Ppiſtelarum 


—_— 


* al, a, 


— — 
mm 


Nam quoſcumque vider is ridere inaniter ; 
Scito in noviſſimis qudd flebunt amariter. 
Conſpice, Chariſſime, ſic eſſe libidinem, 
Vt morſum mortiferum, quod vincit dulcedinem. 
Noli pronus pergere per vias mortalium: 
uam multis eveniſſe conſpicis naufragium ? 
Perge inter laqueos cum ſuſpenſis pedibus; 
Per quos captos cæteros incautos comperimus. 
De terrenis eleva tui cordis oculos: 
Ama amantiſsimos Angelorum populos. 
Beata familia, quæ in altis habitat: 
vVbi ſenex non gemat,neq; infans vagiat: | 
Vbi non eſuritur, ubi numquam fititur: 
Vbi cibo ſuperno plebs ccleſtis paſcitur. 
Vbi nemo moritur, quia nemo naſcitur: 
Vbi aula regia ac J ccleſtis paſcitur. 
Vbi vita viridis veraque eſt futura: 
Quam nec mors, nee mœroris metus, eſt conſumptuta. 
Lzti leto tranſacto lætum Regem videbunt; 
Cum regnante regnabunt, cum — gaudebunt. 
Tunc dolor, tunc tædium, tunc labor delebitur- ö 
Tunc Rex Regum , Rex mundus, à mundis videbitur, | 


* — — 
g's x 


7 
= 
_ 
* 


Sw 7 ” —” ” * P 2 
TY — n , * * 5 
2 7 * © . 879 
F KS D032 2K 
l ak nn. 5 1895 7 . K 
a SAKS 2 5 C 


EPISTOLA V. 
Ejuſdem CoLumBaniadHunatpun, 


C alibus innumeris decurrunt tempora vitz: 
0 mnia pretercunt, menſes volvuntur* & anni; 
L abitur in ſenium momentis omnibus ætas. 

Vt tibi perpetuam liceat comprendere vitam, 
21 olles illecebras vitæ nunc ſperne caducæ. 

ZB lands luxuria virtus ſuperatur honeſta. 

A rdetavaritia cœcàq; cupidine pettus. 

N efcic habere modum yanis mens dedita curis. 
ilius argentum cft auro,virtutibus aurum. 
Summa quies, nil velle ſuper,quam poſtulat uſus. 


— Hllege. 11 


H os ego verſiculos miſi tibi fepe legendos: 
| t — dicta tuis admittas auribus, oro. 

N - redecipiat — ritura voluptas. 

A ſpice quam brevis eſt procerum regumque poteſta. 
| L abcica mortalis cit tranſit gloria vitæ. F 

D a vcniam diftis;fuimus fortaſſe loquaces. 

mne quod eſt nimium, ſemper vitare memento. 


(olumbanus Hibernus, Hunaldo diſcipuls. . 6 


. Sui ,Hanaldelibens & pertege mente ſeren 
Dita c di te voce monentis: 


Vota tamen, mon 


nen 


Vel quz doctiloqui 
Has cape, divitias ſempet contemme catucas: 

In mente tibi veniat tremebumda ſenettusʒ 

Quam gelidæ tandem ſcquitur viokentia mortis. 
Virima jam ſapiens — TT... 


Torpentes ſenio vire | | 9 
Nam 1 
Tune eee eee xt omucs 


eee 


XUM 


Deterum Epiſtolarum 


- Sic baculo nitens artus ſuſtentat inertes. 
11d triſtes memoremge mitus? quid tædia mentis ? 
Somnus abe ſt oculis, illum ſonus excitat omnis. 
Quid tunc argenti, fulvi quid proderit auri 
linproba congeries multos collecta per annos ? 
Munera quid procerum ? ditis quid prandia menſz? 
aid me miniſſe juvat tranſacta gaudia vitæ, 
Vcnerit extremi tandem cum terminus ævi ? 
Hzc, dum vita volat, vigili qui mente retractat, 
Spernit avaritiam, vanoſque refutat honores, b, 
* Quid mods terrenis mentes intendere curĩs | 
Mortales cupiunt? quid turpia lucra ſequuntur? 
Semper avarus cget nummo, teſtante Poẽta, 
Creſcit amor — — ipſa pecunia creſcit. 


—_ —————— 


_ 


Indiget inter opes nec quod habere videtur. 
lle Jomiſ lus dumn 1 . phy 19 
Divitias Au : neſcit amart. 


plus amat hæredem, ſetvat cui cuncta fidelis. 

O nimiùm felix, parcus cui ſuiticit uſus, 

Corporis ut curam moderamine 8 et #quo » £ 
Non miſerã capitur — — b 
Nec majora cupit, quam quæ patura repoſcit: 
Non lucri cupidus nummis marſuppia replet, | 
Nec molles cumulat tinearum ad pabula veſtes: 
Paſcere non pingui procurat fruge caballos, 
Nec trepido tales volvit ſub pectore curas, 

Ne ſubitis pereat collecta pecunia flammis, 
Aut fractã nummos rapiat Kr improbus arc2, 
Vivitur argento ſine, jam ſine vivitur auro; 
Nudi naſcuntut, nudos quoq; terra receptat. 


Divitibus nigri e ee Ditis, 
Pauperibuſque pijscelclha regna pateſcunt. 


ww, 


Temnere divitias monuit Salvator avaros: 
qo amat Chriſtum, ſequitur veſtigia Chriſti. 
Nam brevis & fragilis motituræ gloria carnis, 
Quicquid habet, rapidi velox fuga temporis 


puch 


E 


v 


# 
* 


Hilernicarum Syloge: 


Fulch: e veridici cecinit vox talia Vatis, 
Tempora dinumerans &vi'vitzque ciducæ: 
Omnia tempus agit, cum tempore cuncta trahuntur. 
Alrerrant clementa vices, & tempora mutant: 
Accipiunt augmenta dies nocteſque viciſſim, 
Tempora ſunt florum, retinet ſua tempore meſſis: 
Sic iter um ſpiſſo veſtitur gramine campus. 
Tempora — tempora certa dolendi: 
Tempora ſunt vitæ, ſunt triſtia tempora mortis. 
Omnia dat, tollit, minuitque volatile tempus. 
Ver, æſtas, autumnus, hyems, redit annus in annum: 
Omnia cùm redeunt, homini ſia non redit ætas. 
Hzc ſapiens omni ſemper reminiſcitur hora. 
Atque domum luctus epulis præponit opimis. 
Vltima nunc humili concludam verba precatuʒ 
Sis memor ipſe mei, verſus cùm legeris iſtos, 
Tempora ſic habeas optatæ longa Treck. 


EPISTOLA VI. 
EIVSDEM CorunsBaxni, 


AD FaDoLt3iuM 


Ccipe, quzſo, 

0 Nunc bipedali 
cCondita verſu 
Carminulorum 
Munera a; 
Tuque frequenter 
Mutua nobis 


Oblcquorum 


Eccleſiaſt. 3:4» 


Bb 3 Debit» 


8 


Veterum Epiſtolarum 


A. C. 1074 


Tradunt Britonei, & antique referunt hiftorie,&c, 


Sed hæc hatenus. Hujus enim tertiz DiſtinRionis c- 
ditio,& nova Vaticiniorum interpretatio ſuum adhuc ſa- 
niori conſilio tempus expectet: quia nondum venit hora 
ejus. Satius eſt enimut veritas, quanquam perutilis & de- 
ſiderabilis, aliquamdiu tamen ſuppreſſa lateat; quam in lu- 
cem cum majorum offenſa præproperè pariter & pericu» 
loſe prorumpat. 


e 


9 7 * 7 as 5* 
e I 


/& FF n Is 
Of 2 e 


F . 
to, 
% * » #F 


PROFESSIONES 


ab O ſtomannorum in Hibernii E. 
piſcopis, ordinationis ſux 
tempore, Cantuarienſibus 
Archiepiſcopis factæ. 


PRO FESSIO 
1. PATR&IC 14, Dublizenſis Epiſcopi, 


BXAVISQVIS alijspreſidet; ſi & ipſe alijs 
S322 ſubjaccat dedignarinon debet : ſed potids 
obedientiam quam d ſubjectis ſuis deſide- 
nt haberce] propter Deum ſtudeat prelatis 

N di pet omnia humiliter exhibere . Pro- 

jp5tereaũ ego Pi, ad regendam Dabli- 
nam mettrop lem Hibernie ele dtus antiſtes, tibi ( r 
— * 


XUVUN 


Wi 


Þþw- cou. .£ - ow 3 1 WW 


Hibernicarum Syloer. 119 


de Pater Layfrarce, Britanniarum Primas & ſanctæ Dore- 
bernenſt Eccleliz Archiepiſcope) profeſſion ls mex char- 
tam porrigo : meg; tibi tuiiq; ſucceſſoribus in om ipus 
quæ ad Chriſtianam teligionem pertinent, bbtemperatu- 
rum eſſe promitto. Es 


2. Doxar1, Dublinenſi Epiſcopj, — 20055, | 


GO Donatw,Dublinenſsr Eccleſiz antiſtes, Ar in 

berni ſita eſt; Canonicam obrdientiam tibi promitto 
& ſucceſſoribus tuis,6 Laxfraxce,fanftz Dorobernenſ1 Ec 
clefix Archiepiſcope. | — | 


3. SAMUEL1s, Dublinenſis Epiſcops. 401 


Es O Samuel, ad regimen Eccleſiæ Dablinenſis quæ ſi- 
ta eſt in Hibernia electus, & 3 te(reverende pater A4 
ſelme, ſanctæ Cantuariemſis Eccleſiæ Archiepiſcope, & to- 
tius Britannia Primas ) antiſtes conſecmndus; tibi & o- 
maibus ſucceſſoribus tuis Canonicam obedientiam me 
per omnia ſervaturum promitto. 


4 MALCH I, Epiſcopi VFateſerdiæ. Ac. 106. 


4 — „Kate 
Tz { antwarienſis Ec- 

Hoot 4 Primas) antiſtes 
15 0 bus tuis Canoni- 


Es O Stegeriu, ad regimen Dian Eccleſiæ quæ 
in Hiberms ſita eſt clectus, & a te (reyerende youy _ 
2 


ProfeſSiones. 


: C. A. T4. 


/ 


* 
i 


dulpbe, ſandtæ (antaarienſic Eccleſiæ Archicpiſcope, & to- 
tius Britannia Primas) antiſtes conſecrandus;tibi & omni- 
bus ſucceſſoribus tuis Canonicam obcdicatiam me per o- 
mania ſcrvaturum promitto. 


6. PATRIGLH, Limbricenſis Epiſcopi. 


GO Yu, ad regimen Eccleſiæ — ele- 
Ess a te(revercade patet Theobald, ſanctæ ( antaa. 
rienſis Ecclefiz Archicpiſcope , & totius Britamma Pri- 
mas) per gratiam Dei antiſtes conſecrandus, tibi, & omni- 
bus ſucceſſoribus tuis tibi canonice ſuccedentibus, debi- 
tam ſubjectionem & Canonicam obedicatiam pet omnia 
me exhibiturum fore ptomitto. 


% 


( barta E dgari. | 


ADGanrl Regis Anglorum Charta 
dc Oſwaldes⸗law. 


Ty LTITONANTIS Dei largiflus clemen- 
EF tis , qui eſt Rex regum & Dominus dominan- 
tium,Ego g Anglorum * Baſileus, o- 
maiumq; regum inſularum Occani quæ Britan- 
niam circumjacent, cunctarumq; nationum que infra cam 
includuntur, Imperator & Dominus; gratias ago ipſi Deo 
omnipotenti, Regi meo, qui meum imperium fic amplia- 
vit & cxaltavirt ſuper regnum Patrum meorum. qui licet 
monarchiam totius Angliz adepti ſunt, j tempore tel - 
t aui, qui primus regum Anglorũ omnes nationes quæ Bri- 
tauniam incolunt ſibi armis ſubegit;nullustamen eorit ultra 
ejus fincs imperium ſuum dilatare aggreſſus eſt. Mihi au- 
tem concellit propitia div initas, cum Angleram imperio, 
omnia regna inſularum Oceani cum ſuis ferociſſimis regi- 
bus,uſq; Norvegrams , maximamq; partem Hibernie cum 
ſui nobiliſſimi civitate Dublinia, Anglotum regno ſubju- 
—— quos etiam omnes meis imperizs colla ſubdere, Dei 
avente gratia, coẽgi. 

Quapropter & ego Cbriſti gloriam & laude m in regno 
meo exaltare, x ejus ſerv itium amplificare , devotus diſ- 
poſui: & per mcos fideles fautores , Dunitanaw videlicet 
Archiepiſcopum, & eAthelwo/dum ac Oſraldum Epiſco- 
pos (quos mihi Patres ſpirituales & Conſiliatores elegi) 
magna ex parte, ſecundum quod diſpolui, perfeci. &c. Et 
ipſis ſupraliftis meis cooperatoribus ſtrt nuè annitenti- 
bus, jam XL. & VII. monaſteria cum Monachis & Sancti- 
monialibus conſtitui; & fi Chriſtas vitam mihi tam diu 
conceſlerit, uſq; ad quinquageſimum remiſlionis nume- 
rum mez devotæ Deo munificentiæ oblationem proten- 
dere decrevi. Vide nunc in præſenti Monaſterium, quod 
prædictus reverendus Epiſcopus Oſwaldi@ in ſede Epi- 
ſcopali * Wiegrectaſtre, in honore Sanctæ Dei genitricis 
K 1 Marie 


A-C p64 


* Brave Rex, 


* Wigornienſ 


| (arta Mff dgari. 


* Gloceftria, 


Marie ampli ſicavit, & eliminatis Clericorum nznijs & 
ſpurcis laſcivijs, religioſis Dei ſervis Monachis, meo con- 
ſenſu & favore confultus, locavit; Ego ipſis Monaſticæ Re- 
ligionis viris Regali authoritate confirmo , & conſilio & 
aſtipulatione Principum & Optimatum mcorum corro- 
boro & conligno. ita ut jam ampliùs non fit fas neq; jus 
Clericis reclamandi quicquam inde; quippe qui magis e- 
legerunt, cum ſui ordinis periculo & Eccleſiaſtici beneſicij 
diſpendio, ſuis uxoribus adhærere, quam Deo caſts & ca- 
nonice ſervire. Et ideò cunAa quæ illi de Ecclelia poſſe- 
derant, cum ipſã Eccleſia, five Eccleſiaſtica ſive ſecularia, 
tam mobilia quam immobilia, ipſis Dei ſervis Mona- 
chis ab hac die perpetualiter Regiæ munificentiz jure de- 
inceps pollidenda trado & conſigno, ita firmiter; ut 
nulli Principum, nec etiam ulli Epiſcopo ſuccedenti, 
fas fit aut licitum quicquam inde fubtrahere aut pervade- 
re, aut ab eorum poteſtate ſurripere , & in Clericorum jus 
iterum traducere, quamdiu ſides Chriftiana in Anglia per- 
duraverit. &c. 

Facta ſunt hæc anno Dominicz Incarnationis 
Dccecix11il. Indictione VI IL regni verd /£dgars 
Anglorum Regis ſexto, in regia urbe quæ ab incolis 
FElcawecayt ye nominatur;in Natali Domini, feſtivita- 
te danctorum Innocentium feria quarts; 

Ego Eadger Baſilcus Anglorum & Imperator re- 
gum gentium, cum conſenſu & Principum & Ar- 
chiepiſcoporum meorum, hanc meam munificen- 
tiam ſigno Crucis corroboro. 

T Ego · Alſyi Regina conſenſi, & ſigno Crucis 
confirmavi. 

Ego Dunſtan, Archie piſcopus Dorobernenſis Ec- 
clefiz Chu iſti conſenſi & ſubicripſi. 

Ego Oſcitel, Archiepiſcopus Ebotacenſis Eccleſiæ, 
confenti & ſubſcripſi. 

Ego A!feric Dux. Ego Brathnod Dux. Ego Aria. 
gari Dux. 


* — 


— Mn” — 


—_ OS 


XUM 


&* « j 
* IN 
n 7 4. 2 


EPISTOLARVM 
quz in hac z»Moy4 continentur, 


Recenſio. 


2 0 
1 


Epsſt. 1. Gregorij J. Romani Pontificis, ad Fpiſco- 
s Hiberniæ. 
E X Gregory Regeſto, lib. 2. epiſt.3 6. Indittione 10. que 
anno erg ner Chriſtine 5 92.rc/fondet . 


1 1. Ejuſdem Gregorij ad Quirinum, & exteros in 
Hiberni4 Epiſcopos. 

Ex Regeſt .hib.g.epiſt.61. Indittione 4. (qua in annum Gor, 
incurrit: ) licet manuſcriptus Vaticanns Ibetiam ble legat, 
pro Hibernia. 

1 1 1. & Columbani Hiberni. 

De eo Trithemius, in /ibro de Scriptoribus Eceleſrafticrs. 
Ex Hiberniã veniens in Galliam & Germaniam , velut o- 
lim Druydum priaceps, cultus div ini & cœnob ia auxit & 
famulos. Cum adhuc junior eſſet, magnum ſtudium litte- 
ris ſanctis impendit: adcd ut elegant i ſtylo ſcripſerit. In 
totum Pſalterium Commentariorum lib. 1. & quaſdam ad 
tratres Epiſtolas. Inter Epiſtolas vers hanc primùm edidic 
UV. CL. Melchior Haiminſfeldins Goldaſtus, cx vetuſiſſi- 
mo codice Bibliathece monaſtery F. Calli; in quo, hoc tituls 
prenotata le gebatur. INCIPIT EPISTULA S, 
COLUMBANI eABBATIS. Jnanguam in cd 
millum apparere epiſtolici characteris veſtigium , refs 4 
viro crudit iſſi mo 7 ol ſer vatum: ſicut ttiam, hinc [ermonis 


g cxordium may tuatum eſſe Homiliarum ad fratrer in 


Qq tres, 


_ 


Epiſtolarum Recenſio. 
ereme,qne inter . — fruntar, con ſarciuatorem. 


Et fart, inter (v wonrr ſen Homiline X 1 1 ], 
q44 in MSto monaſtery Bebienſit habentur, hac ipſa waine 
uinta reperitar; ind: deſtripm, Pariſyr 4 Thema HMeſe 
— ty dis ef am. Norver, ex mural wiring, 6 
ditions collatione , hanc five Hpiſt lam five Homiliam all- 
 quante emen latiorem hic exhibainus. 


1111. Ejuſdem Columbani. 


Eu dnobus artiquis Bibliothece Sangallenſir monaſtery 
exemplanibos edidit: Goldaſt us: quorum: uni- &nw!vuo!, al 
terum autloris nomen prefercbat. Ver am c illum & me 
9u2g, fugerat,quod a doftifſimo Epiſcopo Kilmorenſs D. Gui- 
lielmo Bedello eſt animadverſam; rhythm orationens toram 

* Tonas abbas, contineri, Vt inter ea que ad canendum digna Cem 
* ny 8. Co- om edidiſſe ſcribit © Jonas & b Sigebertus, etiam bee nume- 
——— 6 * randa faerit epiſtola. Verſus enim ſunt pariſyllabi omnes, me» 
ſeript. Eccleſ. dulationi accommodati: in quibus, eliſonum & quantitntis 
p 60, ratione proſut neglell a, guat uordecimſyllabarum numer 
f*udioſe oft obſer vat. Unde ſin gulis per gixug deſeriptts, 
paucula quadam a nobis ſunt leviter immutata , & tres quod, 
dempri verſiculi, quibus nullus alius ſimili rhythm defonens 
reſpondere deprehendebatur.nempe poſt diſticbon 1 4 un, 
Pulchritudo hominum ſeneſcens delabitur. 
poſt 23um, Vbi laudes Domini nulla vox ret inet. wel po- 
tims (ut & ſenſus & numeri ſy l lalarum ratio poſtnlat) nulla 
vox non recinet. 
& poſt 25. Inqui malè reſonans, nulla vox audita eſt. 
jus generss verſas, inter Bonifacy Meguntini epiſtol as, 
complares cermunt ur, otto ſyll aharum numero conflantes : de 
us (in epiſtoli 653 ad Aldbelmuns) im meninit dil 
wald. Huic noſtræ parvitatis Epittoke trina cantati 
modulaminis carmina , binis genetibus digeſta ſubdi- 
dimus. &. quorum tertium non pedum menſurũ clu- 
cubratum , ſed octonis ſyllabis in uno quolibet verſu 
compoſitis (una eademque licteri comparibus linea- 
mm 


— 
* 


44 


Exiftoterum Recenſio. 123 


1um tramitibus aptatã) curſim calamo perarante cara- 
xatum tibi ſagaciſſime- * ſator , tranſmittens dicavi. Pe, ut in. 
Simplicibus wer 3 hiſre rhythms ſacceſſorunt demdm verſus fin in (iphus 
3 (ab inventoris ut putatur nomine) Leonini ſunt dils; ex — 
rhythmo pariter & metro conſtantes; ut pete, in quibus t by 
ſimilit er cadentiam, them quautitatis (yllabarum ratio oft ha- 
vim, Cujns gener inter primes qui extant, Guiliclmi Pita» 


vicuſis li fart, quei ad Epiſtelam 2 gun ſans producturi. 


V. Ejuſdem Columbani ad Hunaldum. 

Acroſftichis atriaſ nomen completens, a Goldaſto primurs 
ft edita, ſed à ſubſequente Epiſtols divulſa, quan ile ad Se- 
thum quendam ſcriptum fuiſſe putavit ; fretns authoritatt 
A1StiSangallenſiryn que print verſus ita legebatur. 

cipe, Sethe, libens & perlege mente ſcrena. 
Nos verb inſcriptionem alteram, quam in prima hej Chi- 
fela editione ex ſuis codicibus expreſſir Georgius Fabrii ius, 
vel co nonune retinendam cenſummns ; quod non tam adi 
2 ad ſequens Carmen, illi loquacitatis cæ- 
cvſat io referenaa vide at ur: 
Da veniam dictis, ſuimus fortaſſè loquaces. 


V I. Zjuſdem Columbani ad Fedolium. 


| Ex MSS.Bibliothecs monaſterij S. Calli, anno 1604. 4 

t M. Goldaſts & Henr. Canifio edita. Verfbus autem bi- 

* pedalibus Adonicis ef conſeritta: eliſſonis [yllabarum occ a- 
ſione omni diligenter evitatd, ut Carmen eſſit cenſtanter xt- 
Tao/MaCay, eogad cantum mag apte corveniret. Annex 
ſunt er Hexametri ſex: in quorum amepenultions at atem ſu 
am author ite indicat. 

Nunc ad Olympiadis ter ſenz venimus annos, 
vel pluraliter potins, Olympiadum ter ſennm. Vt iſta ſeri- 
pſerit Columbanus annum agen; vel LXX11, fi quatuor, vel 
XC. # qumque annornm ſpatio ( Latinor um quorundam mo- 

8 16) Olympiadic am periodum definiamui. 


Qq 2 V1. 


— 


— — — —— 


PI 


Eriſtolarmm Recenſis 


124 


V 11. Laurentij Dorobernenſis archiepiſcopi , ad 
Scotos Hiberniæ incolas. 

Deſumtum eſt hoe Epiſtcle bujus princiſium ex Bedæ 
Hiſtoria Ecclefiaftic« libro 2. cap. 4. abi & relique parts, 
que deſideratur ar gumentum ita cnarratmm in dicuitur. Las- 
rentia / non ſolum novæ, quæ de Anglis erat collecta, Ec- 
cleſiæ curam gerebat ; ſed & vetetum Britanniz incola- 
rum, nec non & Scotorum, qui Hiberniam inſulam Britan- 
niæ proximam incolunt, populis paſtoralem impendere 
ſollicitudinem curabat. Siquidem ubi Scotorum in præ- 
fatã ipſorum pattiã, quomodo & Britonum in ipſa Britan- 
nid, vitam ac profeſsionem minds Eccli ſiaſticam in aul- 
tis eſſe cognovit ; maxime quod pPaſchæ ſolennjtatem 
non ſuo tempore celebrarent , ſed 4 decimiquarti Luna 
u que ad viceſimam Dominicæ Reſurrectionis diem ob- 
ſervandum eſſe putarent: ſcripſit cum Cotpiſcopis tis 
exhortatoriam ad eos Epiſtolam ; obſecrans eos & conte- 
ſtansamitatem pacis & Catholicz obſervationis cum et 
quæ toto orbe Jause eſt Eccleſia Chriſti to vere. De codem 
etiam Laurent io, in Vita cjus à Gotcelins Bertinians' deſcrt- 
pra, bec pertexitur narratio. Fam ejas tranſvolante ma- 
ria, quia lux in candelabro & civitas in monte nequit ab- 
ſcondi; fantus Terenanus archipontifex Hiberniz ad e- 
ut tranſijt, vir tantæ ſanctitatis, ut tres mortuos ſuſcitaſie 
perhibeatur. Qui audiens beatum Laurentium de Paſchz 


obſervatione alijſque Apoſtolicis inſtitutionibus mutue 


conventu diſputantem, dedit munis veritati ; ſuoſque di- 

ſcipulos ( — quod tam divinus vit tali adrenz 

jaceret) ad veritatis lineam, ſuo cxemplo, cum ſug gen- 

te correxft. wel potiꝭt (ut Io haumes Tinmuthenſis, & ei 

exſcripter Johannes Capgravins rem narrat) ſuam gentem in 
poſterum corrigere ſatagebat. 

VIII. S. Liv ini Epiſcopi & Martyris, ad Florber- 

tum Abbatem monaſterij S. Bavonis. 
Dae Chriſtianas Aiaſas (ameracenſr 


5 


XUM 


. ——. 


a Pp _—_ — — . _ - ðͤ — — 


— Re. 


— — — —_ 


libre 13.44 ennuns C hriſti 633. S Livinus natione Scotus, 
Archiepiſcopus H. bermiæ, Gandavum venit cum tribus 
diſcipu is, 16. lulij, indict. 6. Manſit illic menſe uno. De- 
inde profectus ad Eſcam, prxdicavit Chriſtum, multos 
convertit. Quidain M mAutati occiderunt cum, 12. 
Novembris ejuſdem anni. hangt Balens ( nentiga de 
vers uti Dempſterss putavit, ipſe Maſſau,) Hibernian, ſyl- 
veſtrem Scotiam ( fve t, Albanian) perperanms 
interęretatur. De hoc very Livni ſcripts ſubjicit. Epitaphi- 
um Allowini Bavonis Auſtraſiorum ducum heredis , qui 
illum Gandav i per annum unum (vel jaæta CAaſſeum, bi- 
ennium pot.) morte præceſſerat, Latinè & doctè edidit. 
de que cti m Molmns, in Natalibus Santtorum Belgy, ad 
diem 10d . Florberto abbati in ſancti Bavonis niemo- 
ciam elegiacum carmen tranſmiſit. Hos autem F. Livins 
Elegor,ox Al hte (orſſendonchano ab Heriberts Roſweydo de- 
feriyter,commmuicavir mibi D. Rothen ts, patriarum antiqui- 
fatum ind ator — — dus diſt ic ha — 
ma 41 Epiffole epilogum referenda ſunt , non al interjettum 
Epitepbium $.B avonis. 


1X, Romani Cleri,ad Clerum Hibernicum- 


Ae ( hriſti DC TTAIA. ſede Raman per mortem 
Severmi ontiſici vac ante, ſeriptæ unt iſts littere . D- - 
b, & cosi iilibus alys ante quinquenuum a4 coſdem Hiber- 
mr 4b Honorio Papa miſſes ita ſcribit Beda lib. 2. Hiſtor. Ec- 
olcſiaſt. cap. 19. Miſit Papa Honorius litteras genti Sco- 
torum , quos in obſervatione ſancti Paſche crriflſe com- 
pererat. ſolerter ex hortaus, ne paucitatem ſuam in extre- 
mis terra finibus conſtitutam, ſapienttorem antiquis fi- 
ve modernis,quz per orbem erant, Chrifti Eccleſijs æſti- 
anreat ; neve contra paſchales com & decreta ſyno- 
dalium totius orbis Pontificum alind Paſcha celebra- 
rent . Sed & Iohannes , qui ſucceſſori ejaſdem Honorij 


Severino ſucceſſit, cùm eſſet electus in Pontifica-' 


dam, pro eodem errore corrigendo litteras cis magul au- 
Qqz toritate